De Vlaamse oppositiepartijen vragen de Raad van State om een advies over het stikstofdecreet. Dat decreet werd vandaag behandeld in het Vlaams Parlement. De regeringspartijen hoopten dat het tot een stemming zou komen en dat het zo goedgekeurd zou raken, maar zover is het niet gekomen. Daardoor wordt de goedkeuring van het stikstofdecreet minstens over het jaareinde getild.
Stikstofdecreet raakt dit jaar niet meer goedgekeurd: oppositie vraagt advies Raad van State
Had de Vlaamse regering een verlanglijstje mogen opmaken voor kerstmis, dan stond de goedkeuring van het stikstofdecreet vast met stip bovenaan. Zo'n goedkeuring had een dubbele overwinning kunnen betekenen voor de regeringspartijen N-VA, Open VLD en CD&V: een kopzorg minder om mee te nemen naar het nieuwe jaar, en een trofee om mee uit te pakken in aanloop naar de verkiezingen.
Vandaag had het zomaar zover kunnen zijn. Het stikstofdecreet werd behandeld in de plenaire zitting van het Vlaams Parlement. Een stemming, en dus ook een goedkeuring, behoorde tot de mogelijkheden.
Maar dat was buiten de oppositie gerekend. Die maakte van de gelegenheid gebruik om een nieuw advies over de voorliggende tekst te vragen aan de Raad van State. Dinsdag nog had diezelfde Raad van State een vraag om een spoedadvies van Liesbeth Homans (N-VA), de voorzitter van het Vlaams Parlement, afgewezen omdat de hoogdringendheid niet voldoende gemotiveerd was. Zo'n spoedadvies kan binnen de vijf dagen afgeleverd worden.
Voor het advies dat de oppositie nu aanvraagt, kan de Raad van State dertig dagen de tijd nemen. Daardoor blijft het stikstofdossier, een van dé hoofdpijndossiers van het voorbije jaar, de regering ook volgend jaar achtervolgen.
"Dag om misselijk van te worden"
Vlaams minister van Omgeving Zuhal Demir (N-VA) verwijt de oppositie "politieke spelletjes te spelen met de welvaart van de Vlaming. Het was een dag om misselijk van te worden. Vlaanderen verdient beter dan dit".
"Uitstel is wat mij betreft echter geen afstel. Ik ga ervan uit dat het decreet in januari groen licht krijgt."
Chris Janssens, fractievoorzitter voor Vlaams Belang in het Vlaams Parlement, voelt zich niet aangesproken. "Ik heb voor alle duidelijkheid geen enkele ambitie om de zaken te vertragen. Maar nadat de politiek heel veel ruzie heeft gemaakt, en er nu eindelijk een akkoord is tussen de meerderheidspartijen, denk ik dat we als parlement ook wel mogen vragen of dit juridisch standhoudt."
Ook Mieke Schauvliege (Groen) vindt dat "niet meer dan normaal", zei ze in het programma "Villa Politica".
Kroonjuweel voor Vlaamse regering
De Vlaamse regering worstelt al maandenlang met het stikstofdossier. Alle regeringspartijen hopen met een stikstofakkoord, en al zeker een in de wet verankerd decreet, naar de kiezer te kunnen trekken in 2024.
Maar vlot gaat dat allerminst. De regeringspartijen stonden het voorbije jaar verschillende keren neus aan neus. En er is intussen al drie keer een stikstofakkoord aangekondigd, de laatste keer in november. Toen was minister-president Jan Jambon (N-VA) erin geslaagd de Vlaamse regeringspartijen eindelijk samen achter een compromistekst te krijgen.
Die meest recente versie van het stikstofakkoord was een versoepeling van wat er eerder al op tafel had gelegen, en een uitgestoken hand naar de landbouw. Het oorspronkelijke politieke stikstofakkoord dateert immers al van maart.
De verschillende regeringspartijen hadden elkaar toen gevonden rond een aantal concrete maatregelen. Maar de regering struikelde over de volgende horde. Voor het politieke akkoord ook een echt decreet kon worden, trok CD&V zijn steun weer in en eiste het versoepelingen voor de landbouw.
Daarom bevat de tekst die vandaag voorlag in het Vlaams Parlement enkele toegevingen. Zo moet het veertigtal boeren met een erg hoge belasting op de omgeving, de zogenaamde rode lijst, niet automatisch stoppen. Zij krijgen de kans om hun stikstofuitstoot tegen 2030 (sterk) te verminderen.
Ook verdwijnt de zogenaamde onvergunbaarheidsdrempel: boeren die boven de vastgelegde uitstootdrempel uitkomen, zullen toch een vergunning kunnen aanvragen als ze een individuele passende beoordeling kunnen voorleggen. En landbouwers zullen vanaf 2025 (onder voorwaarden) de uitstoot kunnen overnemen van collega's die ermee stoppen.
Sowieso gelden de regels maar tot 2030. Daarna wil de Vlaamse regering een nieuw stikstofbeleid kunnen voeren.
Wat met Ineos?
Het nieuwe stikstofakkoord moet niet alleen de boeren zekerheid geven. Voor regeringspartij N-VA moet het ook de toekomst van de industrie in Vlaanderen garanderen.
Zo dreigt de nieuwe ethaankraker die de Britse chemiereus Ineos wil bouwen in de Antwerpse haven, niet vergund te raken. Die nieuwe ethaankraker, waarvan de bouw al begonnen is, is uitgegroeid tot een symbooldossier. Ineos wil voorlopig niet reageren op het nieuwe uitstel.
In juli vernietigde de Raad van Vergunningsbetwistingen de vergunning omdat Ineos niet genoeg onderzoek zou hebben gedaan naar de impact van de stikstofneerslag die de ethaankraker veroorzaakt.
Premier Alexander De Croo (Open VLD), Jan Jambon en Antwerps burgemeester Bart De Wever (N-VA) onderbraken toen hun vakantie voor een persoonlijke ontmoeting met Ineos-topman Jim Ratcliffe. Ze verzekerden hem ervan dat ze er alles aan zouden doen om Project One alsnog te doen slagen.
Het stikstofdecreet moet een robuust, juridisch kader voor het Vlaamse stikstofbeleid voorzien, en ook in dit dossier een einde brengen aan de impasse. Maar eerst is het dus, opnieuw, aan de Raad van State. Afspraak in 2024.
"Bedrijven stellen investeringen uit"'
Dat het dossier naar 2024 getild wordt, valt allesbehalve in goede aarde bij de bedrijfswereld. "Dat betekent voor onze bedrijven nog een periode van rechtsonzekerheid", zegt Hans Maertens, gedelegeerd bestuurder van werkgeversorganisatie VOKA, die aandringt om het stikstofdossier zo snel mogelijk af te handelen.
Maertens ziet dat heel wat bedrijven willen investeren en hun dossiers daartoe klaar hebben. "Maar ze dienen hun aanvragen niet in omdat ze wachten op een rechtszeker kader. Dat betekent een vertraging in investeringen. En de investeringen van vandaag, zijn de jobs van morgen. We spelen hier echt met jobs en de welvaart in Vlaanderen."
