Geen bekerchaos meer op Gentse Feesten? "Laat cafés en nachtwinkels meebetalen voor één uniforme beker"

De Gentse Feesten verliepen afgelopen zomer vrij rustig, al vormden de vele verschillende herbruikbare bekers wel gespreksstof. Er waren zeker 9 types in omloop op de feestpleinen. Daarnaast gebruikten horecazaken nog andere bekers. Voor bezoekers betekende het dat ze verspreid over de stad verschillende bekers moesten gebruiken, de inleverpunten en waarborgsystemen werkten op pleinen en horecazaken op andere manieren. Het zorgde voor frustratie. Iedereen wil graag een oplossing vinden. Trefpunt vzw, één van de organisaties achter de feesten, verzamelde negen maanden voor de nieuwe editie experten om mee na te denken.  

Het probleem begint bij de complexe organisatie van de Gentse Feesten. Het festival wordt niet door de stad zelf of door één organisatie op poten gezet, er zitten 14 pleinorganisatoren achter. De stad regelt het kader.  De pleinorganisatoren stellen het programma samen en betalen ook de artiesten. Ze krijgen subsidies van de stad, maar halen ook een groot deel van hun inkomsten uit de consumpties van de bezoekers op de pleinen. Afgelopen zomer zakten 1,6 miljoen mensen af naar de Gentse Feesten. De horecazaken en (nacht)winkels pikken een graantje mee. Ze organiseren echter niet allemaal zelf mee. 

Vlaanderen verplicht op de Gentse Feesten, net als bij andere festivals, het gebruik van herbruikbare bekers. De organisatoren moeten dat uitvoeren. Er was eerder één gezamenlijke beker die op verschillende pleinen (maar niet allemaal!) gebruikt kon worden. Het experiment werd echter afgevoerd omdat er problemen waren met de afhandeling van de bekers. En, daarnaast was het ook zo dat sommige pleinen veel waarborggeld inden (als mensen daar hun bezoek begonnen) en andere pleinen veel moesten uitbetalen (als mensen daar hun bezoek eindigden). De geldstromen waren niet helemaal helder. Het experiment verdween, maar de verwachting bij de bezoeker om met één beker het festival te kunnen bezoeken bleef. 

"Het allerbeste systeem zou zijn dat er één uniforme beker is voor heel de Gentse Feesten", stelt Karine Van Doorselaer, professor productontwikkeling van de Universiteit Antwerpen. "Het betekent wel dat er een massa bekers moet voorzien worden, en ook voldoende afwascapaciteit. De ideale duurzame manier zou zijn dat maatwerkbedrijven instaan voor de afhandeling van de bekers. De stad kan daar ook een rol in spelen. Al die zaken kosten natuurlijk geld, het lijkt me logisch dat iedereen die aan de Gentse Feesten verdient een bijdrage doet, ook de (nacht)winkels en de horecazaken."

"Als het niet lukt op grote schaal, is het een goed idee om een coöperatie op te zetten met enkele pleinen en samen één systeem uit te werken dat haalbaar en betaalbaar is. Het is sowieso interessant om daar eens een businessplan voor uit te werken en te bekijken of het zou kunnen werken", zegt Peter Bosmans van Febecoop, het coöperatief kenniscentrum. Van Doorselaer volgt hem en stelt dat ook kleine experimenten heel waardevol zijn. "Meteen één groot systeem voor heel de zone is waarschijnlijk te veel tegelijk. Begin met kleine stappen en proefprojecten en bouw het zo langzaam verder uit.

Het idee leunt aan bij wat de stad Gent ook zelf graag zou zien gebeuren. Gent voorziet een subsidie van 80.000 euro om zo projecten te ondersteunen, maar daar is afgelopen jaar geen gebruik van gemaakt. De pleinorganisatoren lijken wel te willen volgen, maar het lijkt erop dat iemand de regie zal moeten nemen. De stad neemt die rol voorlopig niet op.

Daarenboven moeten de systemen rendabel zijn. De Gentse Feesten zijn voor veel organisaties, en ook voor de horeca, een festival dat een erg groot deel van de jaaromzet genereert. De pleinorganisatoren wijzen op de hogere prijzen die ze moeten betalen om onder meer materiaal te huren en personeel te betalen. "De subsidies volgen niet, dat heeft impact op de programmering en de kwaliteit. Het is onwerkbaar om dan ook nog nieuwe investeringen te doen in systemen voor herbruikbare bekers", klinkt het. Koken kost dus, zoals steeds, geld. De volgende editie van de Gentse Feesten is er binnen negen maanden. Het valt af te wachten of de verschillende partners tegen dan al met iets nieuws zullen komen.