Geen nieuw beschermingsplan voor de wilde hamster in Tongeren, wel een totaalplan voor de akkers

Vlaams minister van Natuur Zuhal Demir (N-VA) verkiest een overkoepelend totaalplan voor biodiversiteit op akkers boven een nieuw afzonderlijk soortenbeschermingsprogramma voor de wilde hamster. Dat heeft ze gezegd in de commissie Leefmilieu van het Vlaams Parlement. "We laten de biodiversiteit en soortenbescherming niet los, maar de vorige aanpak had onvoldoende effect en dus moeten we het over een andere boeg gooien." 

De wilde hamster is met uitsterven bedreigd in Vlaanderen. Alleen in Widooie, in Tongeren, is er nog een kolonie. Recente tellingen van Natuurpunt konden met zekerheid vijf burchten vinden. In 2017 besliste toenmalig minister van Natuur Schauvliege om een hamstercoördinator aan te stellen. Ze trok ook 800.000 euro uit voor een op maat gemaakt soortenbeschermingsprogramma. Dat programma is volgens Demir niet effectief genoeg. 

"Er moet uit een ander vaatje getapt worden", aldus Demir. "Ik heb mijn administratie opgedragen de noodzakelijke maatregelen te verwerken in een overkoepelende aanpak voor biodiversiteit op akkers. De focus ligt daarbij maximaal op uitvoering. De input van een laatste consultatieronde met alle betrokken stakeholders wordt daarin ook meegenomen. Het biodiversiteitsbeleid moet zinvol zijn voor alle bedreigde soorten op het platteland." 

Voor de nieuwe aanpak zal een beroep gedaan worden op het Instituut voor Natuur- en Bosonderzoek en Agentschap Natuur en Bos. 

Bij Natuurpunt reageert men met gemengde gevoelens op de nieuwe aanpak. "We zijn voorstander van een geïntegreerde aanpak. De hele agrarische biodiversiteit zit in moeilijke papieren, met op kop de wilde hamster en de akkervogels. Die hebben extra maatregelen nodig om niet uit te sterven in Vlaanderen. Vaak zijn dat gelijkaardige maatregelen. Er valt zeker iets te zeggen voor een overkoepelende aanpak", aldus diensthoofd beleid Jos Ramaekers. 

"We vrezen alleen voor vertragingen", gaat Ramaekers verder. "We hebben net een nieuw plan voor de wilde hamster opgesteld. Dat ligt ter goedkeuring bij de minister. We hopen dat de nieuwe aanpak niet leidt tot vertragingen bij het invoeren van de maatregelen uit dat plan. De situatie van de wilde hamster is allesbehalve rooskleurig. We spreken over een enkele honderden hectaren waarbinnen de volledige Vlaamse populatie nog standhoudt." 

Bij vogelbescherming Vlaanderen, dat in juli nog een rechtszaak aanspande tegen minister Demir omdat er te weinig gedaan werd voor de wilde hamster, is men voorzichtig positief. "Een geïntegreerde aanpak voor tal van soorten moedigen we aan, mits dat de aanpak tegemoet komt aan alle ecologische eisen voor de zwaar bedreigde soorten", aldus woordvoerder Niels Luyten. "Voor de wilde hamster komt dat neer op 600 hectare leefgebied, met een kerngebied van 100 hectare. Ook is een minimale levensvatbare populatie van 1.500 individuen nodig. Dat zat in dat plan dat klaar was, maar zou ook in die geïntegreerde aanpak kunnen passen."