President Loekasjenko bevestigt: Wagner-baas Jevgeni Prigozjin is in Wit-Rusland

Dat Prigozjin naar Wit-Rusland zou verhuizen, was een onderdeel van het akkoord dat hij met de Russische president Vladimir Poetin had gesloten, zogezegd via bemiddeling door de Wit-Russische president Aleksandr Loekasjenko.

Sinds het einde van de Wagner-opstand, zaterdagavond, was echter onduidelijk waar Prigozjin zich bevond. De laatste keer dat hij in het openbaar te zien was, was toen hij zaterdagavond het militaire hoofdkwartier in Rostov aan de Don verliet in een auto. Gisteren stuurde hij nog een audioboodschap de wereld in.

Vanmorgen landde een privévliegtuig in Wit-Rusland dat gelinkt wordt aan Prigozjin. Maar het bleef onduidelijk of hij ook effectief aan boord was. Tot Loekasjenko in de loop van de namiddag bevestigde dat de Wagner-baas wel degelijk in zijn land is aangekomen.

Maar wat met de rest van het huurlingenleger? Volgens het Russische ministerie van Defensie zouden er voorbereidingen aan de gang zijn om zware militaire uitrusting van de Wagner-groep over te dragen aan het leger. Of dat betekent dat het huurlingenleger opgenomen zal worden in het Russische leger, is niet duidelijk.

Gisteren liet Poetin verstaan dat de Wagner-leden de keuze hadden: of een contractuele verbintenis aangaan met het Russische leger of naar Wit-Rusland verhuizen (of terugkeren naar hun families en dus uit de militie stappen). In het buurland van Rusland én Oekraïne zou Wagner dan zijn activiteiten kunnen voortzetten, zoals Prigozjin in zijn audioboodschap zelf ook aangaf.

Maar niet iedereen binnen Wagner blijkt nog veel vertrouwen te hebben in Prigozjin. Uit berichten op sociale media zou blijken dat verschillende Wagner-leden niet kunnen begrijpen dat Prigozjin ervoor koos om niet verder naar Moskou op te rukken en zijn troepen terug te trekken, zo schrijft de BBC . Sommige Wagner-leden voelen zich verraden en noemen Prigozjins beslissingen "oneervol".

Volgens het Russische onafhankelijke nieuwsmedium Verstka is men in Wit-Rusland alvast gestart met de bouw van een kamp voor zo'n 8.000 Wagner-strijders in de provincie Mogilev, op zo'n 200 kilometer van de grens met Oekraïne.

Er zouden nog meer kampen volgen. Volgens de bronnen die Verstka aanhaalt, kregen de arbeiders die de kampen bouwen, de opdracht om "zeer snel" een kamp te bouwen met een oppervlakte van 24.000 vierkante meter. En dat allemaal in opdracht van de autoriteiten. 

Het zou erop kunnen wijzen dat een groot aantal Wagner-leden ervoor heeft gekozen of zal kiezen om naar Wit-Rusland te verhuizen. Verstka sprak ook met familieleden van Wagner-leden die bevestigden dat de huurlingen naar Wit-Rusland worden uitgezonden. Om vandaaruit de strijd in Oekraïne verder te zetten en mogelijk een nieuw front in Oekraïne te openen? De tijd zal het leren.

Loekasjenko zelf ontkent dat er al kampen worden gebouwd voor Wagner, maar Wit-Rusland zal hen onderdak geven als ze dat willen, voegde hij eraan toe. De Wit-Russische overheid zou Wagner wel al een verlaten militaire basis aangeboden hebben, zei Loekasjenko.

In elk geval lijkt de president de komst van de Wagner-militie niet te betreuren, ook al heeft hij jaren geleden verschillende Wagner-leden het land uitgezet. Vandaag liet hij weten dat hij van Wagner verwacht dat het zijn oorlogservaring zal delen met het Wit-Russische leger.  "Als hun bevelhebbers naar ons komen en ons helpen, ons vertellen wat tegenwoordig van belang is, dan is dat onbetaalbaar", zei Loekasjenko.

De president merkte ook op dat zijn minister van Defensie hem had gezegd dat hij er niets op tegen zou hebben om een eenheid zoals Wagner in het Wit-Russische leger te hebben. Volgens Loekasjenko zou hij aan zijn minister de opdracht gegeven hebben om hierover met Prigozjin te onderhandelen.

Loekasjenko verzekerde de bevolking in zijn land ook dat er geen reden is om de aanwezigheid van de Wagnermilitie in Wit-Rusland te vrezen. "We zullen hen heel goed in de gaten houden", klonk het. De voorbije dagen liet de Wit-Russische oppositie al duidelijk blijken dat ze de komst van Wagner met een bang hart tegemoet ziet. De oppositie vreest dat de huurlingen mogelijk door Loekasjenko ingezet zouden worden om al wat nog rest aan oppositie nog meer in de kiem te smoren.

Eerder op de dag liet de Federale Veiligheidsdienst (FSB) in Rusland weten dat het onderzoek naar Prigozjin en Wagner wegens gewapende rebellie stopgezet wordt. Poetin had dat bij het einde van de opstand aangekondigd, maar gisteren leek het erop dat het onderzoek nog altijd liep, waardoor de kans bleef bestaan dat Prigozjin en zijn huurlingen nog altijd vervolgd zouden kunnen worden. Dat lijkt nu niet meer het geval te zijn.

Poetin liet vandaag wel verstaan dat de financiën van de Wagner-groep tegen het licht zouden worden gehouden. Volgens Poetin werd het huurlingenleger volledig gefinancierd door de Russische overheid. In de periode tussen mei 2022 en mei 2023 zouden Prigozjin en zijn strijders meer dan 86 miljard Russische roebel hebben ontvangen (920 miljoen euro). Volgens Poetin zal onderzocht worden hoeveel van dat geld gespendeerd is.

Intussen is er ook meer duidelijkheid over de Russische minister van Defensie Sergej Sjojgoe. De hele opstand van Wagner was bedoeld om Sjojgoe en topgeneraal Valeri Gerasimov van de macht te verdrijven. Gisteren moesten beelden van Sjojgoe in een commandopost in Oekraïne aantonen dat Sjojgoe nog altijd in functie is. Maar de datum van de opname was moeilijk te achterhalen.

Vandaag dook Sjojgoe in uniform op tijdens een toespraak van president Poetin voor een deel van het Russische leger. De man is dus wel degelijk nog op post. In zijn toespraak dankte Poetin de legereenheden die ervoor gezorgd hebben dat de opstand niet kon slagen. Of in Poetins woorden: die "een burgeroorlog vermeden hebben". Hij wees er ook op dat geen enkele Russische militair Oekraïne heeft moeten verlaten door deze opstand.