Vangt Poetin met het verbannen van Wagner naar Wit-Rusland twee vliegen in één klap?

Over de Wagner-opstand van afgelopen weekend is het laatste woord nog niet gezegd. Wat heeft de opstand opgeleverd, wie heeft hier gezichtsverlies geleden en wie trekt aan het langste eind? Het valt nog altijd niet met honderd procent zekerheid te zeggen.

Wel duidelijk is dat Wagner-baas Prigozjin, zoals afgesproken was, inmiddels in Wit-Rusland is aangekomen. De Wit-Russische president Aleksandr Loekasjenko heeft dat bevestigd. Maar de grote vraag is nu wat de rest van het huurlingenleger zal doen. Poetin heeft hen een uitweg geboden en hen voor de keuze gesteld om ofwel in het Russische leger opgenomen te worden ofwel ook naar Wit-Rusland te verhuizen.

Voor het eerste kiezen, zou paradoxaal zijn, merkt Kris Quanten op, professor militaire geschiedenis aan de Koninklijke Militaire School. "Want Wagner was net in opstand gekomen tegen het ultimatum van minister van Defensie Sjojgoe over verplichte integratie in het Russische leger", zegt hij in "De wereld vandaag". "En we weten dat er binnen Wagner heel wat wantrouwen en afkeer bestaat tegenover dat reguliere leger."

Rest de andere mogelijkheid: naar Wit-Rusland trekken. De berichten over het bouwen van kampen voor duizenden strijders lijken erop te wijzen dat men in Wit-Rusland verwacht dat er toch heel wat Wagner-strijders de grens zullen oversteken. "En dan is het maar de vraag wat ze er gaan doen."

In die zin zou de ballingschap van Wagner een heel nieuwe wending aan de oorlog in Oekraïne kunnen geven. "Dan duikt dat scenario op van die mogelijke tweefrontenoorlog, namelijk een aanval lanceren op Oekraïne waarop Kiev zal moeten reageren." Volgens Quanten is er daarom grote nervositeit binnen de Oekraïens regering. "Want dat betekent dat er troepen vanuit het oosten overgeplaatst zullen moeten worden naar dat mogelijke westelijke front, op het ogenblik dat Oekraïne zijn grote tegenaanval plant."

En zo zou de opstand Poetin wel eens heel goed kunnen uitkomen. "Eigenlijk slaagt hij er op die manier in om twee vliegen in één klap te vangen. Hij is verlost van die onbetrouwbare huurlingen, die opstandelingen. En tegelijkertijd krijgt hij zijn ultieme droom: het creëren van dat tweede front, dat zal leiden tot een verzwakking van de Oekraïners."

Want over de strijd tegen Oekraïne op zich is er geen verdeeldheid tussen Wagner en het Russische leger. De kritiek van Wagner ging onder meer over het gebrek aan competentie en het niet consequent inzetten van alle mogelijke middelen, geeft Quanten aan. Wagner wil net veel verder gaan in Oekraïne, benadrukt hij. "En als ze nu een soort van vrijgeleide krijgen vanuit Wit-Rusland, dan kunnen zij natuurlijk all the way gaan, dan wordt hen geen strobreed in de weg gelegd."

"En dat is duidelijk slecht nieuws voor de Oekraïners en dat verklaart ook die nervositeit die we vandaag gemerkt hebben. Je mag niet vergeten: Kiev ligt niet ver van Wit-Rusland. Dus daar moeten de nodige maatregelen genomen worden om een mogelijke aanval te voorkomen."

Of Prigozjin zelf nog een leidersrol binnen Wagner zal spelen, lijkt Quanten minder waarschijnlijk. Hij wijst erop dat Poetin de huurlingen zelf als patriotten omschreef, die misleid zijn door enkele leiders. Met Prigozjin is de vertrouwensbreuk te groot, meent Quanten. De kans lijkt hem bijzonder klein dat Prigozjin nog aanvaard zal worden door het Kremlin, ook al was hij voor de opstand enorm populair bij zijn huurlingen en bij de Russische bevolking in het algemeen.