Een man die vermoedt dat hij in de jaren 80 als donorkind verwekt is met het sperma van een gynaecoloog, stapt naar de rechter om een DNA-test af te dwingen. Vorig jaar kwam aan het licht dat een voormalige gynaecoloog uit Torhout destijds zijn eigen zaadcellen gebruikt zou hebben voor kunstmatige bevruchting. Het parket opende nog een onderzoek, maar de zaak is verjaard. "Is deze gynaecoloog mijn biologische vader? Ik heb het recht om dit te weten", zegt Stefan*. "Dit gaat wel over mij en mijn afkomst."
Donorkind eist via rechtbank DNA-test van Torhoutse gynaecoloog die vrouwen met eigen sperma bevrucht zou hebben
Kathleen Heylen
Gepubliceerd:
De zaak ging bijna een jaar geleden aan het rollen. Een reportage van het VRT NWS-programma "Terzake" bracht aan het licht dat een gynaecoloog van het voormalige Sint-Rembertziekenhuis in Torhout in de jaren 80 mogelijk zijn eigen sperma gebruikt zou hebben voor kunstmatige bevruchting. Donorkind Stefan* deed die ontdekking na een jarenlange zoektocht naar zijn biologische vader.
Het parket van Brugge startte na de reportage met een strafrechterlijk onderzoek, maar oordeelde eind 2022 dat de zaak verjaard is. De gynaecoloog, intussen een zeventiger, werd ondervraagd, maar ontkent alle feiten. Hij weigert ook mee te werken aan een DNA-onderzoek.
In een korte reactie na de reportage had de arts al gezegd: "Ik zal noch bevestigen noch ontkennen of ik meer dan 3 decennia geleden ooit donor ben geweest." Hij beweert dat hij tussen 1982 en 1987 een veertigtal donorinseminaties heeft verricht met het sperma van anonieme donoren.
"Ik wil weten waar ik echt vandaan kom"
Donorkind Stefan*, die anoniem getuigde in de reportage van "Terzake", wil nu via een burgerlijke procedure bij de rechtbank een DNA-test afdwingen van de arts om definitief uitsluitsel te krijgen: is de arts zijn biologische vader of niet?
"De teleurstelling en gevoel van onmacht was groot toen ik vlak voor kerst de brief van het parket van de procureur des Konings ontving", zegt Stefan*. "In de brief werd ik wel erkend als slachtoffer maar kreeg ik te lezen dat het parket geen verder gevolg meer kon geven wegens verjaring. Ik voelde me heel alleen en in de steek gelaten."
"Ik wil weten waar ik echt vandaan kom en of de arts wel degelijk zijn eigen sperma gebruikte toen ik verwekt ben. Dit gaat wel over mij en mijn afkomst. Een vraag die tot op heden niet beantwoord werd. Vandaar dat ik deze burgerlijke procedure start. Is deze gynaecoloog mijn biologische vader? Ik heb het recht om dit te weten en vorder via de rechtbank een DNA-test die zijn DNA-profiel met het mijne zal vergelijken zodat er geen twijfel meer mogelijk is."
Voorzichtig ben ik hoopvol dat het me de antwoorden en rust zal opleveren.
Donorkind Stefan*
"Voorzichtig ben ik hoopvol dat het me de antwoorden en rust zal opleveren. Voor alle duidelijkheid: dit gaat enkel over de vaststelling van mijn afkomst. Ik ben niet uit op een erfenis", zegt Stefan*.
Een burgerlijke procedure over afstamming verjaart niet, zegt advocaat Joris Beernaert. Er wordt een dwangsom gevorderd. Dat is volgens Beernaert de enige manier om iemand op burgerrechtelijk vlak tot een DNA-test te dwingen. Als de rechtbank ingaat op het verzoek en er wordt gevolg aan gegeven, zijn de dwangsommen ook niet verschuldigd.
"Geen wettelijk verankerde anonimiteit"
"Recht om te weten van wie je afstamt is een recht dat nooit verjaart of in tijd ingeperkt kan worden” zegt Steph Raeymaekers, zelf een donorkind en voorzitter bij Donorkinderen vzw. Ze ondersteunt mensen die op zoek zijn naar hun biologische ouders."Daarover is vorig jaar een juridisch precedent geschapen: in een rechtszaak waarin een donorkind te weten wil komen wie haar biologische vader is, erkende de rechter dat de drang om te weten van wie je afstamt, met de jaren kan toenemen."
"De zaak van Stefan* is anders omdat een arts die zijn eigen zaad gebruikt zou hebben juridisch niet als donor kan beschouwd worden. Er kan dus niet met "anonimiteit" geschermd worden”, zegt advocaat Joris Beernaert. "In de tijd dat mijn client verwekt werd was er geen wettelijk verankerde anonimiteit ten aanzien van donoren. Die werd pas in 2007 ingevoerd."
"Anonimiteit van spermadonoren berust ook op wederkerigheid", zegt Beernaert. "Een donor hoort niet te weten bij welke wensouders zijn sperma is gebruikt, laat staan hoeveel en welke kinderen daaruit zijn voortgekomen. Een arts die patiënten insemineert met eigen zaad heft die wederkerigheid eenzijdig op."
Een arts die zijn eigen zaad gebruikt zou hebben kan juridisch niet als donor beschouwd worden. Er kan dus niet met "anonimiteit" geschermd worden.
Advocaat Joris Beernaert
"Elke mens heeft het recht om te weten van wie hij afstamt"
"Elk kind, elke mens heeft het recht om te weten van wie hij genetisch afstamt. Mensen die door kunstmatige inseminatie werden verwekt hebben dat recht ook", zegt Beernaert. "Het behoort tot de kern van de eerbiediging van het privéleven. Het is mensenrecht dat in het Europees Verdrag voor de Rechten van de Mens, het Kinderrechtenverdrag én de Belgische Grondwet beschermd wordt."
"De belangenafweging die de rechter moet maken, is of het fundamentele mensenrecht om te weten van wie men afstamt opweegt tegenover de afname van een DNA-staal door wat weefsel van de binnenkant van de wang te schrapen. De vraag stellen is ze beantwoorden"
"Tot slot wensen we te benadrukken dat het niet over een fishing operation gaat. We hebben overtuigend bewijsmateriaal dat het DNA van Stefan aan de stamboom van de arts linkt. Mijn cliënt heeft DNA vergeleken via commerciële databanken. Als je kijkt naar een match, duikt de familienaam van de arts daarin op, ook de familienaam van de moeder. We stelden ook al vast dat minstens 4 kinderen – nu volwassenen - op die manier werden verwekt."
De dagvaarding is betekend. De zaak wordt begin volgende maand ingeleid, in de loop van volgend jaar wordt een uitspraak verwacht.
(*) Stefan is een schuilnaam, hij wenst anoniem te blijven. Zijn identiteitsgegevens zijn bekend bij de redactie.
Regionaal nieuws uit West-Vlaanderen
Gepubliceerd:
