Zowel Oekraïne als Rusland maakt zich klaar voor een nieuwe fase in de oorlog. Dat zegt Laurien Crump, onderzoeker internationale betrekkingen (Universiteit van Utrecht), in "De ochtend" op Radio 1. De mogelijke levering van F-16's speelt daarbij een belangrijke rol, net als de strijd om Bachmoet. Rusland beweert die stad volledig in handen te hebben, wat Oekraïne dan weer ontkent.
Van welles-nietesspelletje over Bachmoet tot levering F-16's: "Oorlog in Oekraïne gaat nieuwe fase in"
Lina El Bakkali
Gepubliceerd:
Het ziet ernaar uit dat de Oekraïense president Volodimir Zelenski de F-16's uit het Westen zal krijgen waarvoor hij al maanden lobbyt. Dat leek lang geen optie te zijn, maar eerder deze week leken enkele Europese landen plots bereid om te praten over mogelijke leveringen.
Dat kan nu de Verenigde Staten, na maandenlang terughoudend te zijn geweest, toch groen licht hebben gegeven om F-16's - die van Amerikaanse makelij zijn - te leveren. Op de bijeenkomst van de G7 zei VS-president Joe Biden afgelopen weekend dat de VS ook bereid is om Oekraïense F-16-piloten op te leiden.
En zo gaan de westerse bondgenoten alweer een stapje verder in de wapenleveringen aan Oekraïne. Volgens Laurien Crump, onderzoeker Internationale Betrekkingen (Universiteit van Utrecht), waren de gevechtsvliegtuigen lang een rode lijn waar het Westen niet over wilde.
"Een jaar geleden hadden we ons dit absoluut niet durven voorstellen, uit angst voor een stevige escalatie", zegt Crump in "De ochtend" op Radio 1. "Het Westen heeft al zoveel geïnvesteerd dat het nu waarschijnlijk hoopt dat als het nu een tandje bijsteekt en een risico neemt, Oekraïne de overhand zou kunnen krijgen. Dit soort beslissingen kunnen bepalend zijn voor de oorlog."
Amerika geeft toestemming aan Europese landen om F-16's te leveren aan Oekraïne: waarom kan het nu wel?
Volgens Crump hebben Zelenski's reis door Europa en zijn aanwezigheid op de G7 ook het gewenste effect gehad. "Het is hem gelukt om iedereen goed duidelijk te maken dat het er nu op of onder is. Dat hij nú steun nodig heeft."
"Je ziet dat de oorlog alleszins een nieuwe fase ingaat", zegt Crump. "En dat geldt voor beide landen. Enerzijds heb je dus het nieuws over de F-16's, wat belangrijk is voor Oekraïne. Tegelijkertijd bereidt Oekraïne zich ook voor op een lenteoffensief. Anderzijds is er ook die strijd om Bachmoet. Het lijkt erop dat Rusland daar nu de touwtjes in handen heeft. Ook voor Rusland is dit moment in de oorlog dus een kantelpunt."
Oekraïne ontkent overigens nog steeds dat de Russen er de plak zwaaien. Wagnerleider Prigozjin laat intussen weten dat zijn troepen de stad vanaf 25 mei al gaan verlaten en dus overlaten aan het Russische leger. Volgens het Oekraïense leger zal een terugtrekking van de Wagnerstrijders echter niet van een leien dakje lopen want zij zijn naar eigen zeggen bezig aan een omsingeling van de stad.
Wat is de Wagnergroep?
De Wagnergroep is een private Russische militaire organisatie die in 2014 zou opgericht zijn door de Rus Dimitri Oetkin. Het bedrijf achter de groep, PMC Wagner, is in handen van Jevgeni Prigozjin. Hij wordt daarom gezien als het hoofd van de militie. Prigozjin is een Russische zakenman en oligarch die een nauwe relatie heeft met de Russische president Vladimir Poetin. In het verleden stond hij aan het hoofd van een cateringbedrijf dat aan het Kremlin leverde. Hij werd daarom vaak de "privékok" van Poetin genoemd. Niet alleen in Oekraïne, maar ook in andere conflictgebieden als Syrië en Libië zijn de huurlingen al ingezet.
Kerncentrale van Zaporizja opnieuw afgesloten
Dat de oorlog nog volop aan het woeden is, is alleszins duidelijk. De kerncentrale van Zaporizja, die in het zuiden van Oekraïne bezet wordt door de Russen, is opnieuw afgesloten van het elektriciteitsnet. Dat zeggen de Russische bezetters.
Het is officieel al de zevende keer dat de grootste kerncentrale van Europa door de oorlog moet overschakelen op noodstroomvoorziening met dieselgeneratoren. Vaak zijn beschietingen de oorzaak.
"Als gevolg van een onderbreking in een hoogspanningslijn heeft de fabriek haar externe stroomvoorziening verloren", zo melden de Russen op Telegram. Volgens hen worden de oorzaken van de onderbreking onderzocht en zijn de noodgeneratoren ingeschakeld om de werking van de centrale te garanderen. De noodgeneratoren hebben normaal gezien voldoende brandstof om meerdere dagen te draaien.
