Het Rwandese leger heeft wel degelijk militaire operaties uitgevoerd in het oosten van Congo. Bovendien heeft Rwanda ook wapens, munitie en uniformen geleverd aan de M23-rebellen in de regio. Dat staat in een nieuw rapport van de Verenigde Naties dat het Franse persagentschap AFP al heeft kunnen inkijken.
De experts zeggen dat er "substantiële bewijzen" zijn die wijzen op "de rechtstreekse interventie van het Rwandese regeringsleger op Congolees grondgebied, ten minste tussen november 2021 en oktober 2022". Afgelopen zomer was er al een eerste VN-rapport met gelijkaardige conclusies. Dat er nu ook echte bewijzen worden aangedragen voor de rechtstreekse betrokkenheid van Rwanda doet de druk op het regime van de Rwandese president Paul Kagame nog toenemen om afstand te nemen van M23.
Eind vorig jaar blies M23 de rebellie tegen de Congolese overheid nieuw leven in. Daarbij veroverde ze een vrij groot deel van de provincie Noord-Kivu. Daardoor zijn de spanningen tussen de Congolese en e Rwandese regering weer opgelopen.
De rebellenbeweging zegt de Tutsi-minderheid in het oosten van Congo te vertegenwoordigen. De Congolese regering beschuldigt buurland Rwanda er al lang van M23 te steunen. De Rwandese regering heeft altijd alle betrokkenheid ontkend en zegt dat het geweld in Oost-Congo een interne Congolese veiligheidskwestie is. Op haar beurt beschuldigt Kigali het Congolese leger ervan mee te vechten met Rwandese Hutu-rebellen.
Toch lijkt het regime in Kigali stilaan geïsoleerd te staan. De afgelopen maanden hebben zowel de Amerikaanse, de Franse en de Belgische regering Rwanda opgeroepen om te stoppen met de steun aan M23.
Het VN-rapport stelt dat de operaties van het Rwandese leger bedoeld zijn om "M23 te versterken" en gericht zijn "tegen de FDLR". De FDLR is een gewapende groepering, opgericht door Hutu's die betrokken waren bij de genocide in Rwanda. Het regime in Kigali beschouwt de FDLR als een bedreiging, en grijpt dat aan om tussenbeide te komen in Congo. Tegelijk is het Kigali wellicht ook te doen om de bodemrijkdommen in het oosten van Congo.
In het VN-rapport staat ook dat de FDLR heeft samengewerkt met het Congolese regeringsleger en ook materiële steun heeft gekregen van dat leger.
Hoe dan ook heeft het opnieuw opgelaaide geweld in Oost-Congo naar schatting 500.000 burgers op de vlucht gejaagd. In de buurt van Goma, de hoofdstad van Noord-Kivu, leven nu zo'n 200.000 mensen in erg moeilijke omstandigheden. Volgens de ngo Save the Children zijn in het vluchtelingenkamp al meer dan 973 gevallen van cholera gesignaleerd.
