Tot voor kort was ze onbekend, maar nu kent iedereen die de Britse politiek volgt haar naam: Sue Gray. Ze heeft het onderzoek naar de "feestjes" in de ambtswoning van premier Boris Johnson en op het ministerie van Onderwijs geleid en dat rapport is nu openbaar. Wie is de vrouw die het lot van de premier in haar handen heeft en wat heeft ze precies onderzocht?
Haar rapport is eindelijk klaar: wie is topambtenaar Sue Gray, die lot van Britse premier Johnson in handen heeft?
Nils Schillewaert
Gepubliceerd:
Bijgewerkt:
De Britse premier Boris Johnson ligt al een tijdje onder vuur omdat er vorig jaar in zijn entourage enkele feestjes werden gehouden, op een moment dat er strenge coronamaatregelen van kracht waren.
Johnson kondigde zelf aan dat er een onderzoek komt naar wat er precies allemaal gebeurd is, maar enkele van zijn partijleden hebben niet zo lang gewacht om openlijk zijn ontslag te eisen. Onder hen ook David Davis, oud-minister en zwaargewicht binnen de Conservatieve Partij. Hij riep Johnson in het Lagerhuis op om de eer aan zichzelf te houden. Hij deed het met een zin die ooit gericht was tot Neville Chamberlain: "In Godsnaam, ga".
De meeste Conservatieven hebben echter iets meer geduld en willen eerst duidelijkheid over wat er precies gebeurd is op die vermoedelijke feestjes. Ze wachten daarom het interne onderzoek af, dat gevoerd wordt door topambtenaar Sue Gray. Dat rapport is nu klaar, overhandigd aan Johnson én openbaar gemaakt. Gray spreekt over een "falen van het leiderschap" en "gedrag dat moeilijk te rechtvaardigen is".
Politieke loopbaan Sue Gray Gray begon haar loopbaan bij de Britse overheid op het departement "Transport, Gezondheid en Welzijn". Eind jaren tachtig nam ze even een loopbaanonderbreking om een pub te runnen in Newry, Noord-Ierland.
Eind jaren negentig trad ze voor het eerst toe tot het "Cabinet office", het kabinet van de eerste minister. Van 2012 tot 2018 was ze er directeur-generaal van het departement "Fatsoen en Ethiek".
Een drietal jaar geleden trok Gray naar Noord-Ierland, waar ze secretaris-generaal van het ministerie van Financiën werd. Vorig jaar liep ze er de kans mis om hoofd van het ministerie te worden, naar eigen zeggen "omdat ze er te veel zou veranderen". In een interview met de BBC daarover zei ze dat mensen haar te veel als een uitdager zagen.
In mei 2021 keerde Gray terug naar het kabinet van de eerste minister als tweede secretaris-generaal.
(bron: www.gov.uk )
Sue Gray, de échte leider van het VK
In 2015, toen Gray nog voor het departement "Fatsoen en Ethiek" werkte, omschreef de Britse openbare omroep BBC haar al als "de machtigste persoon over wie je nooit hebt gehoord". Voormalig minister David Laws, gaat nog een stapje verder: "Het Verenigd Koninkrijk wordt geleid door een vrouw genaamd Sue Gray, niks gebeurt zonder haar toestemming", schrijft hij in zijn memoires.
In 2012 leidde Gray het "Plebgate-onderzoek", een bekend Brits schandaal waarbij Andrew Mitchell, partijgenoot van Johnson, moest aftreden als partijleider, nadat hij een politie-agent in Downing Street een "plebejer" genoemd had.
Vijf jaar later moest Damian Green zelfs aftreden als minister, in het kabinet van toenmalig premier Theresa May, toen Gray aan het licht bracht dat hij "onjuiste verklaringen" had afgelegd over pornografische beelden die op zijn computer gevonden waren.
Wat heeft Gray onderzocht?
"Partygate", zoals het schandaal in het Verenigd Koninkrijk ook wel genoemd wordt, draait om meerdere vermoedelijke feestjes waarbij de coronaregels overtreden werden. Het gaat om bijeenkomsten in de ambtswoning van premier Johnson op Downing Street 10, maar ook op het ministerie van Onderwijs.
Het onderzoek heeft als doel "de algemene aard van de bijeenkomsten vaststellen, met betrekking tot de op dat moment geldende richtlijnen". Catherine Haddon, van de denktank "Institute for Government", wijst erop dat het niet de taak van Gray is om fouten vast te stellen : "Gray mag de rol van de minister toelichten en zal de feiten vaststellen, maar de antwoorden moeten van Johnson komen", aldus Haddon.
In het Britse Lagerhuis heeft premier Boris Johnson al toegegeven dat hij op 20 mei 2020 -in volle lockdown- even aanwezig was op een tuinfeestje van zijn medewerkers in zijn ambtswoning. "Dat was verkeerd, ik neem de verantwoordelijkheid en ik verontschuldig mij daarvoor", zei de premier.
Simon Case, die het onderzoek eerst moest leiden, zelf onder vuur
Gray heeft niet alleen het lot van de premier in haar handen, ook de rol van haar rechtstreekse baas Simon Case maakt deel uit van haar onderzoek.
Oorspronkelijk was het de bedoeling dat topambtenaar Simon Case het onderzoek naar de feestjes zelf zou leiden, maar hij moest een stap opzij zetten nadat was gebleken dat hij ook een feestje (met bijhorende kerstquiz) had gehouden in zijn kantoor. Gray nam daarna het onderzoek over.
Het volledige rapport wordt normaal gezien niet vrij gegeven, maar Gray zal de algemene bevindingen wel publiek maken. Als uit het onderzoek blijkt dat er strafbare feiten zijn gepleegd, zal het rapport ook worden overgedragen aan de politie, zo werd eerder al gezegd (al voert de politie intussen ook zelf een onderzoek naar de feestjes). Het is nu wachten op de reactie van Boris Johnson. Wordt ongetwijfeld vervolgd.
