LIVE Minstens 68 doden na treinramp in Spanje: "Waarschijnlijk buitenlanders onder de slachtoffers", zegt regering

Het is voorlopig nog steeds onduidelijk of er Belgische slachtoffers zijn bij de treinramp in Spanje waarbij 68 mensen omkwamen. Dat meldt het ministerie van Buitenlandse Zaken aan onze redactie. De Belgische ambassade in Madrid staat in nauw contact met de Spaanse overheid, maar ontving nog geen melding over Belgische slachtoffers. 

Treinmachinisten hadden morgen een stakingsactie gepland, en die zal gewoon doorgaan. Dat meldt de Spaanse vakbond voor treinmachinisten. Met de stakingsactie wilden de vakbonden de structurele veiligheidsproblemen aankaarten. Het ongeval van vandaag toont aan hoe dringend die problematiek moet worden aangepakt, klinkt het.

De respons op de oproep om bloed te doneren is “indrukwekkend”. Dat zegt Isabel Díaz Ayuso, de voorzitter van de regio Madrid, op X. Ze bedankt iedereen die zich heeft aangemeld en vraagt wie nog bloed wil geven om dat uit te stellen tot morgen of de komende dagen. Ook dan blijft de behoefte aan bloeddonaties groot, benadrukt ze.

Collega Stien Schoofs zet nog even alle feiten op een rijtje. Wat weten we al? En hoe is het zover kunnen komen? 

Je leest het in onderstaand artikel: 

De Spaanse regering gaat ervan uit dat er ook buitenlanders onder de slachtoffers van het treinongeval zijn. Met de ambassades van verschillende landen is al contact opgenomen, maar over de nationaliteit van de slachtoffers is nog niets officieel bevestigd. Het exacte aantal vermisten is voorlopig ook nog niet bekend.

De Spaanse premier Pedro Sánchez betuigt zijn medeleven met de slachtoffers en hun families. Hij kondigt 3 dagen van officiële rouw aan, van 29 tot en met 31 oktober, en belooft het treinongeval grondig te onderzoeken.

"Als er sprake is geweest van nalatigheid, zal dat aan het licht komen. Als er fouten zijn gemaakt in het veiligheidssysteem, zullen we dat weten."

Hij verwijst ook naar 2 zware ongevallen met hogesnelheidstreinen in Spanje in één jaar. Hoewel er voorlopig geen aanwijzingen zijn dat de ongevallen dezelfde oorzaak hebben, vindt hij dat onaanvaardbaar voor Spanje.

"We zullen alle nodige maatregelen nemen om het vertrouwen in ons hogesnelheidsspoor opnieuw op te bouwen en de veiligheid van onze burgers nog beter te garanderen."

De storing zelf is niet uitzonderlijk. Het LZB-veiligheidssysteem wordt al sinds 1992 op die spoorlijn gebruikt. Volgens de minister kan het systeem af en toe uitvallen. "Het is een beproefd systeem, maar het wordt momenteel vervangen, omdat het verouderd is en de onderdelen niet meer worden gemaakt."

Bij een storing moeten de treinen stoppen en neemt het controlecentrum de leiding over. Dat is volgens de minister ook gebeurd. De cruciale vraag is waarom het controlecentrum vervolgens een trein toestemming gaf om normaal te vertrekken, terwijl het spoorvak nog bezet was.

De minister wijst nog geen individuele verantwoordelijke aan. Hij zegt dat het onderzoek nu zal moeten bepalen wie verantwoordelijk is en of er sprake is van een menselijke fout.

Wel verdedigt hij de algemene veiligheid van het Spaanse spoornet. Volgens hem is het spoorwegsysteem veilig en vergelijkbaar met dat van andere Europese landen. Hij erkent wel dat technische storingen en menselijke fouten kunnen voorkomen.

De minister wil voorlopig niet aftreden.

De Spaanse premier Pedro Sánchez reist naar de plaats van het treinongeval in de provincie Toledo om zich ter plaatse te informeren over de ramp en hoe die verder evolueert.

We wachten momenteel ook op een persconferentie van de minister van Transport, Óscar Puente. Die kan elk moment beginnen. 

Sven Tuytens staat aan het regionale universitaire ziekenhuis van Toledo. Het is er een komen en gaan van ziekenwagens en traumahelikopters. Volgens Tuytens zal het dodental de komende uren mogelijk nog verder oplopen.

"Alle ziekenhuizen zijn overstelpt. Geplande operaties zijn uitgesteld. De overheid zegt dat er heel veel zwaargewonden zijn, van wie een aantal het mogelijk niet zal halen. Dit is een verschrikkelijke ramp voor Spanje."

Daarnaast zijn er ook veel lichtgewonden. Het leger is ingeschakeld om te helpen bij de evacuaties.

Intussen rijzen er veel vragen over de oorzaak van het ongeval. "Uitgerekend morgen stond er een staking gepland van vakbonden die de veiligheid op het spoor wilden aankaarten. Ze zouden daarover betogen. Dit ongeval roept de bezorgdheden op die ze al hadden, en nu is het op zo'n pijnlijke manier geëindigd."

Foto's van het ongeval tonen de omvang van de ramp. Ondertussen zijn al zeker 31 doden geteld. Mogelijk zal dat aantal nog toenemen.

Er raken steeds meer details bekend over wat er precies is foutgelopen in Spanje. 

Omstreeks 8.30 uur, ongeveer een halfuur voordat het ongeval gebeurde, zou het veiligheidssysteem zijn uitgevallen. Het gaat om een storing in LZB, het automatische systeem dat op de lijn Madrid-Sevilla continu de snelheid en positie van treinen bewaakt. 

Adif, de beheerder van de Spaanse spoorwegen, besloot daarop om de Iryo-trein die zich op dat moment tussen Madrid en Sevilla verplaatste, te stoppen. Daar zou het misgelopen zijn. De machinist van de Renfe-trein die na de Iryo-trein kwam, kreeg ook een rood sein, maar het commandocentrum gaf de trein toch toestemming om verder te rijden, zonder te beseffen dat de Iryo-trein nog stilstond.

Dat is voorlopig een hypothese en geen vaststaande oorzaak. Onduidelijk blijft waarom de Iryo-trein nog stilstond, en hoe het systeem een aanrijding kon toelaten.

Premier Bart De Wever reageert op het zware treinongeval in Spanje:

"Ik heb net kennisgenomen van het verschrikkelijke treinongeval in Spanje. Het menselijke leed is onmetelijk. Mijn oprechte deelneming gaat uit naar de slachtoffers en hun dierbaren. Heel ons land deelt in het verdriet van het Spaanse volk."

De nationaliteit van de slachtoffers is voorlopig niet bekend. Dat bevestigt het ministerie van Buitenlandse Zaken aan onze redactie. De treinroute van Madrid naar Sevilla is erg populair bij toeristen, dus mogelijk zaten er ook enkele buitenlanders aan boord van de trein.

Correspondent Sven Tuyttens is dicht bij de plaats van het ongeval. Hij ziet op dit moment helikopters af en aan vliegen om slachtoffers over te brengen naar de nabijgelegen ziekenhuizen. 

"De situatie is enorm chaotisch", vertelt hij. "Het is een enorme operatie om al die mensen naar het ziekenhuis te krijgen."

Er is nog veel onduidelijkheid over wat er precies is foutgelopen. "De trein passeerde een rood licht, maar kreeg vanuit het lijnencentrum toch het commando om door te rijden. De trein zou daarop tegen een andere, stilstaande trein gereden zijn, maar wat er precies is foutgelopen, wordt nog onderzocht."

Minister van Buitenlandse Zaken Maxime Prévot (Les Engagés) betuigt zijn medeleven na het treinongeval in Spanje. In een bericht op X spreekt hij zijn deelneming uit aan de families van de slachtoffers en wenst hij de gewonden en hun naasten veel sterkte. Hij bedankt ook de hulpverleners ter plaatse en benadrukt dat Spanje op de solidariteit van België kan rekenen.

Belgen die zich zorgen maken over hun naasten of bijstand nodig hebben, kunnen contact opnemen met de Belgische ambassade in Madrid.

Ursula von der Leyen, voorzitter van de Europese Commissie, betuigt haar medeleven aan de families van de slachtoffers en aan Spanje. "Europa huilt met jullie mee", schrijft ze.

António Costa, voorzitter van de Europese Raad, betuigt zijn medeleven aan de nabestaanden en zijn solidariteit met de gewonden. Hij wenst hen een spoedig herstel.

Roberta Metsola, voorzitter van het Europees Parlement, zegt diep getroffen te zijn en betuigt haar steun aan de slachtoffers en hun families. Ze bedankt ook de hulpdiensten voor hun inzet. 

Giorgia Meloni, premier van Italië, zegt dat haar regering Spanje en de Spaanse bevolking steunt in deze moeilijke uren. Haar gedachten gaan uit naar de families van de slachtoffers, de gewonden en iedereen die bij de reddingsoperatie betrokken is.

Een reiziger die in wagon twee van de trein zat, vertelt dat de trein plots bruusk afremde. "Mensen vlogen door de gang. Ik botste tegen de stoel voor mij", getuigt hij bij de Spaanse radiozender Cadena SER. Hij besefte meteen dat er iets ernstigs was gebeurd.

De man probeerde daarna andere reizigers te helpen en gewonden via de ramen uit de trein te halen. Hij zag onder meer een man met een geamputeerde arm en lichamen die niet meer bewogen. Een deel van de trein was van een spoorwegberm gevallen en lag volledig vernield naast de sporen.

Volgens de reiziger kwamen de eerste politieagenten na ongeveer een halfuur tot veertig minuten aan. Daarna volgden steeds meer ambulances, hulpverleners en helikopters. "Er zijn veel gewonden en doden. Er zijn veel mensen die het heel moeilijk hebben. Dit is een absolute noodsituatie"

De man raakte zelf lichtgewond. Hij brak zijn neus en liep een snijwonde aan zijn hand op toen hij een gewonde probeerde te helpen.

De twee treinen samen hadden 544 passagiers aan boord. Dat meldt de woordvoerder van de regering. Volgens getuigen probeerden de reizigers de treinen na het ongeval door de ramen te verlaten.

De Spaanse premier Pedro Sánchez zegt diep geschokt te zijn door het zware treinongeval in Toledo. Hij staat in voortdurend contact met de minister van Transport en de regionale president van Castilla-La Mancha. De hulpdiensten zijn ter plaatse om de slachtoffers te helpen en hun veiligheid te garanderen. Sánchez betuigt zijn medeleven en steun aan alle slachtoffers en hun families.

Volgens bronnen bij de Spaanse regering is een menselijke fout van spoorwegbeheerder Adif een mogelijke oorzaak van het ongeval. Die zou zijn gebeurd toen het automatische beveiligingssysteem uitviel en de treinen onder menselijke controle weer mochten rijden.

Volgens de eerste analyses is het daarbij misgelopen.

Overheidsbronnen vertellen aan de Spaanse krant El País dat het ongeval mogelijk erger is dan een eerder ongeval in Adamuz. 

Op 18 januari reden toen in het zuiden van Spanje ook 2 treinen op elkaar. Een hogesnelheidstrein van de private maatschappij Iryo, onderweg van Málaga naar Madrid, ontspoorde. Enkele wagons kwamen op het naastgelegen spoor terecht. 

Een tegemoetkomende Alvia-trein van spoorwegmaatschappij Renfe, onderweg van Madrid naar Huelva, botste tegen de ontspoorde wagons. Door de zware botsing ontspoorden ook wagons van de tweede trein.

In totaal vielen er toen 46 doden. De oorzaak zou een defecte lasverbinding tussen twee spoorstaven geweest zijn. 

Op social media circuleren de eerste beelden van het treinongeval. Daarop is te zien dat de schade erg groot is. 

De Spaanse regering heeft bevestigd dat er zeker 10 doden zijn gevallen. Mogelijk loopt dat dodental nog verder op. Er is ook sprake van verschillende gewonden. 

De botsing gebeurde rond 8.54 uur tussen een hogesnelheidstrein van de Spaanse spoorwegmaatschappij Renfe en een trein van de private operator Iryo. De treinen reden op het traject tussen Madrid en Sevilla. Volgens de eerste berichten botste de ene trein achteraan op de andere, waarna twee wagons van de spoorwegberm vielen.

Er zijn tegenstrijdige berichten over het aantal slachtoffers, maar volgens Spaanse media zijn er al zeker 10 doden. De hulpdiensten hebben onder meer 3 medische helikopters en 2 mobiele urgentieteams ingezet.

Het treinverkeer tussen Madrid en Andalusië is voorlopig stilgelegd. Over de oorzaak van de botsing is nog niets bekend.

In Spanje is een zwaar treinongeval gebeurd. Het gaat om een botsing van 2 passagierstreinen in de buurt van Urda, in de provincie Toledo, ten zuiden van Madrid. 

We volgen al het nieuws op in deze liveblog.