Liveblog verkiezingen - Filip Watteeuw (Groen): "Ik zou even blij zijn met Hafsa El-Bazioui als burgemeester als dat ik het zelf word" 

Mobiliteit is een van de grote thema’s van deze gemeenteraadsverkiezingen. Gemeentes en steden hebben dan ook veel inspraak op mobiliteit. De afgelopen legislatuur hebben veel gemeentes vooral fietsstraten aangelegd. Zo zijn er nu 20 keer zoveel fietsstraten als bij het begin van de legislatuur.

“Er was deze legislatuur veel aandacht voor de fietser. Die heeft een prominente plaats gekregen”, zegt Dirk Lauwers, professor Verkeerskunde. “Maar ze zijn de voetganger vergeten, met enkele problemen als gevolg. Zo laten velen hun fiets overal staan, wat de voetvanger hindert. In Parijs hebben ze dat probleem opgelost door overal fietsstallingen te plaatsen.”

“Na de fietsstraten, moeten Vlaamse gemeentebesturen misschien investeren in die fietsstallingen. Dat is in het voordeel van de fietser en de voetganger.

In Zemst, Meise en Vilvoorde lieten enkele vrouwen weten dat ze twijfelen om te gaan stemmen, nu de opkomstplicht in Vlaanderen is afgeschaft. Vrouwelijke politici hebben zich daarom verkleed als suffragettes: een Britse vrouwenbeweging die in de 20e eeuw streed voor vrouwenstemrecht. Op die manier willen ze vrouwen overtuigen om toch naar de stembus te trekken.

Met 1 miljard euro heeft Gent de hoogste schuldenberg van alle Vlaamse centrumsteden. “We hebben sterk geïnvesteerd en daarvoor moet je leningen aangaan”, verdedigt burgemeester De Clercq zijn beleid. “Ons budget is in evenwicht. Al mag het gerust verhogen om de schulden te verlagen. We moeten blijven investeren in de Gentenaar.”

Ook schepen Watteeuw verdedigt de vele investeringen. “Die waren nodig. Al moeten we niet doen alsof er geen financieel probleem is. We moeten verstandig omgaan met onze budgetten. De afgelopen jaren waren er te weinig systemen of procedures om de financiën te beheren”, aldus Watteeuw. Daarmee geeft hij kritiek op schepen van Financiën, Ruddy Coddens (Vooruit), en lijstduwer van 'Voor Gent'.

Het stadsbestuur van Gent verhoogde deze legislatuur de belastingen voor de Gentenaar. Het kan ook nu een oplossing zijn om de schulden te verlagen. “Dat zullen we in de toekomst niet doen”, is De Clercq duidelijk. 

“Het was op het scherp van de snee”, vat burgemeester De Clercq (Voor Gent) de vorige debatten tussen hem en Filip Watteeuw (Groen) samen. In Terzake verloopt de confrontatie over Gent opvallend vriendelijker. Onder meer over betaalbaar wonen spreken ze allebei over een goede samenwerking.

“Maar Watteeuw wil dat bouwheren groene punten moeten scoren om een bouwvergunning te krijgen. Woningen groener maken, kost juist meer geld. Wij willen het net betaalbaar maken”, aldus De Clercq. Watteeuw relativeert die woorden. “Het gaat dan over beplanting of geveltuinen, meer niet. Wij willen in tegenstelling tot Mathias niet dat projectontwikkelaars hun goesting kunnen doen.”

Groen wil ook het kadastraal inkomen aanpassen. “Grote villa’s hebben een klein kadastraal inkomen en kleine arbeiderswoningen het tegenovergestelde. Dat is onrechtvaardig en dat moet eruit.” Ook daar is De Clercq het niet mee eens. “Ze willen het kadastraal inkomen verhogen en dus een woning duurder maken.”

Burgemeester Mathias De Clercq trekt de lijst ‘Voor Gent’, een mengeling van Vooruit en Open VLD. Toch proberen enkele Gentse liberalen op zijn lijst apart campagne te voeren met een eigen website. De slogan ‘Wij beloven u niets’ laat vermoeden dat de kandidaten vinden dat hun lijsttrekker niet liberaal genoeg is.

“Dat klopt niet”, is De Clercq duidelijk. “Het is van alle tijden dat kandidaten groepjes vormen in bepaalde wijken om campagne te voeren. Zo hebben we ook liberalen en socialisten die met de ‘bruisersgroep’  opkomen voor hun wijk. De neuzen staan in dezelfde richting.”

Enkele dagen voor de verkiezingen is er ophef binnen de Gentse afdeling van Groen. Zo zouden er interne twijfels zijn over de keuze voor Filip Watteeuw als lijsttrekker. “U hoeft zich geen zorgen te maken, ik voel dagelijks de steun van mijn partij”, is Watteeuw duidelijk in Terzake. “Al gaat het hier niet over mij, maar over het project en over wat we met Gent willen doen.”

Ook over zijn ambities als kandidaat-burgemeester waren er twijfels. Nummer 2 op de lijst en 'co-lijsttrekker' Hafsa El-Bazioui is eveneens gemotiveerd. "Tuurlijk heb ik ambitie om burgemeester te worden van zo’n prachtige stad. Maar ook als Hafsa het wordt, is dat fantastisch nieuws. Dat betekent dat Groen de grootste partij is. Ik zou even blij zijn met Hafsa als burgemeester als dat ik het zelf zou worden."

Anne Vanrenterghem analyseert voor VRT NWS Journaal de gemeenteraadsverkiezingen in Limburg. Vooral in Sint-Truiden is het uitkijken naar een nieuwe burgemeester in de “schandaalstad”. “Veerle Heeren (CD&V) stapte op als burgemeester, nadat ze voorkroop bij coronavaccinaties. Haar opvolger Jelle Engelbosch (N-VA) verdween ook al snel, nadat zijn naam opdook in een onderzoek. Ook al waren er geen bewijzen”, duidt Vanrenterghem.

Intussen draagt Ingrid Kempeneers (Team Ingrid) de burgemeestersjerp en die wil ze ook de komende jaren dragen. Haar grootste rivalen zijn Roosmarijn Beckers (Vlaams Belang) en Ludwig Vandenhove (Vooruit). “Het is nog maar de vraag of die schandalen van de laatste jaren aan de partijbesturen blijven hangen. Zullen inwoners radicaal stemmen of zullen er minder mensen gaan stemmen door die verhalen?”

Bij de verkiezingen in juni verliep de eerste digitale stembusgang van Sint-Genesius-Rode niet van een leien dakje. Dat wil de gemeente zondag anders aanpakken. Met 2 extra stemlocaties en 16 bijkomende stemcomputers moet het elektronisch stemmen vlotter verlopen.

Gepensioneerd arts Jan Van Heuverswyn wil de vele 60-plussers in Meise in beweging krijgen. Daarom wil hij dat er een golfterrein komt in de gemeente. "Het is de ideale sport voor senioren, het is beweging en coördinatie, én zorgt voor sociaal contact." 

In de Kempen zijn er 3 oud-klasgenoten die elk kandidaat-burgemeester zijn in een andere gemeente. Rob Blockx is lijsttrekker van Iedereen2370 in Arendonk, Koen Slegers staat op kop bij Retie in Actie (RIA) in Retie en Peter Hannes staat bovenaan de lijst van GOUDT in Oud-Turnhout. "We hebben elkaar na 42 jaar teruggevonden", klinkt het.

Op het Theaterplein in Antwerpen heeft Vooruit de laatste rechte lijn richting de gemeenteraadsverkiezingen van zondag ingezet met een nieuwe affichecampagne. De komende dagen zullen kopstukken en militanten van de partij de stad rondtrekken met een "rode golf" aan affiches waarop ze problemen in Antwerpen benoemen en er hun voorstel tot oplossing bij plaatsen.

"Zondag gaat het niet om de koppen", vindt lijsttrekker Kathleen Van Brempt. "Zondag gaat het om Antwerpen en om hoe we de problemen van de Antwerpenaar kunnen oplossen."

De beslissing die de Wetterse partijen CD&V, Eén, N-VA, Groen&Co en SP.A Plus in de aanloop van de gemeenteraadsverkiezingen van 2018 namen om geen verkiezingsborden te plaatsen, heeft geen gevolg gekregen. In tegendeel: langs de wegen in Wetteren is er een wildgroei aan borden ontstaan. Ook de initiatiefnemende partijen van 2018 doen nu mee, omdat ze willen vermijden dat er maar 2 partijen te zien zijn in het straatbeeld.

Geen marktbezoeken of deur aan deur gesprekken voor de 20-jarige Caro Daniëls uit Lommel. Ze staat op de Vooruit-lijst, maar is op dit moment op Erasmusuitwisseling in de Noorse hoofdstad Oslo. Ze voert noodgedwongen een digitale campagne.

Na de verkiezingen zal er sowieso een evaluatie volgen van de afschaffing van de opkomstplicht. Dat zegt CD&V-voorzitter Sammy Mahdi in Het Ontbijt op Radio 1. "Het is geen geheim dat wij voor die opkomstplicht zijn, er is ooit voor gevochten", aldus Mahdi.

Eenzelfde geluid was er bij de coalitiepartners in de nieuwe Vlaamse Regering, "maar het was niet opportuun om de opkomstplicht nog snel voor de verkiezingen opnieuw in te voeren", aldus Mahdi. Het is aan bevoegd minister Crevits (CD&V) om het evaluatieonderzoek na de verkiezingen in stellen.  CD&V staat lokaal sterk, maar in de grotere steden (zoals Gent en Antwerpen) doen ze het minder. Over de verkiezingen in Genk is Mahdi zelfverzekerd. Daar wordt CD&V-burgemeester Wim Dries uitgedaagd door Zuhal Demir (N-VA). "Zes jaar geleden was die strijd er ook, de Genkenaar heeft toen gekozen voor verbinding (...) Ik denk dat de Genkenaar nu ook weet wat hij moet doen", aldus Mahdi. 

Demir gaf aan dat, mocht ze burgemeester van Genk kunnen worden, ze haar ministerpost zou verlaten. "Het is aan N-VA om de personeelskeuzes te maken", zegt Mahdi daarover. 

De afgelopen jaren was er veel te doen rond de verdeling van de middelen uit het gemeentefonds. Volgens sommige politici gaat er te veel geld uit dat fonds naar grote steden als Gent en Antwerpen, en te weinig naar de kleinere, landelijke gemeenten. Het nieuwe Vlaamse regeerakkoord geeft aan dat de dotatie voor die landelijke gemeenten wordt verhoogd. 

Volgens Brecht Warnez (schepen voor CD&V in Wingene) zijn die middelen uit het gemeentefonds belangrijk. "We krijgen 280 euro per inwoner (...) Het is de grootste bron van inkomsten. We doen er basistaken mee als onderhoud, maar ook aanleggen van bijvoorbeeld fietspaden", zegt hij in De Ochtend op Radio 1. Volgens Warnez is het belangrijk dat landelijke gemeenten in de toekomst meer geld krijgen, zodat ook die gemeenten diensten als "zwemlessen en voetbaltrainingen dicht bij huis" kunnen blijven aanbieden.

Volgens Sophie De Wit (burgemeester voor N-VA in Aartselaar) is het niet onlogisch dat de grote steden meer krijgen dan plattelandsgemeenten. "Die steden hebben andere uitdagingen", zegt ze "In Aartselaar krijgen we 160 euro per inwoner, dat is ver onder het gemiddelde. Maar toch hebben we in samenwerking met drie gemeenten een nieuw zwembad kunnen zetten."

De Wit wijst er op dat plattelandsgemeenten zoals Wingene ook nog budgetten krijgen uit een fonds 'Open Ruimte'. Ze hamert er op dat de discussie niet enkel over plattelandsgemeenten mag gaan, maar ook over randgemeenten (zoals Aartselaar - het ligt in de rand van Antwerpen).

"Er zijn heel veel kleine, landelijke gemeenten", zegt Mathijs Bijnens (Radio 2 Limburg) in De Ochtend op Radio 1. "De leegloop van de dorpen is een thema, mensen maken zich bijvoorbeeld zorgen over winkels die verdwijnen." Herbeluister hieronder het hele gesprek. 

De PVDA wil dat N-VA-voorzitter Bart De Wever zich verontschuldigt over uitspraken die hij gisteren heeft gedaan in de talkshow 'De Tafel van Gert'. Hij beweerde daar dat de extreemlinkse partij staat voor "steun aan de taliban", de islamitische beweging die de macht heeft in Afghanistan.

De Wever is lijsttrekker voor N-VA in Antwerpen, uit peilingen blijkt dat zijn grootste uitdager daar Jos D'Haese van PVDA is.

"In hun programma staat bijvoorbeeld nog steun aan de taliban", zei De Wever over de PVDA. "Ze vinden de talibanstrijd tegen Amerika heel belangrijk omdat dan Venezuela en Cuba minder druk krijgen van de Verenigde Staten. Daar staan nog dingen in waarvan je denkt: welke krankzinnige heeft dat geschreven?"

In een reactie heeft de PVDA het over "leugens". "Er wordt met geen woord gerept over de taliban in onze programma's, het heeft er ook nooit in gestaan", verduidelijkt Mertens nog in De Ochtend op Radio 1. "Wij huiveren van de taliban."

Gevraagd om verduidelijking geeft de woordvoerder van Bart De Wever aan dat de N-VA-voorzitter zich gebaseerd heeft op een passage in verslag van een PVDA-congres in 2008. 

"Het verzet in Irak en Afghanistan heeft de militaire plannen gedwarsboomd van de Verenigde Staten, die zowel Cuba, Syrië, Iran, de Volksrepubliek Korea als Venezuela bedreigden", staat er te lezen. De uitspraken vielen in een context waarin kritiek werd gegeven op hoe de Verenigde Staten de Latijns-Amerikaanse landen destijds in hun greep zouden proberen te houden.

Na een verdere opsomming in de tekst staat in een slotalinea te lezen: "Deze positieve ontwikkelingen beletten niet Het woord 'taliban' valt niet in de passage. Volgens zijn woordvoerder bedoelde De Wever met zijn uitspraken ook niet dat de PVDA de taliban actief gesteund zou hebben. De Wever vindt dat met de woordkeuze "het verzet" de ontwikkelingen daar als positief werden voorgesteld. "Het verzet in Afghanistan" associeert De Wever met een extremistische organisatie zoals de taliban. 

Eva De Bleeker vat zondag voor het eerst de gemeenteraadsverkiezingen aan als voorzitter van de liberalen. Zal de partij herrijzen na de teleurstelling van 9 juni of dondert het verder naar beneden? “We mogen die 2 verkiezingen niet met elkaar vergelijken”, is De Bleeker hoopvol. “Lokale verkiezingen liggen toch helemaal anders, waarin de burger de analyse maakt van het beleid in zijn stad of gemeente.”

Politicoloog Dave Sinardet bekijkt het anders. “In het verleden hebben we gezien dat nationale trends worden doorgezet. Die kans is nu even groot, omdat de lokale verkiezingen zo snel volgen na die van juni.” Volgens Sinardet wordt het in bepaalde centrumsteden heel moeilijk voor de liberalen. “De kans is klein dat Bart Tommelein burgemeester blijft in Oostende en Mathias De Clercq in Gent mag blij zijn dat Groen zichzelf in de voet schiet.”

Sinardet gelooft wel dat de partij de schade op sommige plaatsen kan beperken. De Bleeker heeft alvast vertrouwen in de “sterke campagne” van haar partijgenoten. “We zijn lokaal goed verankerd en ik heb er vertrouwen in dat we dat ook kunnen behouden.”

Het is best opvallend. De liberale burgemeester in Oostende die de zone 30 verdedigt, terwijl de socialistische oppositie met tegenargumenten komt. “Het aantal doden en letsels in het verkeer lag een paar jaar geleden boven het Vlaamse gemiddelde”, aldus Crombez. "Verbindingswegen naar 50 kilometer per uur en de fietswegen afscheiden, dat is ons standpunt."

Daarmee is Tommelein het niet eens. “Het is zijn partij die de zone 30 verplicht heeft in Vlaanderen. Verkeersveiligheid is belangrijk voor ons. Wij willen dat aanpakken. U doet dat blijkbaar niet, omdat u hoopt daar stemmen mee te winnen. Dat is populisme."

Crombez kaatst de bal terug. “Wat u net zegt, dat is populisme. Verkeersveiligheid is een standpunt bij onze partij. Maar ook mijn partij zegt dat moest het overal gebeuren zoals in Oostende, dat ze het beleid zouden aanpassen.”