Klimaatblog - Voorzitter klimaattop Glasgow wil meer actie van landen: "Dit is de laatste en beste kans"

De voorzitter van de klimaattop twee jaar geleden in Madrid, de Chileense Carolina Schmidt, heeft de internationale klimaattop in Glasgow geopend. Zij draagt het stokje over aan de voorzitter van de top in Glasgow, de Britse politicus Alok Sharma.

Die laatste zei in zijn openingstoespraak dat de top "de laatste, beste kans om de temperatuurstijging tot minder dan 1,5 graden binnen handbereik te houden". Hij verwacht van alle landen meer inspanningen tegen de klimaatverandering. Sharma voegde eraan toe dat er geen voorstelling van de toekomst is te maken als er geen akkoord komt.

"Mijn boodschap is heel duidelijk", zei Sharma. "Laat de geesten uit het verleden achter je en laten we ons focussen op de toekomst en ons verenigen rond die ene kwestie die ons allemaal aangaat; en dat is het beschermen van onze kostbare planeet."

Volgens minister van Energie Tinne Van der Straeten (Groen) vertrekt de federale regering "met een valies aan concrete maatregelen" naar Glasgow. "Zoals 3 keer meer windmolens op zee, recordinvesteringen in het spoor, elektrische bedrijfswagens en ook waterstof voor een schone industrie."

Dat er op dit moment nog geen intern Belgisch akkoord is, betreurt ze. "Maar ik zie dat de Vlaamse regering nog aan het werk is om met concrete maatregelen te komen", benadrukt ze. 

De jaren tussen 2015 en 2021 worden waarschijnlijk de warmste jaren ooit geregistreerd. Dat schrijft de Wereld Meteorologische Organisatie (WMO) van de Verenigde Naties in een voorlopig rapport over de toestand van het klimaat in 2021. Volgens het rapport komen we terecht op "onbekend terrein" inzake het wereldwijde klimaat. Het jaarrapport geeft aan dat "onze planeet zich onder onze ogen aan het transformeren is, van de dieptes van de oceaan tot de toppen van bergen, door het onverbiddelijke effect van smeltende gletsjers en extreme weerfenomenen."

2021 zal geen temperatuurrecords breken door het weerfenomeen La Niña dat zorgde voor lage temperaturen begin dit jaar. Maar de kans is wel groot dat dit jaar op de vijfde tot zevende plaats zal eindigen. De zeven laatste jaren zullen dan ook de zeven warmste ooit zijn. 2016 blijft het warmste jaar tot nu toe.

Het rapport wijst erop dat de opwarming met één graad al duidelijke gevolgen heeft, met steeds meer extreme weerfenomenen. In 2021 alleen al waren er extreme hittegolven in Noord-Amerika en Zuid-Europa, verwoestende branden in Canada en Siberië, een spectaculaire koudegolf in het centrum van de Verenigde Staten, extreme regenval in China en West-Europa - waaronder in België - en een droogte die leidde tot hongersnood in Madagaskar.

Aan de vooravond van de klimaattop in Glasgow nemen een kleine 1.000 klimaatbetogers deel aan een betoging in Brussel. De betogers zijn vertrokken aan het Centraal Station en trekken naar het Europees Parlement. 

De mars verloopt in een feestelijke sfeer, met een percussieband die het ritme aangeeft. Betogers dragen bordjes met daarop boodschappen als "Geef me mijn toekomst terug", "Act now" en "Respect your mother".

Dé kwestie op de klimaattop van Glasgow is of de Europese Unie erin slaagt andere economische grootmachten mee te krijgen in een ambitieus klimaatbeleid. Dat heeft premier Alexander De Croo (Open VLD) gezegd in "De zevende dag". "Ons handelsbeleid moeten wij gebruiken om te zeggen aan andere landen dat we ze gaan belasten als ze hier producten importeren die op een vervuilender manier gemaakt zijn dan wat wij in Europa doen." De premier verwijst naar het beleid van economische grootmachten als de VS, China en Australië.

België neemt op dat vlak wel goede beslissingen, vindt De Croo. Al geeft hij toe dat een klein land met 11 miljoen inwoners de uitstoot op wereldschaal niet kan naar beneden halen. 

Dat kan volgens hem echter wel door economische keuzes te maken voor vernieuwende technologie: windenergie op zee, waterstof, ... Die technologie hier uittesten en daarna exporteren: dat is de boodschap. "Het is niet ons gedrag dat de wereld kan redden, het is de export van onze technologie die de wereld kan redden", aldus de premier.

Heel wat ogen zijn vandaag en de komende twee weken gericht op de Schotse stad Glasgow. Daar begint een klimaattop met een hoge inzet. Wereldleiders, bedrijfsleiders, ngo's en klimaatactivisten komen in Glasgow samen om effectieve maatregelen te nemen die de opwarming van de aarde kunnen tegenhouden.

De Vlaamse regering heeft vanmiddag opnieuw vergaderd over bijkomende klimaatmaatregelen, maar er is nog geen akkoord bereikt. De komende dagen wordt het werk voortgezet.

Lees meer in het artikel:

Het Verenigd Koninkrijk heeft een smeltende gletsjer op Antarctica vernoemd naar Glasgow, de stad waar de 26e klimaatconferentie van de Verenigde Naties van start gaat. Het gaat om een gebied op het Brits Arctisch Territorium in het westen van de zuidpool.

Het gaat over een 104 kilometer lange gletsjer met een oppervlakte van 2.630 km². Hij ligt een gebied waar wetenschappers hebben vastgesteld dat ijskappen en gletsjers er sneller smelten dan vroeger. Naast "Glasgow Glacier" krijgen nog acht andere gletsjers de naam van plaatsen waar grote klimaattoppen werden gehouden of belangrijke akkoorden afgesloten, gaande van Geneve (waar de eerste top in 1979 plaatsvond) tot Incheon (Zuid-Korea, 2018) waar het internationaal klimaatpanel (IPCC) de impact en risico's van een temperatuurstijging van 1,5 tot 2 graden besprak.

De wetenschappers die de namen voorgesteld hebben, willen dat de gletsjers een symbool worden voor wat de komende twee weken op het spel staat in Glasgow. "Als we blijven voortdoen zoals nu, gaan we naar een opwarming van 2,7 graden. Wij moeten nu beslissen of dit het moment is waarop de mensheid klimaatverandering aanpakt, of dat we een neerwaartse spriraal blijven volgen", zegt onderzoeker Heather Selley aan de BBC .

Aan de vooravond van de klimaattop in Glasgow zegt minister van Energie Tinne Van der Straeten (Groen) dat de mensen geen boodschap hebben aan gekrakeel over energie en CO2-uitstoot tussen de Vlaamse en de federale regering. In "De zevende dag" verwijst ze naar een tweet van Vlaams minister van Omgeving en Energie Zuhal Demir (N-VA), die de federale regering verwijt dat ze van ons land "het CO2-putteke" van Europa zou maken.

"Ik denk dat de mensen daar geen boodschap aan hebben, zeker niet aan zo'n taalgebruik", vindt Van der Straeten. Ze verwijst naar het voorzitterschap van de klimaatconferentie in Glasgow, dat vraagt om ambitie en concrete maatregelen. "Ik wacht vandaag met veel plezier op de uitkomst van de Vlaamse regering."

"Het gaat over samenwerking", zegt Tinne Van der Straeten. "Dat is wat de mensen van ons verwachten."

De minister maakt nog eens duidelijk wat de federale regering aan klimaatmaatregelen neemt, gevolgd door een sneer richting Vlaamse regering. "Eigenlijk hebben wij de afgelopen 12 maanden al maatregelen met meer impact genomen dan het Vlaamse beleid van de afgelopen 15 jaar."

Dé inzet van de klimaattop in Glasgow is het vastleggen van ambitieuzere doelstellingen om de opwarming van de aarde tegen het einde van de eeuw op 1,5 graad te houden. Eerder kwam de VN met pessimistische vooruitzichten: met wat nu op tafel ligt, gaan we naar een opwarming met 2,7 graden tegen het einde van de eeuw.  

Volgens Peter Wittoeck, de Belgische delegatieleider in Glasgow, is het nog mogelijk om de doelstelling van 1,5 graad te halen. "De kans is groot dat we gaan moeten vaststellen dat een beperking tot 1,5 graad nog niet binnen bereik is. Maar het blijft wel mogelijk. Dit is een scharnierpunt, geen eindpunt. Het is tijd om nog meer ambitie aan de dag te leggen. Landen die nu nog onvoldoende gedaan hebben, zullen de boodschap krijgen dat het wel zal moeten."

De klimaattop in Glasgow wordt niet alleen bijgewoond door staatshoofden, regeringsleiders en hun delegaties, maar ook door klimaatactivisten. Een van hen is Greta Thunberg (18) uit Zweden, die in 2019 het vuur aan de lont stak met haar oproep om te spijbelen voor het klimaat.

Thunberg is per trein aangekomen in het station van Glasgow, waar tientallen enthousiaste aanhangers haar stonden op te wachten. Ze moest worden begeleid door agenten. Vrijdag zal Thunberg meedoen aan een schoolstaking in Glasgow, zaterdag zou ze deelnemen aan een protestmars.

Volgens minister van Ontwikkelingssamenwerking Meryame Kitir (Vooruit) mogen we niet vergeten voor wie de klimaatconferentie in Glasgow organiseren. Kitir heeft net een zesdaags bezoek aan de West-Afrikaanse landen Burkina Faso en Senegal achter de rug, twee landen die nu al gevolgen ondervinden van de klimaatopwarming.

Lees meer in het artikel:

Overstromingen, bosbranden, orkanen... De klimaatverandering wordt overal ter wereld steeds meer voelbaar. Delegaties van zowat 200 landen zullen in Glasgow samenzitten om de toekomst van ons klimaat te bespreken. Waarom is die top zo belangrijk en wat zal die betekenen voor ons? Klimaatexperte Anne De Bie legt uit.

Met wat momenteel op tafel ligt aan klimaatplannen- en beloftes, stevenen we af op een opwarming van ongeveer 2,5 graden tegen het einde van de eeuw. Wat betekent dat voor de wereld, en wat voor België, waar de opwarming in Ukkel momenteel zelfs al aan 2,6 graden zit? In negen sprekende grafieken schetsen we wat er op het spel staat tijdens de komende - heel belangrijke - klimaatconferentie in Glasgow.

Van 31 oktober tot en met 12 november vindt in de Schotse stad Glasgow de 26e internationale klimaattop van de Verenigde Naties plaats. De COP26 , zoals hij officieel heet, zal worden bijgewoond door delegaties uit meer dan 200 landen. Vandaag wordt de top op gang getrokken. In deze blog houden wij je op de hoogte van de belangrijkste gebeurtenissen.