LIVE Jeroen Reygaert voor VRT NWS in Berlijn: "Nog nooit is kanselier zo zwak aan zijn termijn begonnen" 

De Duitse president Frank-Walter Steinmeier heeft de 17 ministers benoemd van de regering van Friedrich Merz, die eerder vandaag in een 2e stemronde door de parlementsleden tot kanselier werd gekozen.

"U treedt vandaag aan (...) in een moeilijke tijd waarin veel zaken die we als stabiel en veilig beschouwden in twijfel worden getrokken, worden ondermijnd en openlijk worden aangevallen", zei de sociaaldemocratische president Steinmeier.

De nieuwe regeringsploeg telt 8 vrouwen, 3 mensen die zijn opgegroeid in het voormalige communistische Oost-Duitsland en 1 persoon van buitenlandse afkomst.

Friedrich Merz is nu ook officieel door president Frank-Walter Steinmeier benoemd tot bondskanselier van Duitsland, nadat het parlement hem in een tweede stemronde dan toch het vertrouwen had gegeven.

"Het was een spannende dag, maar het is uiteindelijk toch met een halve dag vertraging gelopen zoals het moest lopen voor Friedrich Merz", zegt Jeroen Reygaert, voor VRT NWS in Berlijn.

"Nog nooit was zo duidelijk dat niet iedereen binnen de meerderheid achter de kanselier staat, dat er veel ongenoegen is. En de regering hééft al geen brede meerderheid. Er hangt dus een schaduw boven de regering-Merz, nog voor ze begonnen is, nog voor de ministers de eed hebben afgelegd."

"Nog nooit is een kanselier zo zwak aan zijn ambtstermijn begonnen", zegt Reygaert ook. Dat is extra pijnlijk omdat velen deze regering juist zagen als die van de laatste kans. Als deze regering het er niet goed van afbrengt, bestaat de vrees dat de volgende verkiezingen worden gewonnen door de steeds sterkere uiterst rechste AfD. 

"Het laatste woord over wat hier is gebeurd, is zeker nog niet gezegd", zegt Reygaert.  

Friedrich Merz kreeg in de tweede stemronde dus 325 stemmen achter zich (in de eerste stemming waren dat er maar 310). Hij had er 316 nodig.

In totaal stemden 618 van de 630 parlementsleden: van hen stemden 325 voor Merz, 289 tegen Merz, er was 1 onthouding en er waren 3 ongeldige stemmen.

Friedrich Merz haalt het dan toch in tweede stemronde

In een tweede stemronde heeft het Duitse parlement dan toch ingestemd met de benoeming van Friedrich Merz (CDU-CSU) als bondskanselier.

Hij kreeg 325 van de 630 stemmen.

In de eerste stemming in de Bondsdag vanmorgen had de conservatieve leider Merz onverwacht onvoldoende steun gekregen. De uitslag was 310 stemmen voor en 307 tegen.

Het is de eerste keer in de naoorlogse Duitse geschiedenis dat een bondskanselier niet in 1 stemronde benoemd raakt. Dat is een serieuze tegenslag en een valse start voor de nieuwe coalitie tussen zijn CDU/CSU en de centrumlinkse Sociaal-Democraten (SPD).

De spanning is te snijden in het Duitse parlement. Daar is om 15.15 uur een tweede stemronde begonnen over de beoogde Duitse bondskanselier Friedrich Merz. Tijdens een eerste stemronde vanmorgen kreeg hij onverwacht niet voldoende steun. 

Verschillende toonaangevende politici, zoals SPD-leider Lars Klingbeil, hebben intussen bevestigd dat er wel degelijk straks al een tweede stemronde komt over kandidaat-bondskanselier Friedrich Merz in het Duitse parlement.

Dat zal gebeuren om 15.15 uur, zegt Jens Spahn, partijgenoot van Merz.  

"Heel Europa, misschien wel de hele wereld volgt deze stemming", zegt Spahn. "Ik roep daarom iedereen op om zijn verantwoordelijkheid te nemen."

Merz wil zich opnieuw verkiesbaar stellen als bondskanselier van Duitsland, nadat hij in de eerste stemronde 6 stemmen te weinig had gehaald. 

Verschillende Duitse media zeggen dat het parlement deze namiddag toch opnieuw gaat stemmen over kandidaat-bondskanselier Friedrich Merz. Dat zou om 15.15 uur gebeuren.

In een eerste stemronde eerder vandaag kreeg Merz onverwacht onvoldoende steun.

"We zijn aan het onderzoeken of we vandaag nog een tweede stemronde kunnen houden", vertelt Carsten Linnemann, secretaris-generaal van de CDU en dus partijgenoot van Merz, aan de Duitse televisiezenders Phoenix en NTV. "Ik hoop dat we vanavond een kanselier hebben met de naam Friedrich Merz", klinkt het hoopvol. 

Volgens Duitse media zouden de Groenen (Bündnis 90/Die Grünen) en de Linkse Partij (Die Linke) bereid zijn om eventueel morgen al opnieuw te stemmen in het parlement over de aanstelling van een nieuwe bondskanselier. 

Normaal gezien kan dat ten vroegste vrijdag, maar als twee derde van het parlement akkoord gaat, kan de stemming vervroegd worden. De CDU, de partij van beoogd bondskanselier Friedrich Merz, had al aangegeven dat de christendemocraten zo snel mogelijk opnieuw willen stemmen.

"Als coalitie - CDU/CSU en SPD - zullen we Friedrich Merz opnieuw voordragen voor de tweede stemronde", dat zegt Jens Spahn, de fractieleider van de CDU in de Bondsdag. Wanneer die tweede stemronde zal plaatsvinden, is nog niet beslist.

De stemming in het Duitse parlement is geheim en dus is het onmogelijk om te weten uit welke hoek het verzet tegen Friedrich Merz (CDU) komt. "De gok is dat de tegenstemmen vooral aan de linkerzijde te vinden zijn, bij coalitiepartner SPD", aldus VRT NWS-journalist Jeroen Reygaert die aan de Bondsdag in Duitsland staat. 

Volgens Reygaert is het kalf nog lang niet verdronken voor Merz, maar 18 parlementsleden uit de eigen coalitie die weigerden voor de beoogde bondskanselier te stemmen is niet niks. "Het valt af te wachten of men erin slaagt om iedereen te overtuigen om in de volgende stemronde wél voor te stemmen."

Reygaert houdt er ook rekening mee dat het verzet vandaag eerder symbolisch is. Misschien wilden enkele mensen aantonen dat ze "met lange tanden" aan dit project beginnen. "Het is alleszins een grote blamage voor Merz, en een heel valse start."

Hoewel Olaf Scholz (SPD) afgelopen weekend met een groots feest werd uitgezwaaid, blijft hij door de mislukte verkiezing van een nieuwe bondskanselier onverwacht iets langer regeringsleider in Duitsland. Zo lang er geen opvolger wordt verkozen, blijven Scholz en zijn regering - op interimbasis - op post. 

Alice Weidel, partijleider van de radciaal-rechtse AfD-partij (Alternative für Deutschland), pleit voor nieuwe verkiezingen in Duitsland nu de beoogde bondskanselier niet voldoende stemmen heeft behaald in de Bondsdag om in die functie aan te treden. Ze roept Merz op om zelf een stap opzij te zetten. De partij laat wel weten dat ze een tweede stemronde niet zullen tegenhouden.

Nooit eerder werd een aangewezen kanselier - na parlementsverkiezingen en succesvolle coalitieonderhandelingen -  niet verkozen. "Dit is historisch", beaamt VRT NWS-journalist Jeroen Reygaert. "Normaal is deze verkiezing een formaliteit. Er is dan ook een heel plan uitgewerkt dat er vanuit gaat dat Merz vandaag aan zijn ambt zou kunnen beginnen."

Hoe het nu verder gaat, is nog onduidelijk. "Net omdat dit nog nooit gebeurd is", aldus Reygaert. "Volgens de grondwet heeft het parlement nu zelf de mogelijkheid om binnen de 14 dagen verschillende nieuwe pogingen te doen om de Kanselier te verkiezen. Het parlement moet daar zelf een akkoord over bereiken."

Merz heeft 316 van de 630 stemmen nodig in een geheime stemming van de Bondsdag, het Duitse lagerhuis, maar kreeg er slechts 310. Op papier beschikt hij nochtans over een meerderheid: zijn coalitie beschikt over 328 zetels, wat betekent dat 18 coalitieleden tegen hem stemden of zich van stemming onthielden.

Het onverwachte resultaat is dan ook een vernedering voor Merz. Bondsdagvoorzitter Julia Klöckner heeft de zitting onderbroken zodat de fracties overleg konden voeren over de vervolgstappen.