LIVE G7 akkoord over meer militaire steun aan Oekraïne: "Opvallend dat de VS dit tekent"

De Amerikaanse president Donald Trump heeft mee zijn handtekening gezet onder een verklaring van de G7 waarin verregaande steun aan Oekraïne wordt beloofd. Een opvallende zet van Trump, zegt VRT NWS-journalist Bert De Vroey. "Dit is een duidelijke keuze vóór Oekraïne. In Moskou zullen ze deze verklaring niet graag lezen."

Maar wat staat er nu precies in de verklaring?

Gisterochtend, net voor de start van de G7 was er even tijd om bij te praten tussen de leiders. Onderwerp was de verrassende aankondiging van de Italiaanse premier Giorgia Meloni dat ze al een maand niet meer rookt.

"Dit is opvallend, vooral omdat de Amerikaanse president Donald Trump zich erachter schaart." Zo analyseert VRT NWS-journalist Bert De Vroey de verklaring van de G7, waarin ze de "onwrikbare" steun aan Oekraïne bevestigen.

"Het is een verklaring, dus er zijn geen verbindende afspraken aan verbonden. Maar dat dit is gebeurd met de steun van Trump, is opvallend. In Moskou zullen ze deze verklaring niet graag lezen."

"De verklaring is een duidelijke keuze vóór Oekraïne en blijft dus niet in het midden", benadrukt De Vroey. Dat is opmerkelijk, omdat Trump zich in het verleden doorgaans op de vlakte hield. Hij riep herhaaldelijk beide landen op om de oorlog te beëindigen en vermeed het om Rusland expliciet als agressor aan te duiden.

De Franse president Emmanuel Macron, die de top van de G7 voorzit, postte afgelopen nacht een video op X waarin hij de Franse nationale ploeg feliciteert met hun overwinning op het WK. Tegelijk wil hij ook de prestaties op de G7-top in de verf zetten.

Hij heeft het onder meer over het principeakkoord tussen de VS en Iran en het concrete engagement van de G7 om daar een rol in te kunnen spelen. Ook de steun voor Oekraïne komt aan bod. Macron noemt de G7 een "moment van strategisch ontwaken" .

Over Libanon zegt de G7: 

"In Libanon steunen we, door middel van een onmiddellijk en krachtig staakt-het-vuren, de inspanningen van de Libanese leiding om de ontwapening van Hezbollah en het wapenmonopolie te bewerkstelligen en de territoriale integriteit en soevereiniteit van Libanon te beschermen met de nodige internationale veiligheidsgaranties".

En over Gaza:

"In Gaza zullen we de humanitaire hulp en wederopbouw versnellen en de relevante politieke en veiligheidsmaatregelen snel implementeren. We roepen op tot een einde aan het geweld op de Westelijke Jordaanoever".

De G7 verwelkomt het principeakkoord tussen de VS en Iran als een "historische kans" om te voorkomen dat Iran kernwapens ontwikkelt en om de dreigingen in verband met Irans "regionale en ballistische activiteiten" aan te pakken. "Wij steunen de uitvoering van de overeenkomst en zijn bereid daaraan bij te dragen", luidt het in een gemeenschappelijke verklaring .

Over de Straat van Hormuz zegt de G7 dat "het recht op onbelemmerde en tolvrije doorvaart de basis vormt van de internationale handel". "Het multinationale, onafhankelijke en defensieve initiatief onder leiding van Frankrijk en het Verenigd Koninkrijk kan een belangrijke rol spelen bij het helpen hervatten van de scheepvaart in de Straat van Hormuz door commerciële schepen te beschermen, rederijen gerust te stellen en te controleren of alle mijnen zijn verwijderd".

De G7 kijkt uit naar "een robuuste en alomvattende diplomatieke vervolgovereenkomst" op het principeakkoord die "vrede en veiligheid voor iedereen in de regio" kan brengen. Onderhandelingen daarvoor zijn noodzakelijk om "de bedreigingen vanuit Iran in de regio en daarbuiten" aan te pakken en "ervoor te zorgen dat Iran nooit een kernwapen in handen krijgt".

De G7 wijst daarin op het belang van de bijdrage van "relevante regionale en internationale partners, waaronder het Internationaal Atoomagentschap (IAEA)". 

De Oekraïense president Volodymyr Zelensky kwam met een duidelijk doel naar de G7-top: de westerse bondgenoten, inclusief de Verenigde Staten, duidelijk maken dat Rusland deze oorlog nooit kan winnen en de druk op Rusland daarom nog verder moet worden opgevoerd. Hij lijkt daar deels in geslaagd.

Maar wat het hem concreet zal opleveren? Lees meer in onderstaand artikel: 

De Britse premier Keir Starmer is naar de G7-top getrokken om Oekraïne te ondersteunen in de oorlog tegen Rusland, maar ook om zijn eigen ondergang te vermijden. Na een politieke horrorweek in eigen land staat het water hem aan de lippen: "De Britten willen dat hun eigen situatie beter wordt, niet die van de Oekraïners."

Lees meer over wat Keir Starmer probeert te bereiken op de G7 in onderstaand artikel:

De Oekraïense president Zelensky heeft op de G7-top even apart gepraat met de Amerikaanse president Trump en de Amerikaanse minister van Buitenlandse Zaken Rubio. Veel is er niet geweten over dat gesprek. Het vond plaats in dezelfde ruimte waar de G7-leiders de rest van de dag vergaderen. 

"Het is altijd belangrijk om onze standpunten op elkaar af te stemmen", schrijft Zelensky op sociale media bij een reeks foto's.

Zelensky sprak ook apart met de andere leiders, zoals de Franse president Macron en de Duitse bondskanselier Merz.

Mogen we grote beslissingen verwachten rond Oekraïne? En de deal met Iran wordt waarschijnlijk besproken op de top: hoe zeker is Trump dat de deal standhoudt tot hij vrijdag officieel ondertekend wordt? Buitenlandjournalist Bert De Vroey wikt en weegt.

De nieuwe sancties tegen Rusland die de Britse premier Keir Starmer zal aankondigen, richten zich volgens The Guardian op financiële netwerken. Het aantal schepen van de Russische schaduwvloot waartegen Britse sancties gelden, zal uitgebreid worden naar meer dan 600.

Afgelopen weekend namen Britse strijdkrachten voor het eerst een olietanker van de Russische schaduwvloot in beslag. Dat schip wilde door het Kanaal varen. Onder de Russische schaduwvloot verstaat men schepen die Rusland onder een andere vlag laat varen om internationale sancties te omzeilen.

De nieuwe Britse maatregelen richten zich ook op een netwerk dat gelinkt wordt aan de Russische staat en dat in het geheim westerse technologie aanschaft voor het Russische leger. Ook leveranciers die Rusland helpen om illegaal geld over de hele wereld te verplaatsen, komen in het vizier.

Donald Trump is in Europa gearriveerd voor de G7-top. De schijnwerpers zijn daar volledig gericht op een mogelijk akkoord tussen de VS en Iran over het heropenen van de strategische Straat van Hormuz.

Straks spreekt Trump misschien even de pers toe. Mogelijk volgt er dan al een update over een mogelijke deal. Eerst heeft hij een rondetafelgesprek gepland met de Franse president Emmanuel Macron.

De Oekraïense president Volodymyr Zelensky zegt dat hij een ontmoeting met de Russische president Vladimir Poetin heeft voorgesteld tijdens de G7-top in Frankrijk. Maar volgens Zelensky "is Rusland niet klaar" om te onderhandelen over een einde aan de oorlog in Oekraïne.

"We hebben het bericht doorgegeven dat we klaar zijn om Poetin te ontmoeten op de G7, want Trump is er, Macron is er, Starmer, Merz, dus de Europeanen plus de Amerikanen. Dat is een heel goede kans om elkaar allemaal te ontmoeten", zei Zelensky tegen journalisten.

"Europa en de Verenigde Staten gaven hun akkoord, en Rusland toonde opnieuw dat het niet klaar is om te praten", aldus Zelensky. Hij vindt dat de druk op Poetin moet worden opgevoerd "tot hij een einde maakt aan de oorlog".

Aan de zijlijn van de G7-top in Évian hebben de Europese kopstukken Ursula von der Leyen (Commissievoorzitter) en António Costa (Raadsvoorzitter) in Genève de Zwitserse bondspresident Guy Parmelin ontmoet.

Voorafgaand aan het trilaterale overleg poseerden de 3 leiders kort voor een officieel fotomoment. Het strategische onderhoud moet de vaak complexe diplomatieke en economische banden tussen de Europese Unie en buurland Zwitserland verder stroomlijnen.

In de aanloop naar de G7-top steekt de Franse president Emmanuel Macron het beveiligingspersoneel en de hulpdiensten een hart onder de riem.

Naar aanleiding van de escalatie van gisteren hebben de Franse en Zwitserse autoriteiten de veiligheidsmaatregelen voor de duur van de top naar het allerhoogste niveau opgeschaald.

De binnengrenzen tussen Frankrijk en het Zwitserse kanton Genève zijn grotendeels dicht. Auto's, fietsers en voetgangers worden via slechts zeven strikt gecontroleerde grensposten geleid, wat leidt tot enorme vertragingen in de hele regio.

Rondom het Royal Hotel in Évian-les-Bains is een metershoge veiligheidszone ingesteld. Niemand komt erin zonder speciale accreditatie of doorlaatbewijs.

Duizenden politieagenten, militairen en speciale eenheden worden aan weerszijden van de grens ingezet, zowel op het land als met boten op het Meer van Genève.

Gisteren was er nog een grote protestmars in Genève. Die begon relatief vreedzaam, maar aan het eind van de middag sloeg de sfeer volledig om en werden er vernielingen aangericht. De Zwitserse oproerpolitie zette massaal traangas en waterkanonnen in om de menigte uiteen te drijven. 

De Braziliaanse president Luiz Inácio Lula da Silva is al aangekomen aan de zijlijn van de G7-top in Zwitserland. In Genève sprak hij met de Zwitserse president Guy Parmelin tijdens een bilaterale ontmoeting, waarbij de twee elkaar de hand schudden en kort overlegden over de top en de internationale agenda.

Er liggen een aantal belangrijke dossiers op de tafel tijdens de G7-top. 

1. Iran en de Straat van Hormuz

De Amerikaans-Israëlische oorlog tegen Iran heeft een grote impact op de wereldeconomie door de verstoring van de Straat van Hormuz. Er wordt gesproken over het herstel van de vrije scheepvaart door de Straat van Hormuz, een cruciale route voor olie- en gastransport.

2. De oorlog in Oekraïne

President Volodymyr Zelensky schuift aan op dinsdag. Verdere steun aan Oekraïne staat op de agenda. Zo wil Europa een grotere rol spelen in het conflict en zal er verder gesproken worden over de financiering van Oekraïne en de militaire situatie.

3. De situatie in Gaza

Frankrijk wil dat de VS helpt om de impasse rond Hamas' ontwapening te doorbreken. Er wordt geen gezamenlijke slotverklaring over Gaza verwacht; Macron zal zelf een samenvatting publiceren.

4. Handel en China

G7-landen maken zich zorgen over Chinese exportoverschotten. Europese landen vrezen concurrentie van goedkope Chinese producten, vooral elektrische auto's. Er wordt gezocht naar een gezamenlijke aanpak zonder openlijk "China-bashen".

5. Artificiële intelligentie

Er zal gesproken worden over de regulering van kunstmatige intelligentie. Op AI-vlak zijn onder meer Sam Altman en Arthur Mensch aanwezig.

Wat niet op tafel ligt? De klimaatcrisis, normaal een vast onderdeel van G7-toppen, staat bewust niet op de agenda omdat dat volgens Frankrijk tot grote verdeeldheid zou leiden.

De Amerikaanse president Donald Trump is ongeveer een uur geleden vertrokken richting de G7-top. Op de luchthaven van Joint Base Andrews stapt hij aan boord van Air Force One. 

Naar verwachting zal Trump rond 17 uur aankomen in Frankrijk. 

In Évian-les-Bains, in Frankrijk, wordt van 15 tot 17 juni de G7-top gehouden. Dat is de bijeenkomst van de leiders van 7 toonaangevende industrielanden: Canada, Frankrijk, Duitsland, Italië, Japan, het Verenigd Koninkrijk en de Verenigde Staten. 

Daarnaast neemt ook de Europese Unie deel aan de top, vertegenwoordigd door de voorzitter van de Europese Raad en de voorzitter van de Europese Commissie.

Frankrijk, de gastheer van deze top, heeft ook de leiders van India, Brazilië, Zuid-Korea en Kenia uitgenodigd. 

We volgen alle updates in deze liveblog. Welkom!