LIVE Driedaagse treinstaking in Spanje na dodelijke ongevallen: miljoenen reizigers getroffen

In Spanje is een driedaagse treinstaking van start gegaan, na de ernstige treinongevallen van vorige maand. Naar verwachting zullen dagelijks zo’n 1,3 miljoen reizigers hinder ondervinden.

Er zijn zeker 350 hogesnelheidstreinen geannuleerd. Het gaat om diensten van Renfe, Iryo en Ouigo. Op het regionale treinnet rijdt ongeveer de helft van de treinen niet.

In de omgeving van Córdoba, in het zuiden van Spanje, kwamen 46 mensen om het leven toen op 18 januari een hogesnelheidstrein ontspoorde en vervolgens door een andere trein werd geraakt. Beide machinisten overleefden het ongeval niet. Amper 2 dagen later kwam in Catalonië een machinist om het leven nadat zijn trein tegen een ingestorte muur botste.

De vakbonden eisen nu ingrijpende hervormingen, waaronder beter onderhoud en de aanwerving van extra personeel. Overleg tussen het ministerie en de vakbonden heeft in de afgelopen dagen echter geen doorbraak opgeleverd. 

Het treinongeluk in het Spaanse Adamuz van 18 januari heeft nog een slachtoffer het leven gekost. Het gaat om een vrouw die op de afdeling intensieve zorgen lag in het Reina Sofía-ziekenhuis in Córdoba. De dodentol van de treinramp komt daarmee op 46 te liggen. 

De vrouw was ongeveer 40 jaar oud en afkomstig uit de provincie Huelva. Ze is het eerste slachtoffer dat na de treinramp in het ziekenhuis is overleden. De 45 andere dodelijke slachtoffers kwamen om het leven op de plaats waar de twee treinen ontspoorden. 

In de Spaanse gemeente Aljaraque (Huelva) hebben familieleden en dorpsgenoten afscheid genomen van de overleden leden van de familie Zamorano. Vader Pepe, moeder Cristina, zoon Pepe en neef Félix kwamen om bij het ongeval in Adamuz. In het dorp werd een afscheidsmis gehouden.

Met minstens 28 dodelijke slachtoffers is Huelva de provincie die het zwaarst getroffen is door het treinongeluk.

Donderdagmiddag zijn nog eens 2 lichamen aangetroffen op de plek van de treinramp. "In theorie gaat het om de twee lichamen die nog ontbraken", zegt een woordvoerder van de hulpdiensten.

De lichamen werden gevonden in een wagon van de Renfe-trein die frontaal werd aangereden door de Iryo-trein die uit de tegenovergestelde richting kwam en op het spoor van de Renfe-trein was terechtgekomen. 

Van de 43 dodelijke slachtoffers die zondag gevallen zijn bij de treinramp in het Spaanse Adamuz (Córdoba), zijn er 42 geïdentificeerd dankzij vingerafdrukken. Dat heeft het Spaanse persagentschap EFE gemeld. 

Het aantal aangiften van vermiste personen blijft op 45 staan. Er liggen nog steeds 31 mensen (28 volwassenen en 3 kinderen) in verschillende Andalusische ziekenhuizen. Zes gewonden liggen op intensieve zorg. 

SEMAF, de Spaanse vakbond voor treinmachinisten, kondigt een algemene staking aan. Bij de recente treinongelukken kwamen 2 machinisten om het leven, gisteren in Gelida nog. 

De vakbond wijst op de "voortdurende achteruitgang van de spoorinfrastructuur" en eist dringende maatregelen om de veiligheid van personeel en passagiers te garanderen. 

Van de 42 dodelijke slachtoffers die zondag vielen bij de treinramp in het Spaanse Adamuz, zijn er voorlopig 10 geïdentificeerd. De identificatie kon gebeuren via vingerafdrukken.

Er is nog sprake van 43 vermisten, maar 3 meldingen zouden al over dezelfde persoon gaan.

In totaal liggen nog 39 mensen in het ziekenhuis, onder hen 35 volwassenen en 4 kinderen. Dertien slachtoffers liggen op intensieve verzorging.

Alle passagiers zijn gisteren uit de gehavende trein gehaald.

Van de 5 zwaargewonden zat 1 slachtoffer gekneld in het treinwrak.

"Het was een complexe taak om die persoon te bevrijden", legt de Spaanse brandweer uit.

De Spaanse meteorologische dienst waarschuwt vandaag en morgen voor storm Harry die rukwinden en intense regen meebrengt. 

Het is code oranje en rood in Galicië en Asturië, code geel geldt onder meer voor Catalonië. 

Technici controleren het hele spoornetwerk in Catalonië om de veiligheid te waarborgen.

Concreet bekijken ze of er geen puin (door aardverschuivingen door de overvloedige regenval) op de sporen ligt. Gisteren ontspoorden al 2 treinen.

Door de inspecties ligt het treinverkeer stil. Volgens de krant El País zullen vanochtend zo'n 400.000 pendelaars naar een alternatief moeten zoeken. 

Bij het nieuwe treinongeluk in de buurt van Barcelona is een dodelijk slachtoffer gevallen. Dat bevestigt de civiele bescherming van de regio Catalonië. Volgens de Spaanse krant El País zou het om de machinist gaan, al is daar geen duidelijkheid over.

Er raakten ook 37 personen gewond bij het ongeluk. Onder hen verkeren 5 personen in kritieke toestand. Hulpdiensten zijn massaal ter plaatse, het treinverkeer in de regio is momenteel onderbroken.

In de Spaanse media melden de nationale omroep RTVE en de krant El País dat er bij het treinongeluk in Barcelona 1 dode is gevallen. Volgens El País zou het gaan om de mechanist van de trein. 

Voorlopig is er nog geen officiële bevestiging over dodelijke slachtoffers. De civiele bescherming van Catalonië spreekt voorlopig enkel over minstens 15 gewonden.

Het aantal doden van het treinongeluk is opgelopen tot 42. Reddingswerkers haalden vandaag 4 lichamen uit de treinwrakken, 1 daarvan was nog niet opgenomen in het totale aantal doden.

Koning Felipe VI en koningin Letizia van Spanje zijn aangekomen in Adamuz om hun steun te betuigen aan de families van de slachtoffers en de overlevenden van de treinramp. Het koninklijke bezoek valt samen met de eerste dag van een door de regering afgekondigde driedaagse nationale rouwperiode.

Gekleed in donkere kleding begaven de vorsten zich rechtstreeks naar de plaats van de tragedie, waar ze de hand schudden van leden van de reddingsoperaties.

Het bezoek van het koningspaar vormde meteen ook de eerste keer sinds zondagavond dat de pers direct toegang had tot de plaats van het ongeval. Voorheen werden de beelden van de plaats van het ongeval geleverd door de Guardia Civil.

Het koningspaar zal vervolgens naar Córdoba reizen, 35 kilometer verderop, met name naar het Reina Sofía-ziekenhuis, waar een aantal gewonden van het ongeval wordt behandeld.

Het onderzoek naar de oorzaak van het treinongeval bevindt zich nog maar in een "zeer vroeg stadium". Dat benadrukt de Spaanse minister van Transport Oscár Puente. 

Hij voegt er aan toe dat het achterste gedeelte van de Iryo-hogesnelheidstrein nog altijd onderzocht moet worden. Het was dat deel dat als eerste ontspoorde.

De minister roept ook nog eens op om geen voorbarige conclusies te trekken. "Het gaat om een complex en vreemd ongeluk." Hij sluit wel al overdreven snelheid uit als mogelijke oorzaak.

Het aantal doden blijft voorlopig op 39. De Spaanse autoriteiten waarschuwen wel dat het nog zou kunnen oplopen. Het onderzoek naar de oorzaak is intussen volop aan de gang. In dit artikel vatten we samen wat we al weten over het ongeval:

Technici die de plaats van het ongeval hebben onderzocht, zouden een defect aan een spoorverbinding hebben aangetroffen. Dat zeggen althans bronnen dicht bij het onderzoek aan het Britse persbureau Reuters. Het defect zou volgens diezelfde bronnen al enige tijd hebben bestaan en zou mogelijk de sleutel zijn in het onderzoek naar de oorzaak van de ramp.

Officiële communicatie vanuit de Spaanse spoorwegen of autoriteiten hierover is er nog niet.

Bij een inspectie van de Iryo, de hogesnelheidstrein die als eerste ontspoorde, zouden vorige week dan weer geen onregelmatigheden zijn gevonden.

Al zeker tot vrijdag zal er geen treinverkeer mogelijk zijn op de hogesnelheidslijn tussen Madrid en enkele steden in Andalusië, met name Córdoba, Sevilla, Málaga en Huelva.

De 3 spoormaatschappijen Renfe, Ouigo en Iryo bieden gedupeerden de mogelijkheid aan om hun aangekochte kaartjes kostenloos te ruilen of om hun geld terug te krijgen. Dat kan via hun websites of andere kanalen.

Door de opschorting van het treinverkeer zullen honderden treinen niet kunnen rijden. Alleen al vandaag staan meer dan 200 treinen aan de kant als gevolg van het ongeval.

Na het treinongeval hebben meer dan 120 passagiers hulp gekregen van de nooddiensten. Dat blijkt uit een recente update van de autoriteiten van de regio Andalusië. Daar zijn 5 kinderen bij.

Nog 43 mensen liggen in het ziekenhuis. 12 mensen liggen nog op een afdeling intensieve zorg, onder hen een minderjarige. 

Bij het treinongeval kwamen zeker 39 mensen om het leven. De Spaanse autoriteiten waarschuwen dat het aantal doden nog kan oplopen, omdat er mogelijk nog lichamen liggen in de treinwrakken die nog niet konden worden onderzocht.

Verschillende Spaanse en internationale media konden al praten met mensen die in de treinen zaten. Enkele getuigenissen:

De Spaanse machinistenvakbond SEMAF heeft in augustus vorig jaar in een brief aan de Spaanse spoorwegbeheerder ADIF gewaarschuwd voor schade aan de sporen van hogesnelheidslijnen. Ook op de plaats waar gisteren 2 treinen ontspoorden.

Door gaten, oneffenheden en onevenwichtigheden in bovengrondse elektriciteitsleidingen waren er geregeld storingen en raakten treinen beschadigd, klinkt het in de brief.

Treinbestuurders zouden de spoorwegbeheerder daar "dagelijks" over aangesproken hebben, maar volgens de vakbond werd er geen actie ondernomen.

ADIF heeft nog niet gereageerd op de bekendmaking van de brief. Eerder vandaag was wel al bekendgemaakt dat de spoorlijn op de plaats van het ongeval in mei vorig jaar nog was opgeknapt, met nieuwe rails en een nieuwe bovenleiding.

Op verschillende plaatsen in Spanje is om 12 uur een minuut stilte gehouden, ter nagedachtenis van de slachtoffers van het treinongeval. Dat was onder meer het geval op de trappen van het nationale parlement, aan het gemeentehuis van Adamuz en aan het regionale parlement van Andalusië.

Aan het nationale parlement werd de Spaanse vlag ook halfstok gehangen.

Ana, een jonge Spaanse vrouw die in een van de treinen zat, getuigt bij Reuters over het moment van het ongeval. "De trein kantelde, alles werd donker en ik hoorde alleen maar geschreeuw."

Het Britse persbureau sprak met haar in een centrum van het Rode Kruis in Adamuz. Reddingswerkers haalden haar zus uit het wrak en een ziekenwagen bracht hen beiden naar het Rode Kruis-centrum.

"Er waren mensen die oké waren en er waren anderen die heel, heel erg gewond waren. Ze lagen vlak voor je en je wist dat ze zouden sterven en je er niets aan kon doen", getuigt ze over de verschrikkelijke taferelen in de trein.

Het treinongeval in Adamuz is het zwaarste treinongeval in Spanje sinds 2013. Toen vielen 80 doden en meer dan 140 gewonden in de buurt van Santiago de Compostela, de bekende pelgrimstad in het noordwesten van het land. Een hogesnelheidstrein ontspoorde en botste vervolgens tegen een muur. Het was het zwaarste treinongeval in Spanje sinds 1944 en is nog altijd het op 1 na zwaarste ongeval met een hogesnelheidstrein in Europa.

Intussen zijn er al verschillende dagbeelden van de plaats van het ongeval. De ravage is enorm.

In Córdoba, niet zo ver van Adamuz, staan tientallen mensen in de rij aan het bloedtransfusiecentrum om bloed te doneren. Dat melden Spaanse media. Volgens de Spaanse autoriteiten is er vandaag geen extra bloed meer nodig, maar zal dat de komende dagen zeker wel nog het geval zijn.

De Spaanse koning Felipe en koningin Letizia brengen morgen een bezoek aan de plaats van het ongeval. De koning, koningin en hun kinderen zijn momenteel in Athene, voor de begrafenis van de zus van koning Sofia, de moeder van Felipe. Ze zullen vroeger dan gepland naar Spanje terugkeren. "Ik begrijp de wanhoop van de families", zegt de koning.

Eerder betuigde het koningspaar op X al zijn medeleven aan de families en vrienden van de overlevenden.

Hulpverleners verlenen zorg aan gewonden, terwijl familieleden van passagiers op de treinen wachten op nieuws.

De trein die als eerste ontspoorde, was een hogesnelheidstrein. Spanje heeft het grootste netwerk voor hogesnelheidstreinen in Europa en het op een na grootste ter wereld, met bijna 4.000 kilometer aan sporen.

De zogenoemde AVE-treinen ('Alta Velocidad Española') maken deel uit van het langeafstandsaanbod van de nationale spoorwegmaatschappij Renfe. Ze rijden met snelheden tot 310 kilometer per uur en verbinden de grootste Spaanse steden met elkaar. Het centrale knooppunt is hoofdstad Madrid.

Het netwerk is een populaire, betaalbare en veilige vorm van transport. Renfe maakte eerder bekend dat meer dan 25 miljoen passagiers in 2024 gebruikmaakten van een van haar hogesnelheidstreinen.

De Spaanse premier Pedro Sánchez heeft zijn agenda voor vandaag aangepast en gaat naar de plaats van het ongeluk in Adamuz. Sánchez zou normaal gezien naar het Wereldeconomisch Forum in Davos gaan.

Op X schrijft hij dat het "een nacht van diep verdriet is voor ons land". Hij betuigt zijn medeleven aan de families en dierbaren van de slachtoffers. "Geen woorden kunnen dit immense verdriet verzachten, maar ik wil dat u weet dat het hele land met u meeleeft in deze moeilijke tijd."

"Alle hulpdiensten werken onvermoeibaar samen", besluit hij zijn boodschap.

De Spaanse minister van Transport Oscar Puente is onderweg naar Adamuz. "Het dodental is opgelopen tot 39 en is nog niet definitief. Ik wil mijn diepste dankbaarheid uiten voor het geweldige werk dat de reddingsteams vannacht onder zeer moeilijke omstandigheden hebben bericht. Ik wil ook mijn medeleven betuigen aan de slachtoffers en hun families in deze vreselijke tijd", schrijft hij op X.

De trein die als eerste ontspoorde, die van Málaga naar Madrid reed, was van de private spoorwegmaatschappij Iryo. De meerderheid van de aandelen is in handen van Ferrovie dello Stato, de Italiaanse nationale spoorwegen.

Iryo heeft in een verklaring al laten weten dat de verongelukte trein gebouwd werd in 2022, hij was nog relatief nieuw dus. De trein had op 15 januari zijn laatste inspectie ondergaan, nog maar 4 dagen geleden.

De tweede trein, die onderweg was van Madrid naar Huelva, werd uitgebaat door Renfe, de Spaanse nationale spoorwegen. Het is deze trein waarin de meeste slachtoffers gevallen zijn, nadat hij van een spoorweghelling is afgegleden.

Zowel Iryo als Renfe beloofden hun volledige medewerking aan het onderzoek naar de oorzaak van het ongeluk.

Aan de Spaanse radiozender RNE vertelde Rafael Moreno, de burgemeester van Adamuz, vanmorgen dat hij gisteren rond 20.08 uur een noodoproep ontving. Samen met de politie en de Guardia Civil was hij een van de eersten die ter plaatse was.

Moreno beschreef "verschrikkelijke taferelen" op de plaats van het ongeluk, "met omgekantelde treinstellen, gewonden en dodelijke slachtoffers (...) We evacueerden de gewonden, sommigen waren in orde en anderen verkeerden in ernstige toestand."

"De gemeente heeft alle beschikbare middelen ingezet en hulp gevraagd aan naburige gemeenten, waardoor een grote inzet van lokale politie, vrijwilligers, ambulances en transportmiddelen mogelijk werd." 

Hij benadrukte ook de solidariteit en inzet van de inwoners van Adamuz: "Ik was niet de enige die niet geslapen heeft; we zijn allemaal de hele nacht wakker geweest."

"Het aantal slachtoffers is snel opgelopen en kan nog stijgen", zegt correspondent Lex Ritman in 'De ochtend' op Radio 1. "In 2 wagons van de trein die van de helling is gevallen, zitten nog mensen vast. Het is niet bekend hoeveel mensen daar precies in zitten, het zouden er zeker 50 zijn."

De oorzaak van het ongeluk is erg onduidelijk. "De Spaanse minister van Transport Oscar Puente had het over 'een merkwaardig ongeluk'. Heel moeilijk te verklaren", vertelt Ritman. "Het gebeurde op een recht stuk spoor, zonder bochten. Het waren ook nieuwe treinen. Een van de treinen was nog geen 4 jaar oud. En de spoorlijn zelf was in mei nog opgeknapt, nieuwe rails, nieuwe bovenleiding. Daar zal nog heel wat onderzoek volgen."

De hulpdiensten zijn vanmorgen nog altijd ter plaatse om slachtoffers uit de treinwrakken te bevrijden. De meeste passagiers aan boord van de treinen zouden Spanjaarden zijn die na het weekend van en naar Madrid reisden. Het is niet duidelijk of en hoeveel toeristen er aan boord waren. Januari is geen vakantieperiode in Spanje

Het ongeluk gebeurde gisteravond rond 19.30 uur in Adamuz, in de buurt van de stad Córdoba.

Een hogesnelheidstrein met 300 passagiers die op weg was van Málaga naar Madrid raakte door een nog onbekende oorzaak van het spoor. De trein belandde op het spoor ernaast en botste op een trein met 200 passagiers die op weg was van Madrid naar Huelva. Ook die trein ontspoorde en rolde 4 meter diep van een helling af. 

Hoe het ongeluk is kunnen gebeuren, is voorlopig nog onduidelijk.

Het Spaanse koningshuis heeft op X "zijn diepste medeleven betuigd aan de families en vrienden van de overledenen. We wensen de gewonden een spoedig herstel toe", klinkt het.

Op sociale media circuleren deze beelden van meteen na het ongeval

In het zuiden van Spanje, in de provincie Andalusië, zijn 2 hogesnelheidstreinen ontspoord. De balans is zwaar: er zijn intussen al 39 doden en meer dan 100 gewonden geteld. Wat het ongeluk heeft veroorzaakt, is nog niet duidelijk. Lees meer in onderstaand artikel.

Bij een zwaar treinongeluk in het zuiden van Spanje zijn 39 doden en meer dan 150 gewonden gevallen. Volg de laatste updates in deze liveblog.