Vlaams minister van Welzijn Caroline Gennez (Vooruit) zal een pak minder investeren in welzijn dan ze beloofd heeft in het begin van de legislatuur. In totaal gaat het volgens het kabinet om 236 miljoen euro minder voor de uitgavenposten, waaronder onder meer kinderopvang, jeugdzorg en mentale gezondheid vallen.
Minister Gennez (Vooruit) investeert 236 miljoen euro minder in welzijn dan beloofd
De Vlaamse regering was stellig aan het begin van haar legislatuur in 2024: ze zou de crisis in de kinderopvang aanpakken. Bevoegd minister voor Welzijn Caroline Gennez (Vooruit) zou ook investeren in onder andere de ondersteuning van personen met een handicap, gezonde maaltijden op school, buitenschoolse opvang en preventie.
Nu blijkt dat ze een stuk minder kan investeren dan ze beloofd heeft. Normaal zou er tegen 2029 elk jaar 1,193 miljard euro geïnvesteerd worden in welzijn. Door een nieuwe begrotingsoefening dit jaar blijft daar nog 952 miljoen van over.
236 miljoen euro aan beloofde investeringen komt er dus niet. Waar dat bedrag gehaald zal worden, wil het kabinet van minister Gennez niet verduidelijken. Ze benadrukken wel dat er ook een sociaal akkoord gesloten is, waardoor er 140 miljoen euro gaat naar hogere lonen voor het zorgpersoneel.
Volgens het kabinet investeren ze dus in totaal tegen 2029 nog steeds 1,1 miljard euro in de welzijnssector, waarvan 140 miljoen dus via dat sociaal akkoord.
Kwart minder voor kinderopvang en jeugdhulp
Volksvertegenwoordiger Lise Vandecasteele van oppositiepartij PVDA heeft wel een overzicht van de uitgavenposten. In een persbericht heeft zij opgelijst waar Gennez volgens haar investeringen schrapt.
Daaruit blijkt dat slechts 3 van de paradepaardjes van Gennez overeind blijven: gezonde maaltijden op school, buitenschoolse opvang en preventie. Daarin wordt volgens PVDA respectievelijk nog 70, 80 en 10 miljoen in geïnvesteerd, zoals ook beloofd was.
Al de andere uitgaveposten, denk aan kinderopvang, jeugdzorg, mentaal welzijn en ouderenzorg, moeten er wel aan geloven, blijkt uit de tabel van de oppositiepartij.
In ondersteuning van personen met een handicap zou 478 miljoen euro geïnvesteerd worden, maar dat wordt 80 miljoen euro minder. Voor ouderen- en gezinszorg blijft van de 140 miljoen beloofde investering met 72 miljoen nog net de helft over.
Zorginfrastructuur moet het met 20 miljoen minder doen en krijgt nog 100 miljoen. Jeugdhulp moet het met 30 miljoen euro minder stellen, waardoor er nog 90 miljoen overblijft.
De zwaarste klap is echter voor de mentale gezondheidszorg. Gennez had 25 miljoen beloofd, er blijft volgens PVDA nog 7,5 miljoen euro over. "Minister Gennez kondigde de investering in geestelijke gezondheidszorg aan als de belangrijkste werf binnen welzijn. De noden zijn inderdaad hoog", schrijft Vandecasteele in een persbericht. "Is mentaal welzijn dan plots niet meer belangrijk?"
Volgens Vandecasteele bedraagt het totale bedrag dat bespaard wordt op de investeringen dan ook 265,5 miljoen euro. Het kabinet van Gennez ontkent dat en zegt dat het totaalbedrag 236 miljoen bedraagt.
Nog steeds gebrek aan kinderopvang
"Kinderopvang blijft 1 van onze belangrijkste prioriteiten", zegt minister Gennez in VRT NWS De Ochtend. Ze benadrukt dat er tegen 2029 nog steeds 150 miljoen euro extra geïnvesteerd zal worden in kinderopvang.
"Dat is goed voor duizenden extra plaatsen, betere lonen voor de medewerkers en ook betere kwaliteit van de opvang. Allemaal belangrijke elementen om de kinderopvang voor ouders betaalbaar en kwaliteitsvol te houden", legt ze uit.
Ik zou ook willen dat het sneller gaat
Caroline Gennez, Vlaams minister van Welzijn (Vooruit)
En die extra plaatsen zijn nog steeds nodig. Per 100 baby's die in Vlaanderen geboren worden, kunnen er slechts 46 voltijds naar een crèche. Dat bericht De Standaard. In 2018 waren dat er nog 43, dus op 8 jaar tijd is dat aantal amper gestegen.
"We komen van heel ver", zegt Gennez. "Daarom hebben we met Vooruit ook zo hard gewerkt om die inhaalbeweging te maken. Ik ben blij dat we dat aan het doen zijn en ik zou ook willen dat het sneller gaat. Laten we nu gewoon rustig, maar niet te rustig, verder werken op de ingeslagen weg."
Die ingeslagen weg is er een van een lagere ratio tussen kind en begeleider, die de kwaliteit van de zorg moet garanderen. Vanaf 1 januari 2027 mag een begeleider in de kindercrèche verantwoordelijk zijn voor slechts 5 kinderen onder de 1 jaar, of 7 kinderen die wat ouder zijn. Tot dan ligt het wettelijke maximum op 9 kinderen per begeleider.
Gennez benadrukt ook dat er volop geïnvesteerd wordt in medewerkers, infrastructuur en betaalbaarheid.
"Kinderen en jongeren zijn onze toekomst, dus moeten we investeren in kinderopvang, in onderwijs, in jeugdhulp", besluit de minister. "Dat blijven we met de Vlaamse regering dan ook doen."