De noodopvang voor gezinnen in Brussel zit overvol. Dat zegt Samusocial. De voorbije 2 maanden heeft de daklozenorganisatie meer dan 3.000 aanvragen van gezinnen voor opvang moeten weigeren wegens plaatsgebrek. "We zijn genoodzaakt om hartverscheurende keuzes te maken", klinkt het.
3.396 keer nee: Brusselse noodopvang moet recordaantal gezinnen weigeren
Nadine (schuilnaam) werd na een relatiebreuk van het ene op het andere moment dakloos. Ze kwam begin dit jaar samen met haar 3 kinderen terecht in het noodopvangcentrum van Samusocial in Evere.
Ze is een van de vele alleenstaande moeders die er noodgedwongen verblijven, in afwachting van een eigen dak boven het hoofd. Maar die zoektocht duurt erg lang, vertelt Nadine.
"Het is haast onmogelijk om als alleenstaande met 3 kinderen een betaalbare woning te vinden in Brussel. Zelfs voor iemand als ik, die hier geboren is, de taal beheerst en werkt."
Recordaantal gezinnen geweigerd
De krapte op de huizenmarkt in Brussel zorgt er volgens Samusocial voor dat alleenstaande ouders zoals Nadine veel langer dan bedoeld in de noodopvangcentra blijven. Daardoor is er geen plaats voor andere gezinnen.
"We hebben vandaag 577 plaatsen voor gezinnen in Brussel, ongeveer 100 meer dan enkele jaren geleden", zegt directeur Sarah De Liamchine. "Toch hebben we nog nooit zo veel gezinnen opvang moeten weigeren."
Het is verschrikkelijk om te moeten kiezen welk gezin je op straat moet zetten om een nog kwetsbaarder gezin op te vangen
Sarah De Liamchine, directeur Samusocial
Tussen begin september en eind oktober kreeg Samusocial 3.778 aanvragen van gezinnen voor opvang. Daarvan werden er 3.396 geweigerd wegens plaatsgebrek.
"We zijn in staat om elke week ongeveer 50 gezinsplaatsen vrij te maken, maar dat is veel te weinig. Daardoor moeten we soms moeilijke keuzes maken."
"Welk gezin zetten we op straat om een nog kwetsbaarder gezin te kunnen opvangen? Het zijn verschrikkelijke beslissingen die elke keer als een mislukking voelen. Een kind zou nooit op straat mogen slapen", zegt De Liamchine.
Strengere regels
Ook de strengere regels van Europa en België spelen volgens Samusocial een rol. "Verblijfsprocedures worden steeds langer en strenger", zegt De Liamchine.
"Gezinnen die hun werkloosheidsuitkering verliezen, moeten soms maanden wachten op een leefloon, omdat de OCMW's overbelast zijn. Die mensen worden soms uit hun huis gezet en belanden bij ons."
"Ook moeten mensen die in een ander land asiel hebben aangevraagd nu soms tot 18 maanden wachten voordat ze in België een aanvraag kunnen indienen. Gedurende die 18 maanden hebben ze geen oplossing of inkomen om hun kinderen te beschermen."
"Onze oproep is helder: er zijn meer betaalbare en sociale woningen nodig, en een vlottere toegang tot uitkeringen van het OCMW", zegt De Liamchine.
Op de vlucht voor partnergeweld
Veel vrouwen in het opvangcentrum in Evere zijn gevlucht voor partnergeweld. "Zij worden extra hard getroffen", klinkt het bij Samusocial.
"Als ze hun gewelddadige partner ontvluchten, kunnen ze hun verblijfsrecht verliezen. Dan rest hen alleen een regularisatieaanvraag, die tot 2 jaar kan duren."
Het belangrijkste dat Samusocial ons heeft gegeven, is veiligheid
Amira (schuilnaam), vluchtte in 2024 met haar kinderen weg van haar gewelddadige partner
Ook Amira (schuilnaam) vluchtte in 2024 met haar 3 jonge kinderen voor haar partner en kwam bij Samusocial terecht.
"De kinderen waren getraumatiseerd. De psychologische en sociale begeleiding bij Samusocial was enorm belangrijk voor ons. Ze hebben ons geholpen met de administratie, met contacten met de advocaat en de rechtbank."
"Het belangrijkste wat Samusocial ons heeft gegeven, is veiligheid. Dat is nog belangrijker dan eten en onderdak."
Schuldgevoelens
Ook Nadine en haar kinderen zouden zonder Samusocial op straat zijn beland. Ze is erg dankbaar, maar voelt zich ook schuldig.
"Ik besef dat we een plaats bezetten die eigenlijk bedoeld is voor gezinnen die dringendere opvang nodig hebben. Het probleem is dat ook gespecialiseerde opvangcentra helemaal vol zitten."
"Dat zou een ideale tussenoplossing zijn geweest in afwachting van een eigen woning. Ik hoop dat ik hier zo snel mogelijk weg kan om plaats te maken."
Regionaal nieuws uit Brussel en Vlaams-Brabant