Balthazar Muller (30) runt vanuit een kraakpand in Vorst een alternatieve tijdelijke opvangplek voor mensen die nergens anders terechtkunnen. Terwijl bijna 10.000 mensen in Brussel dak- of thuisloos zijn, staan er in de hoofdstad duizenden woningen leeg. "Soms staan hier gezinnen met jonge kinderen aan de deur."
Balthazar (30) vangt mensen op in kraakpanden: "Soms staan hier gezinnen met jonge kinderen aan de deur"
Samenvatting:
Balthazar Muller (30) leidt in Vorst het collectief 'La Clef', een kraakpand met een 12-tal vaste bewoners en 2 kamers voor noodopvang voor mensen die nergens anders terechtkunnen.
De eigenaar van het gebouw is op de hoogte, de krakers betalen een bezettingsvergoeding.
Nieuwe kandidaten krijgen eerst een proefperiode van een week en mogen daarna maximaal een maand blijven. Muller zegt nog 6 à 7 mensen te kennen die nergens terechtkunnen.
Bij de laatste telling in november 2024 waren er 9.777 dak- en thuisloze mensen in Brussel, van wie meer dan een kwart in een kraakpand of tijdelijke bezetting verbleef.
Belgodyssee
Dit artikel verschijnt in het kader van de Belgodyssee-wedstrijd. 7 weken lang brengt VRT NWS elke zaterdag een portret van een inspirerende jongere, met een boeiend verhaal, een uitzonderlijk talent, een uitgesproken mening. De portretten worden geschreven door studenten journalistiek.
De wedstrijd is een initiatief van het Prins Filipfonds (beheerd door de ), de RTBF en de VRT, in samenwerking met Knack en L’Avenir en met steun van de kanselarij van de eerste minister. De beste portretten kunnen een stage bij de deelnemende nieuwsmerken winnen.
9 jaar geleden voerde de de in, waardoor het onrechtmatig bezetten van bewoonde en leegstaande panden in België strafbaar werd. Eigenaars kunnen daardoor ook sneller een ontruiming afdwingen. Ironisch genoeg vestigde Balthazar Muller (30) zich net op dat moment ook in Brussel.
"Ik ben opgegroeid in Frankrijk", vertelt hij. "Toen ik naar België kwam, leerde ik iemand kennen met wie het meteen klikte. Via hem kwam ik terecht in zijn vriendengroep en kon ik verblijven in een kamer in hun huis." Dat huis bleek een te zijn. Muller had nooit op straat geleefd, maar kwam zo terecht in het Brusselse krakersmilieu.
Soms staan hier ook gezinnen met jonge kinderen aan de deur
Kraker Balthazar Muller
Vandaag is hij de drijvende kracht achter het collectief 'La Clef' (de sleutel, red.) in Vorst. In het kraakpand wonen een 12-tal vaste bewoners, samen met 2 honden en 2 katten. Daarnaast houdt de groep 2 kamers vrij als noodopvang. Mensen die van straat komen, geen plaats vinden in de opvang of na een uithuiszetting tijdelijk zonder woning zitten, kunnen er terecht.
"Het gaat om mensen met uiteenlopende culturele achtergronden, met of zonder verblijfsdocumenten en van alle leeftijden", zegt Muller. "Soms staan hier ook gezinnen met jonge kinderen aan de deur."
Alternatief voor reguliere opvang?
"Het klinkt misschien vreemd, maar ik probeer mezelf ook te beschermen tegen alle verhalen die ik hoor", zegt Muller. "Ik luister aandachtig naar wat de mensen me vertellen, maar ik moet mezelf ook wat emotioneel beschermen."
Volgens hem vormen initiatieven zoals La Clef vaak het laatste vangnet voor mensen die anders op straat terechtkomen. Muller weet ook hoe de reguliere opvang werkt. Hij bezocht meermaals centra van Samusocial.
We proberen meer flexibiliteit en autonomie te bieden dan in reguliere opvang
Kraker Balthazar Muller
"Die organisatie en andere opvangcentra hebben allemaal hun eigen regels en beperkingen. Hier proberen we meer flexibiliteit en autonomie te bieden."
Toch zijn er ook in La Clef voorwaarden. Het collectief heeft een eigen . Nieuwe kandidaten moeten langskomen op maandag, wanneer de bewoners vergaderen. Er wordt samen gekookt, gegeten en gepraat, en voorzichtig getoetst of het klikt.
Zo ja, dan start een proefperiode van een week. Daarna kunnen bewoners maximaal een maand blijven. Alleen in uitzonderlijke gevallen wordt die termijn verlengd en kan iemand echt voor een langere tijd blijven.
Ondanks die strikte beperking blijft de vraag groot. Muller krijgt naar eigen zeggen wekelijks oproepen van mensen die dringend onderdak zoeken. Op dit moment zegt hij nog 6 à 7 mensen te kennen die nergens terechtkunnen.
Bijna 10.000 dak- en thuislozen
Uit de laatste openbare telling van Bruss'Help blijkt dat in de nacht van 6 op 7 november 2024 in totaal 9.777 dak- en thuisloze personen werden geteld in het Brussels Hoofdstedelijk Gewest. Meer dan een kwart van hen verbleef op dat moment in een kraakpand of tijdelijke bezetting.
Tegelijk staat in Brussel een aanzienlijk aantal woningen leeg. Onderzoekscentrum BRIO schat de leegstand op 3.000 tot 23.000 woningen, goed voor 0,7 tot 4,6 procent van het woningbestand.
Waarom kraken?
Volgens Muller zijn meer betaalbare of gratis opvangplaatsen nodig. Doordat die in Brussel schaars en vaak overbezet zijn, zoekt hij zelf leegstaande gebouwen waar tijdelijke bezetting mogelijk is. Hoewel kraken illegaal is, ziet Muller naar eigen zeggen weinig andere opties.
"Wie netjes toestemming vraagt aan de eigenaar van een leegstaand gebouw om er tijdelijk te verblijven, krijgt meestal geen antwoord", vertelt hij. Dus vraagt La Clef geen toestemming meer: ze trekken er eerst in en laten de eigenaar daarna weten dat hun gebouw gekraakt is. "Zodra je binnen bent, krijg je meestal wél een reactie."
Zo ging het ook bij hun huidige gebouw in Vorst. Aanvankelijk leek de eigenaar geen bezwaar te hebben, omdat hij wachtte op de nodige sloopvergunningen. Later verslechterde de relatie en dreigde hij met juridische stappen. Uiteindelijk bereikten ze samen een financieel compromis.
Ik ben die lege gebouwen erg dankbaar
Kraker Balthazar Muller
De bewoners betalen vandaag samen 1.000 euro per maand als bezettingsvergoeding. Dat bedrag wordt verdeeld volgens ieders draagkracht. Wie niets heeft, betaalt niets. Wie meer kan missen, draagt tot 200 euro bij. Dankzij die regeling kunnen ze voorlopig in het gebouw blijven tot april 2028.
"Ik beschouw wat we hier meemaken als een enorme kans", zegt Muller. "Ik besef dat ik in een luxepositie zit vergeleken met vrienden die een groot deel van hun inkomen aan huur besteden. Daarom ben ik die lege gebouwen erg dankbaar."
Regionaal nieuws uit Brussel en Vlaams-Brabant
Gepubliceerd: