Nu SpaceX grote stap zet richting herbruikbare raketten: "Bevestigt hun unieke voorsprong op alle andere ruimtevaartbedrijven"

SpaceX is er gisteren in geslaagd om het bovenste deel van zijn Starship-raket na een vlucht rond de aarde weer op te vangen. Het was de eerste keer dat het bedrijf dit probeerde. Het bedrijf vanmiljardair Elon Musk doet al 10 jaar pogingen om een volledig herbruikbare raket te ontwikkelen. Dit is een belangrijke volgende stap, stelt ruimtevaartingenieur Stijn Ilsen. 

"Het bevestigt hun unieke voorspronk op alle andere ruimtevaartbedrijven op de hele wereld. SpaceX had al een raket die gedeeltelijk herbruikbaar is, nu is die volledig herbruikbaar. Dat is de heilige graal van de rakettechnologie, en dat stelt hen in staat om heel goedkoop te lanceren."

Vanuit technologisch oogpunt is het een bijzondere prestatie, stelt ook professor ingenieurswetenschappen Aurélie Bellemans (VUB). Het is uitzonderlijk omdat het om zo'n groot en zwaar onderdeel van de raket gaat. Een onderdeel van die massa na een reis door de ruimte zo gecontroleerd te laten terugkeren en op te vangen met mechanische armen is bijzonder moeilijk."

Bellemans beschrijft het als een ecologische stap vooruit. "Vroeger kwamen afgedankte raketonderdelen vaak in zee terecht en werden ze niet opnieuw gebruikt.  Door die onderdelen nu gecontroleerd te laten terugkeren, kunnen ze opnieuw ingezet worden voor toekomstige lanceringen."

Dat is belangrijk, want afgedankte onderdelen en satellieten kunnen op verschillende manieren het milieu vervuilen. De oceaan enerzijds, maar ook onze atmosfeer, legt Bellemans uit. "Kleine onderdelen, zoals satellieten, verbranden vaak bij hun terugkeer in de atmosfeer. Zo blijven ze niet als afval in de ruimte zweven, wat ook al gebeurt. Maar bij verbranding komen er natuurlijk ook stoffen vrij in onze atmosfeer."

Ook economisch biedt de technologie grote voordelen, legt Ilsen uit. "Dan wel vooral voor SpaceX zelf. Denk aan hun Starlink-satellieten en hun plannen om datacenters in de ruimte te bouwen. Bovendien kan het ook NASA helpen om opnieuw mensen naar de maan te sturen. De kostprijs van zulke missies is ontzettend hoog. Dus als je dan al een goedkope, herbruikbare raket hebt, heb je al een halve stap gemaakt."

Ilsen merkt dat SpaceX zich steeds meer op zijn eigen ambities richt. "Het bedrijf wil nog altijd andere klanten bedienen, zoals NASA en Defensie, maar maakt duidelijk dat het eigen prioriteiten heeft. SpaceX wil zich niet als klassiek ruimtevaartbedrijf positioneren, maar eerder als AI-bedrijf dat zich vooral wil inzetten om eigen plannen, zoals datacenters in de ruimte, te realiseren."

Met die technologische vooruitgang vergroot SpaceX bovendien zijn voorsprong op de concurrentie, stelt Ilsen.

"Er zijn heel wat start-ups en gevestigde bedrijven die met SpaceX willen concurreren, maar de voorsprong is gigantisch: ze lopen een hele generatie voor. Het bedrijf laat al 10 jaar raketten gecontroleerd landen en doet dat ondertussen wekelijks. Daar kunnen andere bedrijven moeilijk tegenop."

Volgens Ilsen is de voorsprong te danken aan een sterke focus op innovatie. De prestatie van gisteren mag volgens hem dan ook historisch genoemd worden. 

"Toen SpaceX in 2015 voor het eerst succesvol een rakettrap liet landen, werd dat al gezien als een keerpunt in de ruimtevaart. Het betekende dat de kostprijs om de ruimte te bereiken aanzienlijk kon dalen. Nu zetten ze opnieuw zo'n grote stap. Door ook het bovenste deel van de raket op te vangen, kunnen de kosten nog verder dalen."

Dat versterkt volgens Ilsen vooral de positie van SpaceX. "De toegang tot de ruimte wordt daardoor steeds goedkoper, maar wel vooral voor SpaceX zelf."