Europa moet niet in paniek raken, maar zich realiseren dat dit even de nieuwe norm is. Dat zegt Eric Schouten van luchtvaartbeveiligingsgroep Dyami, na de reeks valse bommeldingen op vliegtuigen in Europa. Volgens Schouten lijken deze incidenten op een manier van Rusland om onze infrastructuur te destabiliseren. "Het past perfect binnen het plaatje van hoe Rusland op dit moment opereert."
"We moeten niet in paniek raken, maar dit zal de nieuwe norm zijn": Luchtvaartveiligheidsexpert waarschuwt na valse bommeldingen
Samenvatting:
Een golf van valse bommeldingen verstoorde deze week het luchtvaartverkeer in Europa.
Eric Schouten, CEO van luchtvaartbeveiligingsgroep Dyami, vermoedt dat Rusland erachter zit.
Hij vindt dat Europa zich weerbaarder moet maken en zich moet realiseren dat dit de nieuwe norm is.
Schouten legt ook uit hoe luchtvaartmaatschappijen te werk gaan bij een valse bommelding en welke profielen daar vaak achter zitten.
"Het verbaast je soms wie dit doet."
Het luchtvaartverkeer in Europa werd deze week zwaar verstoord door een golf van valse bommeldingen. Een 30-tal vliegtuigen moest gisteren aan de grond blijven of een noodlanding maken. Dinsdag ontvingen minstens 7 vluchten een valse bommelding.
Ook ons land werd gisteren getroffen. Op Brussels Airport kwam een valse bommelding binnen vanop een toestel dat van Warschau naar Brussel vloog. Het vliegtuig kon veilig landen in Zaventem.
Later liep een Ryanair-vlucht vanuit Charleroi richting Italië vertraging op na een valse bommelding op het toilet van het toestel.
Russisch patroon?
Hoewel het nog te vroeg is om de verschillende bommeldingen aan elkaar te linken, lijkt het er toch op dat er een patroon in zit. Dat ziet ook Eric Schouten, CEO van luchtvaartbeveiligingsgroep Dyami. Dat is een inlichtingenbureau dat veiligheidsadvies en geopolitieke duiding geeft aan luchtvaartbedrijven.
"Als ik naar deze scenario's kijk, zijn er toch wel statelijke actoren die hierachter zouden kunnen zitten om Europa te destabiliseren", vertelt hij in VRT NWS De Ochtend op Radio 1.
Bommeldingen in het Europese luchtruim: "Mensen in Europa moeten realiseren dat dit de nieuwe norm is"
Net zoals Ruslandkenner Jan Balliauw kijkt ook Schouten in de richting van Moskou. "Dit past helemaal in het plaatje van hoe Rusland op dit moment opereert. Kijk maar naar de supermarkten, bloedbanken, het spoor en logistieke centra."
"Er wordt telkens gebruikgemaakt van 'wegwerpagenten', waardoor het moeilijk is om te achterhalen wie dit precies doet."
Niet panikeren
Als je niet 100 procent weet wie hierachter zit, kan je je ook moeilijk bewapenen tegen dit soort situaties. "Dat is frustrerend", geeft Schouten toe.
"Net zoals bij die drones boven de luchthavens moet je nu ook weer heel het vliegveld afsluiten. Vliegtuigen moeten uitwijken en dat zorgt voor vertragingen."
We moeten niet in paniek raken, maar dit zal voorlopig bij Europa horen.
Eric Schouten
Volgens Schouten moeten we wel accepteren dat dit de huidige situatie is waarin Europa zich bevindt. "Europa moet zich weerbaarder maken en zich realiseren dat dit even de nieuwe norm is."
"We moeten niet onmiddellijk in paniek of gefrustreerd raken, want dit zal voorlopig even bij Europa horen."
Checklist bij bommeldingen
Hoe komt zo'n melding binnen? En welke richtlijnen krijgen vliegtuigen na zo'n waarschuwing? Zonder dieper in te gaan op concrete criteria kan Schouten duiden welk proces zich afspeelt na een bommelding.
"Zulke meldingen komen vaak gewoon via telefoon of mail binnen. De luchtvaartmaatschappij ontvangt die melding en moet dan een hele checklist aflopen om te bekijken of er een reële bedreiging is."
Elke melding wordt serieus genomen, benadrukt Schouten. "Maar pas als er duidelijk een groot risico is, wordt er een bepaalde procedure opgestart en wordt ook de overheid betrokken."
Volgens internationale regels moeten vliegtuigen zo snel mogelijk landen of aan de grond worden gehouden. Het toestel wordt dan ontruimd om te bekijken of er effectief een bom aan boord is.
"Al hangt het een beetje per land af hoe dat wordt aangepakt. Sommige landen sturen gevechtsvliegtuigen de lucht in om het vliegtuig te begeleiden. In andere landen is er een specifiek vliegveld waar het vliegtuig moet landen, omdat daar alle middelen zijn om het onderzoek te voeren."
Copycats en actiegroepen
Bij de valse bommeldingen van de afgelopen dagen wordt er dus gekeken naar Rusland als mogelijke dader. Maar vaak zijn het totaal andere profielen die zulke meldingen doorgeven. Hoe kan je die daders vinden?
"Daar zijn mogelijkheden voor. Mensen denken dat ze anoniem zijn, maar dat zijn ze niet altijd. Je moet wel gaan kijken wie erachter zit, want zoiets mag je gewoon niet doen en kost ook heel veel geld."
Gianni Paelinck in VRT NWS Journaal: "Ik denk dat we stilaan kunnen spreken van een patroon"
Hoewel een valse bommelding illegaal is, gebeurt het toch vaker dan je denkt. "Het zijn dan bijvoorbeeld mensen die boos zijn op een luchtvaartmaatschappij of mensen die niet willen dat een partner gaat reizen."
En dan zijn er nog 'copycats'. Mensen die in het nieuws lezen over een valse bommelding en het ook eens willen uitproberen. "Dat is een gevaar. Dat geldt ook voor activistische groeperingen die tegen de luchtvaart zijn."
Al komen sommige daders ook uit onverwachte hoek. "Soms verbaas je je over wie dit doet. Het kunnen zelfs medewerkers zijn van een luchtvaartmaatschappij."