Jan Balliauw na bommeldingen op Europese vluchten: "Rusland zaait chaos bij ons, maar wij kunnen hetzelfde doen in Rusland"

Voor de 2e keer deze week werden verschillende vluchten in Europa tegelijk getroffen door bommeldingen. Hoewel er nergens explosieven werden gevonden, werd het Europese luchtruim zwaar verstoord, met niet alleen economische, maar ook psychologische schade tot gevolg.

Europa zegt dat het nog te vroeg is om de incidenten aan elkaar te linken, laat staan een schuldige aan te wijzen. De bommeldingen zijn voor de duidelijkheid ook nog niet opgeëist. Toch zijn experts het erover eens dat we kunnen spreken van een patroon, waarbij de actoren baat hebben bij het destabiliseren van de Europese samenleving.

En dan wordt er al snel gekeken in de richting van Rusland. "We moeten voorzichtig zijn dat we niet voor alles in die richting wijzen", zegt Jan Balliauw in VRT NWS Terzake. "Maar het waren heel veel meldingen, het was gecoördineerd en het zorgde voor chaos. Dat is natuurlijk wel wat Rusland wil."

Ook professor internationale politiek Tim Haesebrouck (UGent) zegt dat de golf van bommeldingen aan alle checks van Russische hybride dreiging voldoet. "Toch zijn er voorlopig geen bewijzen dat het Moskou is", nuanceert hij. "Het kunnen evengoed milieuactivisten zijn, of een groep die gelieerd is aan Iran."

De techniek van gecoördineerde valse bommeldingen heeft Haesebrouck wel al eerder gezien. "We weten dat Moskou achter een reeks van bommeldingen zat op scholen in de Baltische staten, en in Slowakije en Tsjechië in 2024. Het is uiteraard ook een makkelijke en goedkope manier om de maatschappij te ontwrichten."

"Er bestaat dan ook geen twijfel over dat Rusland een hybride oorlog voert tegen Europa", stelt de professor in VRT NWS De Wereld Vandaag op Radio 1. "Een van de grote problemen is dat de Russen hun aanvallen zo uitvoeren dat we nooit helemaal zeker zijn dat ze erachter zitten."

Haesebrouck maakt de vergelijking met de pro-Russische hackers die achter de cyberaanval op de koelinstallaties van Europese supermarkten zouden zitten. Het Kremlin heeft eerder vandaag zijn betrokkenheid met klem ontkend. "We weten dat die hackersgroepen gelieerd zijn aan het Kremlin, maar Rusland kan altijd zeggen dat die groepen onafhankelijk opereren."

Volgens Jan Balliauw zijn we het stadium van hybride oorlog voorbij. "Die term is te voorzichtig. Dit is een schaduwoorlog", zegt hij. "Er is op dit moment een oorlog bezig van Rusland tegen Europa, die zich afspeelt in de schaduw. Er worden geen openlijke oorlogsdaden gepleegd, maar de incidenten zijn wel ernstig."

De oud-journalist en onderzoeker aan het Egmontinstituut verwijst naar de mislukte droneaanval op een Oekraïens vliegtuig op de luchthaven van Leipzig, maar ook naar de situatie in de Zwarte Zee.

"Zeedrones hebben al meer dan 10 schepen aangevallen voor de kusten van Roemenië en Bulgarije. Sommige schepen zijn gezonken en 30 zeelieden zijn overleden. Dat is op dit moment de gevaarlijkste zeeroute ter wereld, gevaarlijker dan de Straat van Hormuz. Bulgarije en Roemenië wijzen daarvoor naar Rusland."

De bedoeling is volgens hem duidelijk: "De Europeanen angst aanjagen, vooral met het oog op de Franse presidentsverkiezingen, want Poetin denkt dat als Marine Le Pen verkozen wordt, de Europese steun voor Oekraïne uiteenvalt." Daarom is het volgens Balliauw tijd dat Europa zijn tanden laat zien. "Europa is tot nu toe heel passief geweest. Het moet zich harder opstellen."

"Rusland zaait chaos bij ons, maar wij kunnen dat ook in Rusland. Dat kan met cyberaanvallen of door actiever te zijn op Russische sociale media, net zoals zij dat doen bij ons met desinformatiecampagnes. Het is hard tegen hard. Stellen we ons niet harder op, dan zal Moskou blijven kiezen voor escalatie", besluit hij.