700.000 gezinnen betalen te veel voor stroom en gas: zo kijk je je energiecontract na in 4 stappen

Volgens de laatste cijfers van de federale energiewaakhond CREG betalen 700.000 gezinnen gemiddeld 700 euro per jaar te veel voor stroom en gas. Maar wie zijn energiecontract wil nakijken, krijgt al snel heel wat informatie over zich heen.

In de media verschijnen om de haverklap artikels over de energieprijzen, familie en vrienden geven te pas en te onpas hun advies en online zie je soms door de bomen het bos niet meer.

Toch hoeft je energiecontract onder de loep nemen niet ingewikkeld te zijn. Wij gidsen je in 4 stappen (of zelfs minder) naar een weloverwogen keuze. 

Het klinkt logisch, maar toch slaan consumenten deze stap te vaak over: ga na welk energiecontract je momenteel hebt. "België behoort tot de Europese top als het gaat om het wisselen van energieleverancier", zegt Kurt Hernot van de CREG. "Toch zien we dat consumenten vaak overstappen naar een duurder contract."

Een van de redenen daarvoor is dat ze hun lopende contract niet of onvoldoende kennen, zegt Hernot. "Ze trekken dan naar een prijsvergelijker, kiezen daar het goedkoopste aanbod en staan niet altijd stil bij wat ze vandaag betalen of welke voorwaarden aan hun huidige contract verbonden zijn."

"Het belangrijkste advies dat ik kan geven, is dus: neem eerst je eigen contract erbij en maak geen overhaaste beslissingen."

Weet je wat er in je huidige gas- en/of elektriciteitscontract staat? Dan is het tijd om te kijken hoe dat zich verhoudt tot andere aanbiedingen op de markt. De CREG-scan is een onlinetool die je daarbij helpt.

"Je geeft in welk contract je hebt en welke maand je het bent aangegaan", legt Hernot uit. "Op een balk toont de scan je in nog geen 2 minuten of je huidige contract duur (rood), gemiddeld (oranje) of goedkoop (groen) is in vergelijking met wat er vandaag op de markt beschikbaar is. Bij een groen scherm zit je goed en hoef je eigenlijk niet te veranderen. Zo niet, kan je via een kwalitatieve prijsvergelijker, zoals de V-test, uitkijken naar een voordeliger contract."

De Vlaamse Nutsregulator heeft sinds een jaar een gelijkaardige test, de V-check . Ook daar kan je bekijken waar je contract zich bevindt. Dat kan automatisch door de verplichte QR-code op de facturen van je leverancier in te scannen.

Ben je niet tevreden met wat je huidige contract te bieden heeft? Dan moet je dus niet zelf alle energieleveranciers afschuimen. Met de V-test van de Vlaamse Nutsregulator kan je verschillende energiecontracten vergelijken. Die zet alle aanbiedingen voor gas- en elektriciteitscontracten op een rij, met de goedkoopste bovenaan. Het kan niet genoeg gezegd worden: controleer of de beste aanbieding interessanter is dan je huidige contract. 

"De V-test is een heel handige tool", zegt Luc Pauwels, energie-expert van VRT NWS. "Je moet geen expert zijn om alles in te vullen en te begrijpen. De V-test wijst zichzelf grotendeels uit en loodst je stap voor stap door de vergelijking."

"Je vult enkele gegevens in, zoals je woonplaats, je energieverbruik en welk type meter je hebt. Je geeft aan of je elektriciteit, gas of beide wilt vergelijken. Kom je een term tegen die je niet kent? Dan vind je bij de verschillende onderdelen vaak extra uitleg."

"Hou idealiter wel je jaarverbruik bij de hand. Dat vind je op je jaarlijkse afrekening. Hoe nauwkeuriger je verbruik, hoe beter je de aanbiedingen kunt vergelijken. Brusselaars kunnen trouwens terecht bij prijsvergelijker Brusim ."

Maar laat je ook niet blind leiden door de laagste prijs. "Bekijk ook de voorwaarden van het contract", zegt Pauwels. "Hoe lang loopt het contract? Zijn er bijkomende kosten of specifieke voorwaarden? En past het aanbod bij jouw situatie? Ook de klantendienst en de kwaliteit van de dienstverlening kunnen een rol spelen."

"En dan heb je natuurlijk ook nog het verschil tussen de variabele en vaste contracten. Een variabel contract volgt de evolutie van de energieprijzen. Daalt de prijs, dan kun je daarvan profiteren. Stijgt hij, dan betaal je meer."

"Een vast contract biedt meer zekerheid. De afgesproken energieprijs blijft tijdens de contractperiode dezelfde. Daar betaal je meestal een hogere prijs voor, maar je bent beter beschermd tegen prijsstijgingen."

"Daarbovenop heb je voor elektriciteit dynamische contracten. Daarbij verandert de elektriciteitsprijs doorheen de dag, doorgaans om het kwartier. Dat kan interessant zijn als je je verbruik daarop kunt afstemmen, bijvoorbeeld met zonnepanelen en een thuisbatterij."

"Welk contract je neemt, moet je alleszins zelf afwegen op basis van je noden. Helaas kan niemand in de toekomst kijken om te zeggen wat het slimste is om te doen."

Heb je na het vergelijken een contract gevonden dat beter bij je past? Dan kun je in principe elke maand een nieuw contract afsluiten, zegt Pauwels. Dat hoeft niet noodzakelijk bij een andere leverancier te zijn. "Je kunt perfect een nieuw contract afsluiten bij je huidige leverancier. Je brengt hen daarvan op de hoogte en dat kan soms heel snel gaan."

Wil je toch overstappen naar een andere leverancier? Dan sluit je daar een nieuw contract af. Die regelt dan alles. Je moet dus je huidige contract niet zelf opzeggen. "Je nieuwe contract gaat in principe een maand later in", legt Pauwels uit. "De prijs die je betaalt, is die van het aanbod op het moment dat je het nieuwe contract afsluit."

In principe is een overstap gratis, maar je leest toch best wel eerst de kleine lettertjes, Want leveranciers durven al eens een verborgen verbrekingsvergoeding aan te rekenen.

"Er zijn leveranciers die bijvoorbeeld jaarlijks een 'vaste vergoeding' aanrekenen", zegt Pauwels. "Dat is een soort abonnementsgeld, zeg maar. Als je je contract verbreekt, krijg je dat niet altijd terug. Zo is er bijvoorbeeld een leverancier die je meteen 6 maanden vaste vergoeding aanrekent als je binnen een halfjaar bij hem vertrekt. Als je dus na een maand al je contract opzegt, betaal je toch nog 6 maanden vaste vergoeding. Ook zulke nadelige verbrekingsregelingen geeft de V-test duidelijk aan."

"En dan heb je ook nog de 'sjoemelkortingen'", voegt Hernot toe. Die zijn sinds begin oktober officieel verboden in België. Dat betekent dat energieleveranciers geen misleidende welkomstkortingen meer mogen geven die pas na lange tijd of onder strenge voorwaarden worden uitbetaald. "Maar die kortingen zouden wel nog van toepassing kunnen zijn op je lopende contract. Let daar goed op."