Rouwdag voor overleden vriend of vriendin is "eerste stap in goeie richting", zegt expert

Wie vandaag een vriend of vriendin verliest, heeft volgens de Belgische wet geen recht op rouwverlof. Dat verlof heet officieel 'klein verlet' en geldt alleen voor sommige familieleden, en echtgenoten of partners waarmee je officieel samenwoont. En dus niet voor vrienden, ex-partners of tantes, nonkels, neven en nichten.

In het ziekenhuis Maria Middelares in Gent en de eraan verbonden dienstencentra in Deinze en Aalter is dat voortaan wel zo. Op vraag van de vakbond ACV nam het ziekenhuis een nieuwe regeling rond rouwverlof aan: werknemers krijgen voortaan ook een rouwdag wanneer ze een vriend of vriendin verliezen.

Volgens palliatief arts en intensivist Hans Kint van het Maria Middelares is de dag vooral symbolisch, maar het blijft belangrijk. "Het is een dag die je toelaat om een plechtigheid of herdenkingsmoment bij te wonen, of een apart troostend moment samen te beleven."

Dat zegt ook professor Zoë Ghyselinck in VRT NWS De Wereld Vandaag. Zij doet aan de KU Leuven onderzoek naar rouwbeleving en -begeleiding. "Dit is een belangrijke stap richting een meer open, humane en eigentijdse vorm van rouwbeleving", zegt ze.

Vandaag wordt rouw nog te vaak gekoppeld aan bloedbanden, meent Ghyselinck. "Wat uiteraard voor heel wat problemen zorgt, aangezien de ervaring van rouw zich niet aanpast aan het feit of er een bloedband is of niet met de persoon die sterft."

"Het kan heel goed zijn dat je een enorme rouwshock krijgt bij het verlies van een heel dierbare vriend en dat je daar nog jaren nadien mee geconfronteerd wordt. Terwijl je bij het verlies van je moeder, waarmee je helemaal geen band hebt opgebouwd, veel minder rouw ervaart."

"Rouw wordt vandaag dus niet meer altijd beleefd in de traditionele familiestructuren", zegt Ghyselinck. "Door onze zelfgekozen vriendschappen creëren we een soort zelfgekozen families, wat dan ook bij een verlies een grotere impact op je heeft. Die rouwdag voor een vriend of vriendin is eigenlijk een heel eigentijds antwoord daarop."

In de nieuwe regeling kunnen werknemers ook hun rouwdagen gaan spreiden. Ze hoeven die niet meer binnen 1 jaar op te nemen. Een goed idee, vindt ook Ghyselinck. "Rouw komt in golven en heeft geen einddatum", zegt ze. "Een liedje, een foto of een datum kan het gemis jaren later opnieuw oproepen."

Dat net een ziekenhuis kiest voor een rouwdag voor wie een vriend of vriendin verliest, is volgens Kint niet raar. "Als zorgverlener zit je zelf met heel intens verdriet en lichamelijke klachten, dan wordt het moeilijker om anderen daarin bij te staan. Om onze eigen veerkracht te behouden, moet ook daar aandacht naartoe gaan."

Toch vindt Ghyselinck dat werkgevers verder moeten kijken dan enkel de rouwdagen. "We zien nog te vaak dat mensen op de werkvloer niet de mogelijkheid krijgen om te spreken over het verlies van een dierbare. Terwijl er wel nood is om even op adem te komen, en dat is gemakkelijker wanneer een werkgever hier oog voor heeft."

"Er zijn al kleinere werkgevers die inzetten op een fysieke plek, een ruimte waar mensen overleden collega's of dierbaren kunnen herdenken of waar men tot rust kan komen. Eigenlijk is de stap van Maria Middelares een stap in de richting van een compassievolle cultuur op de werkvloer."

Ghyselinck verwacht dan ook dat andere werkgevers zullen volgen: "de eerste stap is gezet".