Gewelddadig protest tegen regering in Albanië: "Premier is belichaming van corruptie"

In hoofdstad Tirana en verschillende andere steden in Albanië was er gisteravond grootschalig protest tegen de socialistische regering van premier Edi Rama. Dat is op veel plaatsen uitgedraaid op gewelddadige confrontaties met de politie.

Betogers gooiden met stenen en vuurwerk naar overheidsgebouwen, blokkeerden wegen en staken vuilnisbakken in brand. De oproerpolitie reageerde met traangas, flitsgranaten en waterkanonnen. Meerdere mensen werden opgepakt.

In Tirana werden enkele grote verkeersaders gebarricadeerd. Er werd ook geprotesteerd in Durrës, Elbasan, Kukës en Vlora. In onder meer Shkodra en Korcë liepen de protesten uit de hand.

Ook dinsdag en woensdag waren er in Tirana al studentenprotesten die uit de hand liepen. Er waren urenlange gewelddadige confrontaties tussen de politie en demonstranten. De demonstranten drongen overheidsgebouwen binnen en staken er minstens één in brand.

De protesten worden geleid door studentengroepen die hervormingen in het onderwijs vragen. "Ze zijn boos over slecht onderwijs, de hoge kosten om te studeren en weinig kansen op werk die daartegenover staan", zegt journalist Marjolein Koster in VRT NWS De Ochtend op Radio 1.

"Maar eigenlijk is het meer een opeenstapeling van jarenlange ontevredenheid over de regering van de socialistische premier Edi Rama. Het is een soort kookpunt, na maanden van vreedzaam protest waar nauwelijks reactie op was gekomen."

In Albanië zijn er al sinds begin juni anti-regeringsprotesten. Die zijn ontstaan na plannen voor de ontwikkeling van een luxueus toeristisch complex aan de zuidkust van het land.

Het project is verbonden met een investeringsmaatschappij die opgericht is door Jared Kushner, de schoonzoon van de Amerikaanse president Donald Trump.

De 'flamingo-beweging' dankt haar naam aan het feit dat demonstranten borden gebruiken met afbeeldingen van flamingo's. Die leven met duizenden in een natuurreservaat op het eiland waar het project gepland is.

Het persagentschap Reuters schreef in juli dat een deel van de grond waar het resort gebouwd zou worden, verkocht zou zijn op basis van vervalste eigendomspapieren. Het wakkerde de volkswoede over het beleid van de regering alleen maar aan.

Reuters meldde later dat de man die het land had verkocht, gezocht werd voor drugshandel. Zijn advocaat ontkende die beschuldigingen. Reuters vond geen bewijs van wangedrag door Kushner, die niet direct betrokken is bij het conflict.

De 'flamingo-protesten' groeiden zo uit tot een beweging die bredere hervormingen en het ontslag van premier Edi Rama eist. Hij is een symbool geworden van de vermeende corruptie en ongelijkheid in Albanië.

"Onze premier is de belichaming van corruptie. Je kunt alleen werk vinden in je vakgebied als je iemand kent die iemand kent", zegt een van de studenten aan het persagentschap Reuters.

"Deze regering is corrupt, geleid en geregeerd door een corrupte premier", zegt een jonge advocaat. "Sinds Rama aan de macht is gekomen, heeft hij mensen misbruikt en hun leven verwoest. Daarom laten de mensen nu hun woede blijken, omdat ze voorheen niet gehoord werden."

"We willen een beter Albanië, waar de gezondheidszorg de basiszorg biedt die elke burger verdient, waar het onderwijs fatsoenlijke omstandigheden en gelijke kansen biedt, en waar studenten het zich kunnen veroorloven om te studeren en te leven zonder overweldigd te worden door de stijgende kosten van levensonderhoud", zegt een journalistiekstudente aan het persagentschap AFP.

De organisatoren van het protest zeggen dat ze zullen blijven doorgaan. "We zullen er elke dag zijn", schreef Mateo Yskollari, een van de initiatiefnemers, in een online bericht. "Ons antwoord op elke poging om ons het zwijgen op te leggen, zal erin bestaan om het protest, de burgerlijke mobilisatie en het verzet uit te breiden."

Maar premier Edi Rama is niet van plan om af te treden. Hij zegt dat hij bereid is om de stijgende kosten in het onderwijs te bespreken, maar verwerpt de eis om zijn ontslag.

"Het alternatief zou verraad zijn aan de Albanezen die mij een sterk mandaat hebben gegeven om de onderhandelingen over het lidmaatschap van de Europese Unie af te ronden", zegt Rama in een verklaring aan het persagentschap Reuters.

"Als Rama toegeeft aan de eisen van de demonstranten, zou dat ook betekenen dat hij zijn macht zou moeten opzeggen. En daar lijkt hij absoluut niet toe bereid", zegt Marjolein Koster.

"Rama is al sinds 2013 aan de macht. Hij wordt zelf gelinkt aan heel wat corrupte constructies. Het is niet helemaal duidelijk, maar tegelijk ook weer wel. Iedereen weet dat hij heel erg verbonden is met allerlei illegale deals."

"We komen samen door deze moeilijke uren heen, want Albanië zal blijven klimmen, Albanië zal zijn weg naar Europa vervolgen", luidde het in een videoboodschap op Facebook . Die werd opgenomen in een uitgebrand universiteitsgebouw.

"Vandaag zijn dit de ruïnes die zijn achtergelaten door handen die niet, en nooit, de handen van studenten kunnen zijn. Iedereen is gebonden aan de wet, en iedereen die heeft bijgedragen aan deze chaos zal daar zeker de prijs voor betalen."

"Niemand kan Albanië bij de keel grijpen. Iedereen die denkt dat de wet niet voor hen geldt, vergist zich", zei Rama.