In Brazilië heeft de Senaat een grondwetswijziging goedgekeurd die de werkweek inkort van 44 uur naar 40 uur. Brazilianen zullen recht hebben op 2 rustdagen per week, zonder loonverlies.
Goedgekeurd net voor 2e ronde presidentsverkiezingen: kortere werkweek van 40 uur in Brazilië
Jakob Van Elsen
Gepubliceerd:
De Braziliaanse centrumlinkse regering van president Lula da Silva werkte sinds vorig jaar aan het voorstel om de werkweek in te korten. Daar is een grondwetswijziging voor nodig. De Kamer van Afgevaardigden keurde die al goed in mei, maar de Senaat blokkeerde het proces.
Het voorstel werd tegengehouden door de rechtse Liberale Partij van presidentskandidaat Flávio Bolsonaro, die het aanvankelijk niet steunde. Maar afgelopen dinsdag verklaarde Bolsonaro plots dat hij het voorstel toch zou steunen. Hij wisselde waarschijnlijk van kant door de brede steun bij de bevolking voor een kortere werkweek: peilingen toonden dat meer dan 70 procent van de Brazilianen het plan steunt.
De Senaat nam het voorstel woensdag aan met een ruime meerderheid van 75 stemmen tegen 1. Ook Bolsonaro, zelf senator, stemde dus uiteindelijk voor het wetsvoorstel.
De kortere werkweek valt niet in goede aarde bij veel werkgevers. Een heleboel bedrijven protesteerden ertegen en vroegen om de 40-urenweek geleidelijk in te voeren, gespreid over 10 jaar. Hun eis werd niet ingewilligd. President Lula stelde intussen wel maatregelen voor om de bedrijven tegemoet te komen, zoals een belastingvermindering op brandstoffen.
Impact
De wetswijziging zal een aanzienlijke impact hebben op het leven van 37 miljoen Brazilianen. Zij werken nu vaak 6 dagen per week en hebben dus weinig vrije tijd. Bovendien zijn hun lonen vaak laag, ook al kloppen ze vele uren per week.
Door de 40-urenweek, gespreid over 5 in plaats van 6 dagen, komt er meer ruimte voor familie, rust en ontspanning. Luciana de Almeida, een alleenstaande moeder van 36, vertelt aan de Britse openbare omroep BBC dat ze blij is met de aanpassing.
"Mijn lichaam, en vooral mijn geest, zijn erg moe. Ik heb tijd nodig met mijn dochters, om te ontspannen, of om thuis uit te rusten." Door die extra vrije tijd zullen vrouwen zoals Luciana meer tijd kunnen doorbrengen met hun kinderen.
Verkiezingsstrijd
Dat de Senaat het voorstel nu goedkeurt, heeft alles te maken met de huidige presidentsverkiezingen in Brazilië. De eerste ronde vond plaats op 4 oktober. Daarin won Flávio Bolsonaro verrassend, hij haalde meer stemmen dan zittend president Lula da Silva. Op 25 oktober vindt de tweede ronde plaats.
Volgens rechtse critici is het wetsvoorstel een poging van Lula om zijn populariteit op te krikken. Volgens de peilingen loopt hij namelijk achter op Bolsonaro. Experts verwachten dat de wetswijziging een merkbaar effect kan hebben op de peilingen. Mogelijk kan Lula dit gebruiken om een nieuw momentum te creëren in zijn campagne.
Voor Lula past de verkorting van de werkweek helemaal in zijn politieke DNA. De 80-jarige politicus zet zich al heel zijn politieke carrière in voor de rechten van de arbeiders. Zo richtte hij in de jaren 80 zowel de Arbeiderspartij als de centrale vakbond voor arbeiders op. Ook tijdens zijn presidentschappen legde hij de focus op sociale wetgeving en armoedebestrijding, zoals het uitroeien van hongersnood in Brazilië.
De 40-urenweek zal niet meteen ingevoerd worden. Pas 60 dagen na de Senaatsstemming wordt de werkweek ingekort naar 42 uur. Binnen 14 maanden daarna volgt de overgang naar 40 uur. De Brazilianen zullen het effect ervan dus pas ervaren na de verkiezingen.
Lula da Silva is alvast erg tevreden: "Dit voorstel betekent dat je meer tijd hebt om te leven, uit te rusten, tijd door te brengen met je gezin, je kinderen te zien opgroeien, te zorgen voor jezelf en van het leven te genieten."
Bredere tendens
De aanpassing past in een bredere tendens in Latijns-Amerika. In veel landen was het de gewoonte om tussen de 44 en 48 uur per week te werken, tegenover 38 uur in België.
In Mexico voerde president Sheinbaum in februari een voorstel door waarbij de 48-urenweek geleidelijk aan zal worden ingekort tot 40 uur tegen 2030. Ook in Chili en Colombia werd de werkweek onlangs ingekort.
Argentinië zal alvast niet meegaan in deze tendens. De ultraliberale president Javier Milei stelde zelfs voor om de werkweek, die al 48 uur per week bedraagt, te verlengen. Het land zit al jaren in een zware economische crisis. Milei kwam al meermaals met extreme liberale plannen om de economische situatie te verbeteren.
