Nog 1 'missing link' voor CO2-leiding van Duitsland naar Zeebrugge: buurtbewoners kunnen mening geven over stuk tussen Lievegem en Opwijk

Hij ligt er nu nog niet, maar ten vroegste aan het einde van dit decennium wil de gasnetbeheerder Fluxys een heuse CO2-pijplijn bouwen van Duitsland naar Zeebrugge. Het hele traject loopt ruwweg gelijk met de E40, langs andere gasleidingen die er nu al liggen. De vergunningen zijn er al om ook een CO2-pijp aan te leggen, behalve voor 1 stuk van het traject, van Opwijk tot Lievegem.

Voor ook dat laatste stuk vergund kan worden, de "missing link" zeg maar, moet de Vlaamse overheid een ruimtelijk uitvoeringsplan (GRUP) opstellen. Daarvoor wordt de impact van de pijplijn op de omwonenden, omliggende bedrijven, de natuur en de waterhuishouding onderzocht.

Buurtbewoners zullen ook infosessies kunnen bijwonen in alle betrokken gemeenten. Naast Opwijk en Lievegem gaat het om Aalst, Lebbeke, Dendermonde, Berlare, Zele, Lokeren, Lochristi, Gent en Evergem. Tot en met 13 december kunnen omwonenden hun mening geven via een online formulier of per brief in het stadhuis van de gemeente waar ze wonen.

Omdat de CO2-leiding naast bestaande leidingen komt te liggen, hoeven er geen woningen onteigend te worden, zegt Fluxys. De leiding komt grotendeels onder landbouwgrond. Waar hij private grond doorkruist, zullen de eigenaars vergoed worden.

De leiding zal CO2 vanuit Duitse fabrieken in het Ruhr-gebied naar Zeebrugge brengen. Daarna kan het broeikasgas opgeslagen worden in lege olie- of gasvelden in de Noordzee, bijvoorbeeld in Noorwegen of Groot-Brittannië.

CO2 dat geborgen wordt onder de zeebodem, en niet wordt uitgestoten, doet het klimaat niet verder ontsporen. Dat kan een oplossing bieden voor industrieën die momenteel moeilijk kunnen overschakelen op elektriciteit, zoals metaal, cement of de chemie.

Fluxys voert nu al gesprekken met Duitse en Franse bedrijven die hun CO2 misschien door de pijplijn zullen sturen. Het overlegt ook al met mogelijke partners in Noorwegen en Groot-Brittannië voor de opslag. Het pioniersproject Northern Lights van het Noorse energiebedrijf Equinor, dat CO2 opslaat in lege gas- en olievelden, is een optie. Maar er zijn nog geen contracten afgesloten.

Het is ook nog niet duidelijk wanneer de eerste ton CO2 daadwerkelijk door de leiding zal stromen. "Als het aan ons ligt: hoe sneller hoe beter, zodra het technisch haalbaar is", zegt Fluxys-woordvoerder Tim De Vil. "We moeten zorgen dat wij klaar zijn wanneer de industrie de stap zet. Onze timing hangt daarvan af." 

Fluxys kan dus pas beginnen met CO2-transport wanneer Duitse en Franse bedrijven hun CO2 daadwerkelijk willen afvoeren. Maar de vraag daarvoor groeit vandaag trager dan een paar jaar geleden nog voorspeld werd.

Dat heeft onder andere te maken met de crisis in de Europese industrie, maar ook met de prijs die Europa op de uitstoot van CO2 kleeft. Europese bedrijven zullen immers pas betalen voor CO2-transport wanneer uitstoten duurder wordt dan opslag.

Bedrijven moeten nu al betalen voor hun uitstoot, maar dat systeem werd in juli versoepeld. Dat geeft bedrijven die veel broeikasgassen uitstoten wat meer financiële ademruimte, maar zet tegelijk ook een rem op de rendabiliteit van nieuwe klimaatoplossingen.