Mediaminister Van Achter sluit onderhandelingen over VRT-besparingen uit: "Iedereen zal steentje moeten bijdragen"

"Ik vind het heel belangrijk dat de VRT haar publieke opdrachten goed blijft uitvoeren", aldus de minister. "Het gaat om onafhankelijke journalistiek, duiding, een kwaliteitsvol jeugdaanbod, Vlaamse verhalen, cultuur en sport. Die kernopdracht is essentieel."

De VRT is niet bij de duurste openbare omroepen in de Europese Unie. De jaarlijkse kostprijs bedraagt 44,58 euro per Vlaming. Toch wil de Vlaamse regering dat de VRT scherpere keuzes maakt. De omroep krijgt de komende jaren bijkomende besparingen opgelegd, bovenop eerdere inspanningen.

De dotatie daalt volgend jaar met 3,4 miljoen euro. Dat bedrag loopt tegen 2029 op tot 7 miljoen euro. Daarbovenop worden de werkingsmiddelen niet geïndexeerd, wat volgens de VRT de totale bijkomende besparing op 10 miljoen euro brengt. Deze nieuwe besparingen komen bovenop de 16,6 miljoen euro die VRT tussen 2026 en 2031 al moest besparen.   

Het verenigde vakbondsfront van de VRT, dat vandaag het werk neerlegde, gaf te kennen dat het samen met de directie en andere getroffenen in de cultuursector naar het kabinet van Van Achter wilde stappen om de aangekondigde besparingen te heronderhandelen.

Van Achter benadrukt echter dat de cijfers vastliggen en niet meer onderhandelbaar zijn. "Ik begrijp dat de bijkomende besparingen zwaar vallen, maar de Vlaamse regering moet de begroting op orde krijgen. Je kan niet van heel de Vlaamse overheid vragen om scherpe keuzes te maken en dan 1 grote publieke organisatie daar volledig buiten houden."

Ze wil nu met de directie en de raad van bestuur bekijken wat de gevolgen zijn voor de werking van de omroep en hoe de besparingen concreet kunnen worden ingevuld.

Een van de pistes is dat de VRT kritischer omgaat met grote sportcontracten, bijvoorbeeld voor voetbal of wedstrijden op het circuit van Francorchamps. Die rechten zijn volgens Van Achter erg duur.

De VRT blijft wel een belangrijke rol spelen in de sportverslaggeving. "Als de Belgian Cats vandaag zo populair zijn, dan is dat niet alleen omdat ze heel goed basketballen, maar ook omdat de VRT aandacht geeft aan vrouwenbasketbal." Voor andere sportrechten ziet ze een rol voor commerciële zenders. "Het is belangrijk dat de Vlaming ze op televisie kan zien, maar of dat nu op de VRT, VTM of Play is, is minder van belang."

Ook exclusiviteitscontracten met schermgezichten liggen op tafel. Entertainment moet mogelijk blijven op de openbare omroep, zolang het aanbod voldoende onderscheidend is. "De VRT mag geen kopie worden van commerciële zenders. Dat staat nu al in de beheersovereenkomst. De mooie fictiereeksen die te zien zijn op de VRT, dat kan morgen ook nog, uiteraard."

Vlak na de bekendmaking van de besparingen liet de VRT al weten dat het zich ernstig zorgen maakt over de omvang en de haalbaarheid van de bijkomende besparing.

"VRT heeft eind 2025 een ingrijpend transformatieplan met een structurele besparing van 25 miljoen euro afgerond", aldus VRT-woordvoerder Yasmine Van der Borght eind vorige maand. "Daarbovenop loopt vandaag al een bijkomende besparingsoperatie van 16,6 miljoen euro. Nu komt daar nog eens een bijkomende besparing van bijna 10 miljoen euro tegen 2029 bovenop. Die opeenvolging van besparingen treft VRT bijzonder hard."

Bovendien komt de Vlaamse regering hiermee terug op afspraken die eerder werden gemaakt. "Het evenwicht tussen de opdrachten die VRT moet vervullen en de middelen die daarvoor worden voorzien, raakt daardoor grondig verstoord. Dat roept fundamentele vragen op over de haalbaarheid van de huidige beheersovereenkomst en over de ruimte die VRT nog heeft om haar publieke opdracht onverminderd te blijven waarmaken."