De dodelijke aanval op de nationale luchthaven van Saudi-Arabië toont dat het conflict met de Houthi-rebellen uit buurland Jemen met de dag toeneemt. De Saudi’s hebben al gezegd dat ze zwaar zullen terugslaan. Maar hoe zwaar? En mengt de Amerikaanse president Donald Trump zich ook in dit wespennest?
Kan de oorlog in het Midden-Oosten verder escaleren door de Houthi-aanval op de luchthaven van Saudi-Arabië?
Denny Baert
Gepubliceerd:
Wat is er gebeurd?
Bij een raketaanval op een passagiersterminal van de internationale luchthaven van Riyad, de hoofdstad van Saudi-Arabië, zijn zeker 12 doden en 309 gewonden gevallen.
De dodelijke slachtoffers komen uit Saudi-Arabië zelf (4), Bangladesh (2), de Verenigde Staten (1), Egypte (1), Jordanië (1), Syrië (1), Soedan (1) en de Palestijnse gebieden (1). Dat hebben de Saudische autoriteiten laten weten.
Het gaat om de dodelijkste aanval op Saudi-Arabië in 10 jaar. Hoewel de aanslag nog niet is opgeëist, wijst Saudi-Arabië de pro-Iraanse Houthi’s uit buurland Jemen aan als schuldigen.
De internationale coalitie onder leiding van Saudi-Arabië die steun verleent aan de regeringstroepen in Jemen heeft het over een “oorlogsmisdaad” en belooft een "krachtig antwoord" te geven.
Wie zijn de Houthi's?
De Houthi’s vormen een rebellengroep die in Jemen al jaren een oorlog uitvecht tegen de regering van het land in het Midden-Oosten.
In de burgeroorlog die sinds 2014 woedt in Jemen worden de Houthi’s gesteund door Iran, terwijl Saudi-Arabië zich samen met een coalitie van 8 Arabische landen achter de Jemenitische regering schaart.
Kan dit nog verder escaleren?
Saudi-Arabië voert sowieso al regelmatig bombardementen uit op doelwitten van de rebellen in Jemen. Maar de laatste tijd slaan de Houthi’s steeds harder terug met aanvallen op hun noorderburen.
Zo waren er woensdag en donderdag al aanvallen op de luchthaven van Riyad die werden opgeëist door de Houthi’s. Daarbij waren al 3 Saudi’s, onder wie een piloot, en een Soedanees omgekomen.
Woensdag kwam ook de luchthaven van Abha, in het zuidwesten, al onder vuur. Daarbij werden een Egyptenaar en een Algerijn gedood.
De frequentie van wederzijdse aanvallen is enorm toegenomen
Michel Don Michaloliákos, Haagsch Instituut voor Geopolitiek
We kunnen onmiskenbaar spreken van een escalatie in het conflict, zegt Michel Don Michaloliákos, analist bij het Haagsch Instituut voor Geopolitiek in VRT NWS De Ochtend op Radio 1.
“De frequentie van wederzijdse aanvallen is enorm toegenomen en het aantal slachtoffers dat de Houthi’s daarbij veroorzaken neemt ook sterk toe.”
Wat betekent dodelijke aanval op Saudische luchthaven voor oorlog in Midden-Oosten? "Iran is hier blij mee"
Don Michaloliákos stelt vast dat de Houthi’s de afgelopen maanden binnen Jemen behoorlijk wat grondgebied hebben veroverd dat grenst aan de Rode Zee, meer bepaald aan de zeestraat van Bab el-Mandeb, de uiterst belangrijke passage voor zeeschepen die in en uit de Rode Zee willen varen.
Tegelijk probeert de door de Saudi’s gesteunde regering van Jemen dit gebied te heroveren op de Houthi’s.
De Houthi’s hebben de afgelopen tijd zoveel branie gekregen dat ze steeds harder de confrontatie met de Saudi’s opzoeken. “Ze hebben behoorlijke militaire capaciteiten, ze hebben zelf wat industriële productie, maar worden natuurlijk ook gesteund door Iran”, legt Michel Don Michaloliákos uit.
Daartegenover staat nog altijd de militaire grootmacht Saudi-Arabië. Volgens de laatste cijfers geeft het land jaarlijks meer dan 80 miljard dollar uit aan landsverdediging, oftewel 6,5 procent van zijn .
Daarmee staat het wereldwijd in de top 10 van landen die het meeste uitgeven aan defensie. Daarnaast wordt het gesteund door militaire grootmachten als Pakistan, Turkije, de Verenigde Staten en het Verenigd Koninkrijk.
Michel Don Michaloliákos verwacht dat Saudi-Arabië nu een grote tegenaanval zal lanceren. Hij verwacht niet dat de Saudi’s meteen grondtroepen zullen sturen, maar wel dat ze de luchtaanvallen zullen intensiveren.
De Saudi’s zelf zeggen dat ze “een beslissende tegenaanval” zullen uitvoeren. Don Michaloliákos vraagt zich echter af of dit mogelijk is, omdat ze in 2015 en 2022 zelf al vruchteloos geprobeerd hebben de Houthi’s te verslaan.
Intussen blijven de Houthi’s de Saudische economie zware klappen uitdelen: door olie-infrastructuur en luchthavens te bombarderen.
Wat zal de VS doen?
Onder de slachtoffers van de raketaanval op de luchthaven van Riyad is ook een staatsburger van de Verenigde Staten. Bestaat hierdoor het risico dat de VS zich harder zal mengen in het strijdtoneel tegen de Houthi’s?
Michel Don Michaloliákos denkt dat het weinig waarschijnlijk is dat president Donald Trump zich op dit moment nog in een extra oorlog wil mengen.
Ook al omdat Trump enkele uren voor de aanval op Riyad nog had aangegeven dat Saudi-Arabië voor zichzelf kan instaan en dat het zichzelf kan verdedigen en dat het Amerika niet nodig heeft.
“Nadien hebben we Trump horen zeggen dat hij toch overweegt om in te grijpen, misschien via gerichte luchtaanvallen. Maar vanwege de naderende denk ik niet dat Amerika overgaat tot de inzet van grondtroepen bijvoorbeeld.”
Een regionaal conflict? Ik denk dat we daar eigenlijk al middenin zitten
Michel Don Michaloliákos, Haagsch Instituut voor Geopolitiek
En wat betekent dit voor de oorlog tussen de VS en Iran die al sinds februari wordt uitgevochten? Kan dit alles uitgroeien tot een groot regionaal conflict? “Ik denk dat we daar eigenlijk al middenin zitten”, stelt Michel Don Michaloliákos vast.
“De Houthi's zijn bondgenoten van Iran, maar niet per se een proxy. Dus er zit nog wel enig verschil tussen wat Iran doet en wat de Houthi's doen.” Tegelijk ziet hij dat de Houthi's zich alleen richten op Saudi-Arabië en eerder al een deal sloten met de VS. “Vandaar dat ik denk dat Amerika niet in deze oorlog gezogen wil worden op dit moment.”
Sowieso ziet de analist dat Iran wel blij is met deze bijkomende verwikkeling, omdat het de energiemarkt wereldwijd verder onder druk zet, het grote economische wapen van het regime.
