"Het was zo makkelijk om de echte auteur te vinden, dat ik dacht dat het opzettelijk was." Dat zegt Rien Emmery, de factchecker die ontdekte dat een kabinetsmedewerker van minister Ben Weyts (N-VA) achter een vals opiniestuk zat. "Iedereen kan zelf makkelijk opzoeken wie de auteur is van een tekst", vertelt hij in Het Uur van de Waarheid.
Hoe werd de kabinetsmedewerker van Weyts ontmaskerd als auteur achter vals opiniestuk?
Even terug naar eind september. Verschillende Vlaamse redacties krijgen een mail met een opiniestuk van Mohammed El Idrissi, een 29-jarige homoseksuele moslim uit Borgerhout.
Het stuk gaat over recente gevallen van gaybashing, hoe iedereen in zulke gevallen naar moslims kijkt en hoe politici Tom Van Grieken (Vlaams Belang) en Theo Francken (N-VA) die polarisatie aanwakkeren.
Maar wat blijkt? El Idrissi bestaat helemaal niet. Weekblad Knack ontdekte vorige week dat het om een vals opiniestuk ging van een kabinetsmedewerker van een -minister. Begin deze week werd duidelijk dat het om een medewerker van Vlaams minister Ben Weyts gaat.
Documenteigenschappen
Hoe kom je er nu achter wie een document écht heeft geschreven? Factchecker Rien Emmery kreeg de opdracht van Knack om uit te zoeken wie er achter dat opiniestuk zat.
"De opinieredacteur van Knack had ontdekt dat er een andere naam in de documenteigenschappen van het Word-document in bijlage stond dan in de mail zelf", vertelt hij in Het Uur van de Waarheid op Radio 1.
Die documenteigenschappen kan iedereen zelf makkelijk opzoeken. "Je klikt met je rechtermuisknop op het document en bij eigenschappen kan je dan zien wie de auteur is. Zo moeilijk is dat dus niet."
Die werkwijze geldt niet alleen voor een Word-document of andere documenten van Microsoft. "Ook bij een PDF vind je in de eigenschappen terug op welke laptop dat document is aangemaakt."
Het was een speciaal e-mailadres dat niet te traceren viel, maar toch kon je de auteur makkelijk vinden
Rien Emmery
Het zal zeker niet bij iedereen de gewoonte zijn om telkens de documenteigenschappen te bekijken als je een bijlage krijgt doorgestuurd. Toch was er bij Knack wat argwaan toen het opiniestuk binnenkwam.
"Het vreemde aan dit verhaal was dat het een speciaal geëncrypteerd e-mailadres was dat niet te traceren viel. Maar toch kon je de verantwoordelijke achter het document makkelijk vinden."
De kabinetsmedewerker van Weyts wilde met zijn valse opiniestuk aantonen dat zulke verhalen makkelijker worden opgepikt dan andere, conservatievere verhalen. "Ik dacht echt dat het opzettelijk zo makkelijk was om de naam terug te vinden, maar het bleek toch een foutje."
Niet de eerste keer
Het is niet de eerste keer dat Emmery op die manier ontdekt dat er een andere auteur achter een document zit dan de afzender laat uitschijnen.
"In de coronaperiode werd er een bepaalde actiegroep opgericht die zogezegd een jong meisje als woordvoerster had. Maar uit de documenteigenschappen bleek dat er bekende extreemrechtse activisten achter die actiegroep zaten."
"Er was ook een pro-nucleaire campagne van niet-nucleaire industrieën die pleiten voor het behouden van kernenergie in ons land. Maar uit de documenteigenschappen bleek dat de auteur iemand was die zelf in de nucleaire sector werkte."
