Antwerps project voor asbestophaling is grote flop: amper 183 ophalingen tegenover vooropgestelde 6.000

Begin 2025 startte de stad Antwerpen met een nieuw project om asbest te laten verwijderen. Inwoners kregen materiaal om het asbest zelf af te breken, zoals speciale pakken en vuilniszakken, en konden het vervolgens veilig en gratis laten ophalen. Er kwamen meteen redelijk wat aanvragen binnen en het project werd dan ook verlengd.

Maar nu blijkt dat er tussen januari vorig jaar en maart 2026 amper 183 gratis ophalingen aan huis werden gedaan. Nochtans lag de verwachting van afvalstoffenmaatschappij OVAM op 6.346 afgewerkte locaties. "Voor dat project was 1,2 miljoen euro aangevraagd bij OVAM, maar er werd slechts 204.511 euro uitgegeven", reageert oppositieraadslid Joke Laukens (Groen) verbaasd.

Al begrijpt ze waarom mensen niet enthousiast waren over het zelf afbreken van asbestmaterialen. "Je moet een beetje zot zijn om dat te doen", aldus Laukens. "Ik ben zelf tijdens verbouwingen ook in zo'n wit pak gekropen met een mondmasker om asbest af te breken, maar dat is niet evident. Meer dan 200 aanmeldingen werden geannuleerd omdat mensen lijken te beseffen dat het een heel werk is om het zelf te doen."

Een ander project, waarbij het asbest door professionals verwijderd wordt en de stad voor de helft van de prijs tussenkomt, is dan weer té populair. "Dat was in een mum van tijd volzet", gaat Laukens verder. "Er was 300.000 euro subsidie voor voorzien, maar dat bedrag was direct op. Antwerpenaren willen dus van hun asbest af, maar willen het niet zelf verwijderen."

"Er blijft nog ongeveer 1 miljoen euro over van het 1e project, waar amper iemand gebruik van maakte. We vragen aan de stad om dat geld door te schuiven naar de professionele asbestverwijdering om nog meer mensen te kunnen ondersteunen."

De stad verwijst voor het 1e, niet zo succesvolle project naar de grootstedelijke context van Antwerpen. "In vergelijking met veel andere Vlaamse gemeenten zijn er relatief minder inwonende eigenaars met een tuin en een vrijstaande constructie waarin asbest eenvoudig kan worden verwijderd", zegt Ken Casier (N-VA), schepen voor Afval.

De resultaten tonen volgens de stad dat vooral districten met meer eengezinswoningen en een hoger aandeel eigenaar-bewoners meer gebruik maken van de dienstverlening. "Daarnaast werd alles zeer laagdrempelig georganiseerd. Inwoners kregen kosteloos begeleiding door een asbestcoach, persoonlijke beschermingsmiddelen, verpakkingsmateriaal en ophaling aan huis."

Over het andere project, waar de vraag stukken groter was dan het aanbod, is de stad duidelijk. "Dat was een tijdelijk project, ondersteund door OVAM", aldus Casier. "Als stad kunnen we die budgetten niet zomaar verschuiven. We zijn wel al met OVAM in gesprek over bijkomende middelen en een langere looptijd voor projecten waar duidelijk meer behoefte aan is."

"De verschillende projecten hebben bovendien waardevolle inzichten opgeleverd over welke vormen van ondersteuning het meest aansluiten bij de noden van Antwerpenaren", klinkt het bij de schepen. "Die ervaringen worden meegenomen in de verdere uitwerking van ons asbestbeleid."