Parket vraagt 30 maanden cel met uitstel en boete voor Sihame El Kaouakibi: "Uitgekiend systeem van fraude"

De gevraagde geldboetes zijn 24.000 euro voor El Kaouakibi en 20.000 euro voor haar partner, telkens voor de helft met uitstel.

Het parket vraagt daarnaast ook een verbeurdverklaring van zo'n 375.000 euro, voor het grootste deel subsidies toegekend door de stad Antwerpen (ruim 253.000 euro) en de Vlaamse Gemeenschap (ruim 57.000 euro).

Een celstraf met uitstel wil zeggen dat de beklaagden niet effectief naar de gevangenis moeten zolang ze zich aan bepaalde voorwaarden houden.

De procureur was niet mals voor de beschuldigden in een lange en gedetailleerde uiteenzetting over het dossier. "Het gaat om ernstige feiten, gepleegd door iemand met een voorbeeldfunctie in de context van een sociaal project, met geld van de gemeenschap."  

Onder grote persbelangstelling was El Kaouakibi rond 9 uur vanmorgen samen met haar advocaten aangekomen bij de rechtbank in Antwerpen. Ze wilden geen commentaar kwijt.

Sinds het subsidieschandaal losbrak ruim 5,5 jaar geleden, is El Kaouakibi nog zelden in het openbaar verschenen. Bij vorige zittingen liet ze zich door haar advocaat vertegenwoordigen. 

De zitting startte met een uiteenzetting van de procureur over het "omvangrijke strafdossier". Hij wilde meteen ook duidelijk stellen dat politie en parket zich volgens hem niet hebben laten leiden door de grote mediastorm die losbrak toen de onthullingen bekendraakten. 

"Justitie heeft getracht dit dossier onafhankelijk te benaderen en heeft niet onder druk van het publiek gehandeld. Er is geen onherstelbare aantasting van het recht op verdediging", aldus de procureur, die daarmee vooruitloopt op wat de verdediging wellicht zal pleiten.

Hij erkent wel dat de aandacht intens was. "Een klein maar luid gedeelte van de maatschappij en van de media heeft zonder grondige kennis van de zaak al vanaf het begin van het onderzoek zijn oordeel geveld over El Kaouakibi en haar partner. Die lynchpartij door een deel van de maatschappij valt te betreuren."

Aan de andere kant benadrukt de procureur dat dit een zaak is waar publieke verontwaardiging gegrond is. Er zijn publieke middelen frauduleus gebruikt voor andere doeleinden en er zijn facturen vervalst, zegt hij. "Het zijn geen administratieve slordigheden, er zit een systematiek in."

De procureur legt uit dat prestaties en goederen betaald werden met subsidiegeld voor vzw Let's Go Urban (LGU), het jongerendansproject van El Kaouakibi, maar in de praktijk gebruikt werden voor haar bedrijf Point Urbain en evenementenlocatie JJ House. Het ging dan om de inboedel, meubels, planten, bepaalde verbouwingswerken, enzovoort.

De uitleg dat goederen in bruikleen werden gegeven (dat ze dus later naar LGU zouden gaan) houdt geen steek, zegt de procureur. Hij haalt onder meer het bekende voorbeeld aan van de industriële keuken van 26.000 euro. "Die keuken was op maat ontworpen voor plaatsing in JJ House", klinkt het.

De bruikleenovereenkomsten werden volgens de procureur pas achteraf opgesteld, toen er vragen gesteld werden over de financiële toestand. En de verklaring dat het een soort van regeling was met de stad om geen subsidiebudget voor dat jaar kwijt te raken, klopt volgens hem ook niet.

Daarnaast werden facturen doelbewust aangepast om te misleiden, zegt hij. "Men laat zaken weg, wijzigt bestemmelingen, zodat ze aansluiten bij het Urban Center (de locatie waar LGU gevestigd was) en het subsidiedoel. Bij wijze van spreken met digitale tipp-ex."

De beklaagden ontkennen dat ze daar iets van weten, stelt de procureur, maar zij waren volgens hem de enigen die daar belang bij hadden. "Volgens ons dragen de 2 beklaagden verantwoordelijkheid voor de aangepaste factuurelementen. Zij gaven instructies namens de vzw."

De procureur heeft het vooral over El Kaouakibi als dader, maar haar partner, die niet aanwezig is op de zitting, is volgens het openbaar ministerie ook "duidelijk mededader van de subsidie-afwending". "Ze was rechtstreeks betrokken bij vragen aan leveranciers om facturen aan te passen. Ze had daar belang bij, want ze was voor 50 procent aandeelhouder in Point Urbain."

Na het openbaar ministerie krijgen de burgerlijke partijen het woord. De advocaat van de stad Antwerpen overloopt daarbij per betwiste factuur de aanwijzingen voor fraude. Onder meer de keuken van JJ House komt opnieuw uitgebreid aan bod.

Ook hij bespreekt de kwestie 'trial by media'. "Ik ga niet ontkennen dat er een mediastorm is geweest, maar dat betekent niet dat er geen eerlijk proces meer mogelijk is. Men heeft trouwens de media ook zelf fel gebruikt in dit dossier."

De advocaten van de Vlaamse Gemeenschap zijn kritisch voor de vordering van het openbaar ministerie. De selectie van betwiste facturen in de tenlastelegging zou te beperkt zijn.

"Het hadden er meer kunnen zijn", zeggen ze. Het werkelijke nadeel voor de Vlaamse overheid bedraagt volgens hen een heel stuk meer, zo'n 215.000 euro.

Over de subsidiefraude zelf benadrukken de advocaten, net als het openbaar ministerie, dat het ging om een uitgekiend systeem, niet om boekhoudkundige chaos. 

"Als er sprake was van chaos, dan was dat omdat die actief werd opgezocht. Projecten werden op één hoop gegooid. Men gebruikte codes als 'Urban Center 1' en 'Urban Center 2' om naar de buitenwereld toe verwarring te zaaien", zegt Marie-Julie Horseele, eraan toevoegend dat Urban Center 2 in werkelijkheid de eigen privéonderneming JJ House was.

Curator Annemie Moens, die na het faillissement van LGU werd aangesteld als voorlopig bewindvoerder, treedt bij wat al gezegd is over subsidiefraude en bewust bedrog.

"Men heeft getracht om slimmer te zijn dan de stad Antwerpen en de Vlaamse Gemeenschap in het aanwenden van de toegewezen middelen", zo verwoordt zij het.

De zitting eindigt tot slot met opnieuw een ingewikkelde financiële discussie. De curatoren zijn verbaasd dat zij niet genoemd zijn door het openbaar ministerie en vorderen minstens 375.000 euro. Dat bedrag komt neer op de openstaande schulden na het faillissement min de andere vorderingen van de stad en de Vlaamse overheid.

Morgen komt de verdediging aan bod. Advocaat Joris Vercraeye heeft al aangekondigd dat hij uitgebreid weerwoord wil geven. Het laatste woord is voor Sihame El Kaouakibi zelf.