Straatverpleegkundige Gent verzorgt almaar meer daklozen: "Impact van wooncrisis en besparingen" 

"Ik zie een 15-tal mensen per week", zegt Boersma. Ze werkt 2 jaar als straatverpleegkundige in Gent. Ze voorziet medische zorg voor mensen die niet bij de gewone hulpverlening raken. "Zelfs mensen die weinig netwerk hebben, hebben de neiging om medische hulp toe te laten. Dat biedt een opening om ze verder te helpen."

Er zijn vaak meerdere contactmomenten nodig om een band op te bouwen. "Ik werk niet enkel met dakloze mensen, maar ook met anderen die zich in een grijze zone bevinden." Boersma heeft een uitvalsbasis in Het Leeuwenhof in Drongen. Dat is een transithuis voor dakloze mensen die werken aan een vast verblijf. De meeste cliënten vindt ze elders. 

"Ik vertrek vanuit de persoon zelf zonder meteen aan oplossingen te denken. De bedoeling is om me in te leven in de leefwereld van de cliënt en zo een vertrouwensrelatie op te bouwen", zegt Boersma. 

"Het eerste idee was dat ik op ronde zou gaan om mensen te vinden. In de praktijk is dat niet te doen. Gelukkig werk ik heel goed samen met heel wat partners*... Zij wijzen me op mensen die nood hebben aan zorg. Ook dakloze mensen geven zelf tips." Boersma werkt vooral overdag. "Het is veiliger en makkelijker om afspraken te maken."

Boersma focust op de zogenaamde 'zorgweigeraars'. "Iemand die zelf een doktersbezoek plant, heeft mijn hulp niet nodig. Het gaat om mensen die dat niet (meer) kunnen. Ik dien als sociale brug, om het wantrouwen weg te nemen." 

"We willen dat mensen op straat menswaardig benaderd worden en de zorg krijgen die ze nodig hebben", zegt schepen Astrid De Bruycker (Voor Gent). "Vaak is hun vertrouwen er weg. Een straatverpleegkundige kan dat weer opbouwen. We willen meer perspectief geven en helpen om het leven op de rails te krijgen." 

"Ik verleen vooral acute zorg, zoals het behandelen van wonden. Het hangt af van het seizoen. In de winter heb je meer luchtweginfecties. In de zomer zijn er hartklachten of is er oververhitting. Dakloze mensen hebben vaak rugpijn door op straat te slapen."

Het straatleven heeft ook opvallend veel impact op de voeten van daklozen. Boersma is met een medische pedicure gestart voor daklozen. Tijdens die behandelmomenten probeert ze hen verder op andere hulp te wijzen. 

Uit de laatste daklozentelling blijkt dat ruim 1 op de 3 dak- of thuislozen kampt met mentale problemen. Dat kan in combinatie met een alcohol- of drugsverslaving. "De hulpvragen zijn complex, veel daklozen hebben verschillende problematieken."

Boersma ziet op korte tijd het profiel van de mensen die op straat leven veranderen. "Het voorbije jaar is de groep gegroeid en veel diverser geworden. Het gaat over mensen uit alle lagen van de bevolking die in de dakloosheid zijn terechtgekomen."

"De woonnood is het grootste probleem. Ik kom almaar meer mensen tegen die daar tegenaan lopen. Er zijn bijvoorbeeld ook meer gepensioneerden die nu in de problemen raken. Ook de impact van de verschillende besparingen is zeer merkbaar"

"Het zijn mensen die hun uitkering verloren hebben, die door nieuwe leefloonregels minder geld krijgen of die door wachtlijsten niet de hulp krijgen die ze nodig hebben", zegt ze. Ivo Mottoul van het Leeuwenhof treedt Boersma bij. "Hier passeren mensen met hoge status en goede vorming. De verharding in de maatschappij zorgt dat ze uitvallen." 

In het Leeuwenhof krijgen chronische daklozen de kans om hun leven opnieuw op te nemen. Er zijn 5 herstelbedden voor mensen met grote medische zorgen. Verder zijn er 17 kamers voor transitietrajecten. De gebruikers betalen voor hun verblijf. Ze worden begeleid om een onderkomen te vinden. "Dat lukt in 7 op de 10 gevallen", zegt Mottoul. 

Het Leeuwenhof telt ook 7 kamers voor mensen die al deels zelfstandig zijn, maar nog extra begeleiding nodig hebben. Door het werk van Boersma komen ook medische profielen vaker op de radar en kunnen ze doorstromen naar de gewone hulpverlening. 

"Ik betaalde ooit in een apotheek medicatie voor een dakloze persoon, omdat die man geen geld had. Het was een klein bedrag. Ik deed het zonder veel nadenken. Maanden later stond er plots een man voor mijn neus met een briefje van 100 euro. Ik had hem niet herkend. Hij had zijn leven op orde, met een huis en een vriendin", vertelt Boersma. 

"Ik had die man blijkbaar op een cruciaal moment in zijn leven geholpen. Het toont me dat een klein gebaar voor iemand anders veel kan betekenen. Het was niet alleen mijn succeservaring, maar ook de zijne. Dat zijn momenten waar ik me aan optrek. Het geld is in een potje gegaan waar ik intussen al veel mensen mee heb kunnen helpen."