Zit er paardenvlees in jouw favoriete frituursnack? "Vooral in bitterbal populair"

GAIA kocht bij 25 verschillende frituren in Vlaanderen, Wallonië en Brussel 123 populaire snacks, zoals bouletten, hamburgers, (vlees)kroketten en frikandellen. De organisatie liet die vervolgens in een lab onderzoeken.

De resultaten spreken voor zich: in 3 op de 4 frituren bevat minstens 1 product paarden-DNA. In totaal testte 27 procent van alle onderzochte snacks positief.

Frituristen hoeven niet aan te geven van welk dier het vlees in hun snacks precies komt en in de toog van de frituur kan je de ingrediëntenlijst van je favoriete frituursnack ook niet zien. Dat vindt GAIA misleidend. 

Met dit onderzoek wil de dierenrechtenorganisatie de slacht en export van paarden stoppen. "Erken paardachtigen als gezelschapsdieren en haal ze definitief uit de voedselketen", eist de organisatie op haar website.

Wie wekelijks een "frietje van de frituur" haalt, verwacht allicht niet dat daar veel kwaliteitsvlees aan te pas komt. Dat je mogelijk paard eet, zal toch verrassend zijn voor velen. 

Diëtist en voedingswetenschapper Michaël Sels (UZA) schrikt daar niet van. "Zeker in de snacks van de groothandel kom je vaker paardenvlees tegen. Vooral in bitterballen verwerken fabrikanten het heel graag", zegt hij in VRT NWS Kwartier.

Waarom fabrikanten voor paardenvlees kiezen? "Enerzijds helpt het hen om de gewenste textuur te krijgen", legt Sels uit. "Anderzijds gaat het om een reststroom. Het is een goedkopere vleessoort die zelden op het menu staat en zo toch een plek in de voedselketen krijgt."

Bovendien kweekt men die paarden doorgaans niet specifiek voor consumptie. "Het gaat vaak om recreatieve paarden die weggedaan worden. Al moeten ze voor de slacht wel aan strenge voorwaarden voldoen. Het Voedselagentschap controleert bijvoorbeeld streng of ze niet bepaalde medicijnen hebben gekregen."

Naast paard verwerken fabrikanten ook gevogelte, rund en varken in hun frituursnacks. "We spreken hier over separatorvlees", vertelt Sels. "Dat is restvlees dat aan de botten blijft hangen. Met water persen ze dat onder hoge druk van het bot af."

Fabrikanten kiezen voor een soort snack zelden 1 specifieke diersoort. Meestal gaat het om een mix. "Het zijn niet de mooiste stukken vlees. De fabrikant verwerkt alles gewoon tot een vleespapje."

Hoeveel van dat vlees zit er uiteindelijk in jouw favoriete snack? Een curryworst (of frikandel) bestaat voor ongeveer 50 procent uit vlees. "Eigenlijk is het een deeg van meel en kruiden, waaraan vlees wordt toevoegd."

De bitterbal spant de kroon: daar zit amper 10 procent vlees in. "Op de ingrediëntenlijst tel je makkelijk 20 tot 30 verschillende bestanddelen, zoals zetmelen, bindmiddelen en smaakmakers. Vlees staat daar zeker niet op de eerste plaats."

Wil je op veilig spelen en liever geen rest- of paardenvlees eten? "Dan bestel je beter een zuiver stuk vlees", adviseert de diëtist. "Een saté van kip, rund of varken is veel minder bewerkt dan de typische frituursnacks."

Een plantaardige snack bestellen is natuurlijk ook een optie. "Al scoren die op het vlak van gezondheid vaak niet veel beter", nuanceert Sels. "Voeding zonder dierlijke producten is niet automatisch gezond. Je bespaart wel dierenleed en helpt het milieu een handje, maar de hoeveelheid vet in zo'n snack blijft enorm hoog."

Moeten we onze wekelijkse of maandelijkse frituurtraditie dan maar schrappen? "Zeker niet. We eten niet uitsluitend voor onze gezondheid. Een bezoek aan de frituur draait ook om familiemomenten, gezelligheid en traditie. Dat mag je best koesteren."

Sels geeft wel nog een tip voor een gulden middenweg: "Combineer je pakje friet met wat groenten of een huisgemaakte snack. Als ik frieten afhaal, geniet ik daar het meest van met een zelfgemaakte tomaat-garnaal erbij."