Zangeres Charlotte Adigéry ziet racisme toenemen: "Steeds vaker heel openlijk en agressief"

De Gentse muzikante en zangeres Charlotte Adigéry heeft vandaag een screenshot gedeeld van een racistisch bericht dat ze via Instagram ontving.

"Ik wilde dit soort haat eigenlijk geen aandacht geven. Ik wilde het niet voeden. Maar ik kan het niet langer negeren", schrijft ze later in een 2e post.

Adigéry, een vrouw van kleur met roots in Martinique en Guadeloupe in de Franse Antillen, voegt daaraan toe dat ze de afgelopen tijd steeds vaker geconfronteerd wordt met ongeneerd 'in your face'-racisme. 

Ze verwerkte haar eerdere ervaringen daarmee al in haar muziek met teksten over vrouwenhaat en racisme. Bijvoorbeeld in het nummer 'Blenda' . "'Go back to the country where you belong', zing ik daar", vertelde ze vorig jaar in het VRT1-programma 'Gloria mundi'. "Een heel herkenbaar zinnetje. 'Keer terug naar je land, jij vuile makaak': dat heb ik vaak te horen gekregen."

Nu haalt ze als voorbeeld 2 racistische voorvallen aan die ze de voorbije maanden meemaakte. In een gesprek met VRT NWS licht ze die ervaringen verder toe.

Een eerste incident vond deze zomer plaats vlak voor haar optreden op het Cactusfestival in Brugge.

"Ik had net samen met mijn man mijn zoontje afgezet en omdat ik een set ging draaien, was ik een beetje opgekleed. Ik zag 2 vrouwen me van kop tot teen aanstaren. Op het moment dat ik daar iets over wilde zeggen tegen mijn man, begonnen ze apengeluiden te maken."

"Toen draaide ik me om en zei ik: 'Doe dat nog eens.' Maar toen beweerden ze dat het niet over mij ging. Ik liep weg, maar toen ik nog 1 keer omkeek, zag ik hoe ze me venijnig uitlachten", vertelt ze.

"Ik heb al veel racisme meegemaakt en kan dat ook wel plaatsen, maar toch moest ik hard huilen. Dat is een soort traumarespons, die zit in je lichaam", gaat ze verder. "Je radar staat dan ook altijd aan. Vaak voel je al aan de sfeer dat er iets op komst is, nog voordat iemand iets zegt. Dat is ontzettend vermoeiend, omdat je voortdurend op je hoede bent."

"2 weken geleden stapte ik met een vriendin een café vlak bij mij thuis binnen. We kwamen net van de rommelmarkt, samen met wat vrienden en mijn zoon, en meteen voelde ik die radar weer aanspringen, omdat ik een tafel plotseling hoorde lachen. Dan probeer je jezelf gerust te stellen en te denken: misschien vergis ik me wel."

"Net op dat moment zei iemand aan die tafel heel luid en performatief: 'Ik ga dan mijn gezicht zwart verven, mijn speer pakken en bananen vreten.' Op automatische piloot ben ik naar die tafel gestapt. Ik ben naast die man gaan zitten en vroeg: 'Kun je dat nog eens herhalen, alsjeblieft?' Hij antwoordde dat het maar 'om te zeveren' was."

Ze sprak de man aan op zijn woorden en vroeg hem te beloven zich nooit meer zo uit te laten over mensen van kleur.

"Ik had de indruk dat hij begon te beseffen wat hij had gezegd en dat er wat schaamte opkwam, maar op dat moment begonnen 2 vrouwen aan tafel luid tegen mij te roepen: 'Wat doe jij hier? Dat was niet tegen jou bedoeld. Bemoei je er niet mee.' 'Ook al was het niet aan mij gericht, toch zeg je zulke dingen niet', antwoordde ik toen rustig."

"Toen ik naar buiten stapte, begon nog een andere vrouw, die daar zat met een baby, naar mij te roepen: 'Je moet stoppen met schreeuwen, er zitten hier kinderen.'"

"En voor ik het weet, excuseer ik mij", zegt Adigéry. "Maar ik was niet degene die stond te roepen, en mijn zoon stond ook buiten op zijn mama te wachten. Dat vind ik eigenlijk erg. Ik probeer al mijn hele leven zo weinig mogelijk plaats in te nemen, bijna vanuit een onderdanige houding."

"In plaats van mij aan te spreken, zouden mensen naar die tafel moeten stappen", gaat ze verder. "Mensen komen achteraf wel naar me toe om hun steun te betuigen. Dan krijg je te horen: 'Trek het je niet aan', 'Laat het los', 'Ze weten niet beter'. Ik weet dat dat goed bedoeld is, maar het voelt alsof ik bijgestuurd moet worden. De uitbaters hebben zich wel bij mij geëxcuseerd, maar die mensen konden gewoon blijven zitten."

"Heel wat mensen krijgen dagelijks met racisme te maken, in allerlei vormen. Zo heb je structureel racisme: denk aan leerlingen die minder kansen krijgen bij de keuze van een studierichting, of aan discriminatie op de arbeids- en woningmarkt."

Toch merkt Adigéry dat er de laatste tijd iets veranderd is. "Mensen lijken zich steeds vaker heel openlijk en agressief racistisch uit te laten. En wat me misschien nog het meest verontrust, is dat daar steeds minder schaamte rond bestaat."

"Dat heeft volgens mij te maken met de opmars van extreemrechts en met figuren als Donald Trump, die alles lijken te kunnen zeggen zonder daarvoor ter verantwoording te worden geroepen. Heel wat publieke figuren komen weg met haatdragende praat, en de mensen nemen dat over."

"'Ik hoef mij hier niet meer voor in te houden. Dit is wat ik denk, you deal with it', is dan het idee. Ik geloof ook dat vrije meningsuiting een basisrecht is, maar je mag het niet verwarren met het verspreiden van haat. In een samenleving moet je nog altijd 'samen leven' met anderen."

"Veel mensen hebben vandaag het gevoel dat ze niet gehoord worden. Ze werken hard en krijgen er weinig voor terug. De makkelijkste reactie is dan kwaad zijn en je gal spugen, en dan zijn minderheden het slachtoffer bij uitstek."

Adigéry vertelt dat ze ook zenuwachtig is voor de reactie die ze op dit artikel zal krijgen. "Ik weet al wat voor bagger over me heen zal komen van mensen die mijn realiteit ontkennen, maar het is nodig om dit de wereld in te sturen."

Daarbij benadrukt Adigéry dat ze met haar boodschap ook mensen wil bereiken die zich zelf niet racistisch uitlaten.

"In mijn omgeving hoor ik wel eens: 'Ik doe dat niet hoor, ik heb veel vrienden van kleur' of 'Racisme in Gent? Dat bestaat niet'", legt ze uit. "Voor wie er zelf niet mee geconfronteerd wordt, is het waarschijnlijk moeilijk om te geloven. Gent is misschien een tolerante stad, maar dat wil niet zeggen dat de andere kant niet bestaat."

"Ik zou iedereen ook willen oproepen om kritisch naar zichzelf te blijven kijken. Links of rechts, langs alle kanten is er vandaag weinig nuance. Mensen die alleen overtuigd zijn van hun gelijk, zijn altijd gevaarlijk."

Hoe kijkt Adigéry naar de toekomst? "Je voelt dat we door een donkere tijd gaan, en dat maakt me bang. Er is zo veel racisme, haat tegen de LGBTQIA+-gemeenschap, islamofobie, antisemitisme...", zegt ze. "Ik maak me vooral zorgen om wat mijn zoon zal moeten verduren. Ik weet niet goed hoe ik hem moet beschermen."

"Ik weet alleszins dat ik mijn kwaadheid niet langer wil inslikken. Ik wil niet altijd braaf in het gareel lopen. Mensen vergeten vaak dat ik, en veel gemeenschappen in Europa, hier niet toevallig zijn. Dat komt door een geschiedenis van kolonialisme, imperialisme en slavernij. Ik vertik het nog om mij daarvoor te schamen of mezelf weg te steken."

"Die kwaadheid moet wel een katalysator zijn en een beweging in gang zetten. Als we allemaal bitter blijven en weigeren de ander te aanvaarden, dan blijven we nog lang in deze donkere periode zitten."

"Er moet altijd ruimte blijven voor liefde en empathie. Muziek is daarvoor een prachtig medium. Je kunt er gevoelens in kwijt, dingen van je af schrijven of van je af dansen", besluit ze. "Ik hou van het leven, en muziek is mijn leven. Daar heb ik bewust voor gekozen, niet voor haat of discriminatie."