De president van Azerbeidzjan heeft een Fransman die veroordeeld was voor spionage gratie verleend. De beslissing komt een dag nadat de Europese Unie 2 Russische oligarchen van de sanctielijst heeft geschrapt, volgens diplomaten onder druk van Azerbeidzjan.
Fransman krijgt gratie in Azerbeidzjan, dag na opheffen van sancties tegen 2 Russische oligarchen
Freek Willems
Gepubliceerd:
Bijgewerkt:
De Fransman Martin Ryan werd in maart veroordeeld wegens spionage en zat een gevangenisstraf van 10 jaar uit in Azerbeidzjan. Het Franse ministerie van Buitenlandse Zaken heeft de beschuldigingen tegen Ryan altijd "categorisch" verworpen en noemt zijn aanhouding "willekeurig".
De Azerbeidzjaanse president Ilham Alijev heeft hem nu gratie verleend. Het is nog onduidelijk of hij ook al is vrijgelaten. De gratie komt niet toevallig na de Europese beslissing gisteren om de sancties tegen 2 Russische oligarchen op te heffen, op verzoek van Frankrijk en Luxemburg.
Gespannen relaties
Frankrijk liet de Russisch-Oezbeekse zakenman Alisjer Oesmanov van de sanctielijst halen om "redenen van nationale veiligheid". Wat dat precies inhoudt, wilde Frankrijk niet publiek maken, maar volgens diplomaten zou Frankrijk achter de schermen gezegd hebben dat Azerbeidzjan het land onder druk heeft gezet en Oesmanov als pasmunt gebruikt voor de vrijlating van 2 Fransen die in Azerbeidzjan in de gevangenis zitten.
Een hooggeplaatste Azerbeidzjaanse diplomaat ontkende dat eerder deze week bij persbureau Reuters, maar een dag na de Europese beslissing blijkt 1 van de 2 Fransen gratie te hebben gekregen.
Ryan kreeg samen met 19 anderen gratie, blijkt uit het presidentiële decreet. Daar zijn nog 4 andere buitenlanders bij: een Rus, een Pakistaan en 2 Turken. De andere Fransman die in Azerbeidzjan in de cel zit, wordt in het decreet niet vermeld.
Het zou gaan om Anass Derraz, een medewerker van een Frans waterbeheerbedrijf. Hij werd in 2025 tot 12 jaar cel veroordeeld wegens corruptie.
De gevangenschap van de 2 Fransen heeft de relatie tussen Frankrijk en Azerbeidzjan verder onder druk gezet. Die was al lange tijd gespannen door de nauwe banden tussen Frankrijk en Armenië, een buurland van Azerbeidzjan en een rivaal in een reeks conflicten in de voorbije decennia, onder meer over de enclave Nagorno-Karabach. Frankrijk heeft een grote Armeense gemeenschap en levert ook wapens aan de Armeense overheid.
In mei hadden de Franse president Emmanuel Macron en Alijev een telefoongesprek, waarin ze manieren bespraken om de betrekkingen tussen hun beide landen na de hevige spanningen "uit te bouwen".
Frankrijk heeft ook al gereageerd op de gratie voor Ryan. Het ministerie van Buitenlandse Zaken noemt het een "humanitair gebaar".
Andere sancties verlengd
Naast de sancties tegen Oesmanov werden gisteren ook de sancties tegen de Russisch-Israëlische oligarch Michail Fridman opgeheven. De sancties tegen bijna 3.000 andere (rechts)personen blijven wel gehandhaafd en werden met 3 jaar verlengd, een veel langere periode dan de zesmaandelijkse verlenging tot nog toe.
Toch viel de Europese beslissing niet in goede aarde in Oekraïne. De Oekraïense regering noemt het opheffen van de sancties "een schande" en "onrechtvaardig".
Opvallend: de Baltische staten Letland, Estland en Litouwen voerden daarna zelf, op nationaal niveau, opnieuw sancties in tegen de 2 oligarchen. Al hebben die allicht minder effect dan op Europees niveau.
België, dat zich gisteren samen met Letland onthield bij de stemming, is dat niet van plan, omdat het geen autonoom nationaal sanctieregime heeft.
