"Trump moet zich van vergadering hebben vergist": dit denkt minister van Buitenlandse Zaken Prévot van VN-toespraak president

Trump "moet zich van vergadering vergist hebben, aangezien hij hoofdzakelijk een boodschap heeft gebracht ter verheerlijking van zijn binnenlands beleid", zei Prévot op het voorplein van de Verenigde Naties in New York aan Belga. "Ik neem aan dat we de boodschappen moeten plaatsen in de context van de komende 'midterms', waaruit hij uiteraard zo veel mogelijk munt wil slaan met zijn visie op de wereld."

Volgens Prévot kwam het niet onverwacht dat Trump opnieuw uithaalde naar "het klimaat, genderkwesties, migratie en de internationale gerechtelijke instellingen die de strijd tegen de straffeloosheid moeten garanderen" van oorlogsmisdadigers en wie misdaden tegen de menselijkheid pleegt. "Het zijn allemaal onderwerpen waarover zijn kijk op de wereld haaks staat op de onze."

Wat de aankondigingen van snelle vredesakkoorden in Iran of Oekraïne betreft: "Dat zou uiteraard een ideaal zijn om zo snel mogelijk te bereiken." Maar Donald Trump "heeft ons de voorbije tijd bedacht met tal van vredesakkoorden die op papier veel hoop boden, maar op het terrein verre van gerealiseerd zijn."

Ook Prévot zelf sprak de Algemene Vergadering van de VN vannacht toe. Hij probeerde tegengewicht te bieden voor het discours van de Amerikaanse president, door de nadruk te leggen op de VN als "gemeenschappelijk kompas" in tijden van oorlogen, humanitaire crisissen, de ontregeling van het klimaat, pandemieën en technologische omwentelingen. 

Prévot verwees in zijn toespraak naar het toneelstuk 'De blinden' van de Belgische schrijver en Nobelprijswinnaar Maurice Maeterlinck. "Op een bepaald moment zegt een van de personages: 'Al jaren en jaren zijn we samen, en toch hebben we elkaar nooit gezien!' Die zin komt bij mij terug wanneer ik naar onze wereld kijk. Ook wij ontmoeten elkaar voortdurend. Maar nemen we nog de tijd om echt te horen wat de ander ons zegt?"

Volgens hem zijn 's werelds economieën, samenlevingen en technologieën diep verweven geraakt, "terwijl de verleiding om ons op onszelf terug te plooien opnieuw sterk opkomt". Maar, waarschuwt hij, "hoe meer we van elkaar afhankelijk zijn, hoe groter onze behoefte aan gemeenschappelijke regels".

Daarvoor wijst hij naar het Handvest van de Verenigde Naties en het internationaal recht. "Maar een regel heeft alleen waarde als hij blijft gelden wanneer het moeilijk wordt om hem na te leven", aldus de vicepremier. "Een kompas kan een storm niet voorkomen. Het helpt ons om koers te houden wanneer die losbarst."

De Belgische Buitenlandminister gaf de oorlog die Rusland voert tegen Oekraïne als voorbeeld. "Die gaat om veel meer dan het lot van 2 staten. Wanneer grenzen met geweld kunnen worden verlegd, wordt elke grens minder veilig."

Daar moet het internationaal recht een tegengewicht voor kunnen bieden. "Dat weerspiegelt onze waarden. Maar het beschermt ook onze belangen. Daarom staat België pal achter Oekraïne. Elke duurzame vrede moet stevig verankerd zijn in het Handvest van de Verenigde Naties en in het respect voor de soevereiniteit, de politieke onafhankelijkheid en de territoriale integriteit van Oekraïne."

En ook het internationaal humanitair recht geldt "niet alleen wanneer het ons goed uitkomt", stelde Prévot duidelijk. Hij verwees naar de conflicten in Palestina, Soedan, Myanmar, de Democratische Republiek Congo en Haïti en riep op om de financiering van humanitaire hulp niet te verminderen. 

Zonder de Verenigde Staten expliciet te noemen, nam Prévot het ook op voor het Internationaal Gerechtshof en het Internationaal Strafhof, een recent doelwit van de Amerikaanse president Donald Trump. De minister brak ook een lans voor de vrijheid van scheepvaart, die "niet telkens opnieuw kan afhangen van een nieuwe machtsverhouding".

Prévot vertelde na zijn toespraak in VRT NWS De Ochtend dat hij vooral het belang van dat internationale recht voor ons land wilde benadrukken. "Wij zijn geen militaire of financiële macht. Dus de bescherming van onze welvaart hangt af van het internationale recht."

"En niet alleen dat er regels zijn, maar ook dat ze worden nageleefd. De grootmachten mogen niet tegelijkertijd zowel de overtreders als de handhavers zijn."

Net daarom choqueerde de toespraak van Trump hem, zegt hij. Maar is de VN dan nog machtig genoeg om daar een tegengewicht voor te bieden? "Op dit moment ben ik er niet van overtuigd dat de VN nog supersterk is. Het is moeilijker om beslissingen te nemen binnen de Veiligheidsraad. Het is dus superbelangrijk dat de volgende secretaris-generaal meer macht aan de VN kan geven."