Elf jaar hebben we gewacht. Connie Palmen leest, studeert en verzamelt jarenlang alles wat ze nodig heeft om ons een nieuw boek te schenken. Maar voor 'Johnnie Walker' werd jarenlang een leven lang. Want voor deze roman verzamelde ze niet alleen materiaal. Ze verzamelde een leven. Háár leven.
Niemand schrijft zoals Connie Palmen
Connie Palmen (70) nog even samenvatten?
Met 'De wetten' kwam ze de literaire wereld ingekatapulteerd, waarna 'De vriendschap', 'I.M.', 'Geheel de uwe', 'Lucifer' en 'Jij zegt het' de successen aaneenregen. Tussendoor waren er de essays, de prijzen, de bekroningen. En onlangs nog kreeg ze de Constantijn Huygensprijs (eindelijk!) voor haar volledige .
En er is natuurlijk ook de publieke met de 2 grote liefdes, het ingewikkelde verbond met alcohol en de opgemerkte televisieoptredens. Zelf zou ze die tweedeling tussen wie ze is en wat ze maakt maar matig appreciëren, want schrijven is leven en leven is schrijven voor haar.
Er is maar één Connie Palmen.
'Waarom' is belangrijk
Een veelzeggend citaat uit de eerste bladzijden van 'Johnnie Walker': "Ik vind het een goede zaak als iemand zich in de loop van zijn leven inspant om te ontdekken waarom hij zich gedraagt zoals hij zich gedraagt, waar dat begon, welk voordeel het opleverde lief, chagrijnig, onderdanig of rebels te zijn."
De 'ik' in deze roman/memoir – laat ik haar gemakshalve Connie Palmen noemen, ik heb niet de indruk dat het me hier kwalijk genomen wordt – getuigt precies van dát onverschrokken onderzoek naar zichzelf.
Door het ontrafelen van haar radicale persoonlijkheid leren we hoe je tegelijkertijd uitverkorene én buitenstaander kan zijn
Ruth Joos
Ze voert ons langs het verstikkend liefdevolle gezin en de band met de broers naar de eerste keer alcohol en de eerste obsessieve interesses. De jonge Connie dweept met filmmaker en raakt gefascineerd door de afgrondelijke keuzes van de terroriste .
Door het ontrafelen van haar radicale persoonlijkheid leren we hoe je tegelijkertijd uitverkorene én buitenstaander kan zijn. We zien de auteur de kracht ontdekken van "waargebeurd in fictie".
En als iemand ooit nog een vraag heeft over waarom Connie Palmen in de ik-vorm schrijft, verwijs die dan voortaan vriendelijk door naar 'Johnnie Walker'.
Johnnie Walker is de schaduwvriend in ons allemaal
Het gezin Palmen woonde in Limburg, op de grens tussen Nederland en Duitsland: "bewoners van de zelfkant". In dat grensgebied, waar tegenstellingen minder paradoxaal zijn dan ze op het eerste gezicht lijken, verschijnt Johnnie Walker.
Dankzij de resonerende klanken is deze drank voorbestemd voor Connie Palmen. Ze staan ook zo dodelijk aantrekkelijk spiegelend samen op de cover. Het is de vriendschap zonder vriend, de liefste vijand die haar jarenlang zal vergezellen. "Redding en verwoesting ineen."
Hoewel dit relaas hyperpersoonlijk is, voelt het toch als een uitnodiging om de Johnnie Walker in jezelf aan te kijken. Ook je schaduwkant maakt je tot wie je bent.
Schrijven met koele dweepzucht
Het intens ontroerende portret van de moeder voltrekt zich in 'Johnnie Walker' volstrekt in het stilistische zelfvertrouwen van de auteur.
We krijgen niet veel, geen eindeloze beschrijvingen, geen stoet aan voorbeelden om te bewijzen wie zij was. Het is eerder een verdichting na een grondige analyse van de schaduw waaronder deze vrouw geworden is. In een feilloos trefzekere stijl.
Ontdaan van alle franje en tot de liefdevolle essentie herleid, leren we de moeder kennen
Ruth Joos
Helemaal zoals de jonge Connie Palmen zich voornam te gaan schrijven, zoals haar voorbeeld Fassbinder filmde: "met dezelfde koele dweepzucht, de stoutmoedige omhelzing van al te menselijke sentimenten, met een door liefde en de tol van de liefde gekleurd denken."
Ontdaan van alle franje en tot de liefdevolle essentie herleid, leren we de moeder kennen. Bijna terloopse frasen zoals "ik als dochter van een verwoeste dochter" ontroeren daardoor des te harder.
Ik heb 'Johnnie Walker' met tranen in de keel (en kippenvel) zitten lezen op een nazomermiddag. Dorstig naar inzicht in de auteur, in mensen, het leven, mezelf.
Hier gaan we dan, met dezelfde koele dweepzucht: ik ken niemand die schrijft zoals Connie Palmen. Niemand.
'Johnnie Walker' van Connie Palmen verscheen op 1 september bij uitgeverij Prometheus.
