Mag een spoedafdeling je extra aanrekenen als je er zonder doorverwijsbrief van je huisarts komt? En wat betekent een toeslag voor de 'intellectuele meerinspanning' van een arts? Over ziekenhuisfacturen bestaan heel wat misverstanden en die facturen zijn vaak onduidelijk, waardoor er gemakkelijk fouten insluipen. Wat mag een ziekenhuis of arts nu precies vragen en wat niet? WinWin zocht het uit.
Bijbetalen voor MRI-scan of operatiehemd? 10 veelgestelde vragen over je medische factuur
Els Kesteleyn
Gepubliceerd:
WinWin is het consumentenprogramma van VRT op Radio 2 en VRT 1. Xavier Taveirne maakt jouw leven met slimme tips en goed advies net iets betaalbaarder. Heb je een vraag, tip of probleem? Mail naar winwin@radio2.be.
Voor veel patiënten is een medische factuur een document waar ze nauwelijks wijs uit raken. Zeker bij ziekenhuisfacturen krijg je te maken met een ingewikkelde opsomming van codes en medische prestaties. Ook is het niet altijd even duidelijk wat je nu zelf nog moet betalen en waarom.
"Nochtans loont het de moeite om je factuur kritisch te bekijken. Het belangrijkste is dat patiënten weten wat een ziekenhuis of arts wettelijk mag aanrekenen", zegt Nina Everaert. Zij werkt voor de dienst ledenverdediging van het CM Gezondheidsfonds. "Want de complexe wetgeving en niet-transparante facturatie roepen vaak heel wat vragen op."
Voor WinWin beantwoordt ze de 10 meestgestelde.
1. Mag een ziekenhuis een extra kost aanrekenen als je zonder verwijsbrief van de huisarts naar de spoedafdeling gaat?
Ja, dat mag. Die maatregel moet helpen om de druk op overvolle spoeddiensten te verlagen.
2. Mogen er kosten op je ziekenhuisfactuur staan voor behandelingen die je niet kreeg?
Neen, behalve een aantal forfaits om de algemene ziekenhuiskosten te financieren. Meestal is dat voor geneesmiddelen, medische beeldvorming of klinisch onderzoek. Die staan dan wel op je factuur, ook al kreeg je die niet.
Zo kan er ook een 'toezichtshonorarium' op je rekening staan, terwijl je die arts niet ontmoet hebt. In principe worden al deze bedragen volledig betaald door de sociale zekerheid, via jouw mutualiteit of de Hulpkas.
3. Mag een ziekenhuis een extra kost aanrekenen voor een MRI-scan als je daardoor sneller aan de beurt bent?
Ja, maar enkel als die afspraak buiten de kantooruren of in het weekend plaatsvindt.
Een ziekenhuis moet jou in principe binnen een redelijke termijn een MRI-scan kunnen aanbieden. Maar in veel ziekenhuizen zijn er wachttijden voor een afspraak binnen de kantooruren.
Om je sneller te kunnen helpen, bieden sommige ziekenhuizen ook afspraken buiten de kantooruren en in het weekend aan. "Ga je akkoord, dan mogen ze daarvoor een extra kost vragen. Maar enkel als je op voorhand duidelijk wordt ingelicht."
"In de praktijk stellen we echter vast dat sommige ziekenhuizen zulke betalende versnelde trajecten systematisch aanbieden", zegt Nina Everaert. "Patiënten gaan daar vaak op in omdat ze dan sneller geholpen kunnen worden. Maar dat mag het ziekenhuis dus niet zomaar doen."
4. Mag een arts je 'intellectuele meerinspanning' factureren?
"Neen, een arts mag nooit een prestatie aanrekenen voor een intellectuele meerinspanning", zegt Nina Everaert. Er bestaat wel een code met die naam en die kan op je factuur komen om te verduidelijken dat een een supplement aanrekent. "Maar die term geeft de indruk dat de arts iets extra doet tijdens het consult, terwijl dat niet per se zo is."
Wij vinden de code voor 'intellectuele meerinspanning' verwarrend en onduidelijk
Nina Everaert, CM Gezondheidsfonds
"Daarom vinden wij deze code verwarrend en onduidelijk", zegt Everaert. Niet-geconventioneerde artsen kunnen evengoed kiezen voor een code zonder uitleg bij een supplement. En dat zouden ze beter doen."
5. Mag een ziekenhuis altijd supplementen aanrekenen als je op een eenpersoonskamer ligt?
Neen, supplementen mogen alleen aangerekend worden wanneer je zelf uitdrukkelijk voor een eenpersoonskamer kiest en daar ook echt verblijft. "Soms kiest een ziekenhuis er zelf voor om een patiënt op een eenpersoonskamer te leggen. Artsen mogen dan geen aanrekenen."
Volgens Everaert loopt het hier op vlak van communicatie soms toch mis. "Vooral kwetsbare patiënten en jongvolwassenen weten vaak niet goed wanneer een arts wel of geen supplement mag vragen en hoeveel zo'n supplement juist kan bedragen. Daardoor krijgen sommige mensen onverwacht facturen die kunnen oplopen tot duizenden euro's."
6. Kan een arts die jou nooit onderzocht toch factureren?
Ja, soms wel. In een ziekenhuis werken artsen in teamverband. Daardoor kan een prestatie van een arts op je factuur verschijnen zonder dat je hem of haar persoonlijk zag.
"De vraag is dan of die arts echt een medische prestatie heeft geleverd of mee verantwoordelijk was voor je behandeling. Is dat niet het geval, dan is het moeilijk te verantwoorden dat hij een vergoeding aanrekent. In zo'n geval raden we aan om uitleg te vragen aan het ziekenhuis of bij je ziekenfonds", zegt Everaert.
7. Bij een dagopname krijg je een zetel op de gang en geen kamer. Mag er een supplement worden aangerekend?
Neen. Patiënten melden soms dat ze omwille van plaatsgebrek geen kamer krijgen, maar bijvoorbeeld behandeld worden in een zetel of op een gangafdeling.
Dat verandert niets aan de basisregels rond supplementen. "Een ziekenhuis mag geen supplementen aanrekenen voor een kamertype dat je niet kreeg."
Opgelet: wanneer je in het ziekenhuis zonder (dag)opname op consultatie gaat bij een arts, mag die wel een supplement aanrekenen als hij niet geconventioneerd is. Bij twijfel vraag je best een gedetailleerde toelichting bij de factuur.
8. Mag een arts extra materiaalkosten aanrekenen voor nieuwe technieken of materialen?
Neen. Sommige patiënten krijgen kosten aangerekend voor een operatiehemd, specifiek materiaal of een nieuwe operatietechniek. "Artsen motiveren dat soms door te verwijzen naar innovatieve materialen of een nieuwere behandeling. Maar als die kosten vergoed worden door het ziekenfonds, mag de arts die kosten niet nog eens afzonderlijk aanrekenen", klinkt het.
9. Mag een arts een betaling in cash eisen van zijn patiënt?
Neen. Sinds 2022 moeten alle ondernemingen, en daar horen ook de artsen bij, alle consumenten verplicht de kans geven om behalve cash ook elektronisch te betalen.
Omgekeerd mag een arts je ook niet verplichten om elektronisch te betalen.
10. Kan een huisarts je meer dan 4 euro remgeld vragen?
Ja, dat hangt af van jouw statuut als patiënt, van het statuut van de arts én of je een globaal medisch dossier hebt bij die huisarts of niet. Een geconventioneerde arts volgt de officiële tarieven, een niet-geconventioneerde arts kan daar bovenop supplementen aanrekenen.
Als je recht hebt op een verhoogde tegemoetkoming betaal je minder dan 4 euro per consultatie bij de huisarts.
