Werken Ventilus starten vandaag, maar sommige omwonenden zijn al weg: "We durfden het risico niet te nemen"

Netbeheerder Elia begint vandaag met de voorbereidende werken voor Ventilus. Dat is een 82 kilometer lange hoogspanningsverbinding (deels bovengronds en deels ondergronds) die groene stroom van de windmolenparken in de Noordzee vanaf Zeebrugge door West-Vlaanderen naar Avelgem en het binnenland brengt.

De Vlaamse minister van Omgeving Jo Brouns (CD&V) heeft in april de omgevingsvergunning voor dat project goedgekeurd. En dat ondanks jarenlang protest van mensen die langs het traject wonen, werken en ondernemen en van de betrokken gemeentebesturen.

De protesten gaan vooral over de mogelijke gezondheidsrisico's door de straling van de hoogspanningslijn voor mensen die dicht bij het tracé wonen.

Melkveehouder Andy Tommeleyn woont niet langer op zijn boerderij dicht bij het geplande tracé. Hij is met zijn gezin verhuisd naar het centrum van Lichtervelde. Daardoor moet hij nu vele verplaatsingen maken tussen zijn woonplaats en zijn melkveebedrijf.

"We wilden eigenlijk graag een nieuw huis bouwen op onze boerderij, maar het idee dat de Ventiluslijn er zou komen, knaagde aan ons. Daardoor hebben we uiteindelijk besloten om elders een huis te kopen dat niet onder het tracé van de hoogspanningslijn ligt."

"We durfden het risico simpelweg niet te nemen. Ten eerste vermindert de waarde van een huis meteen als het onder zo'n lijn staat. Ten tweede durfden we het risico voor onze eigen gezondheid en die van onze 2 kinderen niet te nemen, want gezondheid is niet te koop."

"Het was zeker geen gemakkelijke beslissing, maar achteraf bekeken is het volgens mij wel de juiste keuze geweest."

Een man uit Zwevezele bij Wingene - die liever anoniem blijft - besliste om te verhuizen. Ook hij was bezorgd over de gezondheid van zijn kinderen. "We hebben uitgebreid advies ingewonnen bij deskundigen en artsen over de risico's van straling. Ze gaven ons het duidelijke advies om te verhuizen en niet te spelen met de gezondheid van onze kinderen. We zijn momenteel bezig met een nieuwbouw en gaan normaal gezien in maart volgend jaar verhuizen."

"De keuze om te verhuizen is ontzettend ingrijpend", klinkt het nog. "We hebben hier 20 jaar heel gelukkig gewoond en onze kinderen zijn hier opgegroeid. Ik ben eigenlijk te oud om opnieuw te bouwen, maar de gezondheid van mijn gezin gaat voor alles. Alle rompslomp nemen we erbij, want ik ben ervan overtuigd dat we de juiste keuze maken."

De man vraagt zich af waarom Elia geen continue, openbare monitoring van de straling toelaat. "Technisch is alles mogelijk, dus er is volgens mij maar 1 reden voor die weigering. Ik ben ervan overtuigd dat Elia 100 procent zeker weet dat de straling de normen zal overschrijden."

"Ik ben niet boos op Elia, maar ik vind dat het bedrijf meer rekening moet houden met de gezondheid van mensen."

Niet iedereen kan zomaar verhuizen. Francky Snaet heeft een landbouwbedrijf langs de E403 in Lichtervelde. "De kabels van Ventilus zullen over de woning van mijn bedrijf lopen. Er komen ook 2 masten: 1 vóór en 1 achter mijn hoeve. Die worden zo op mijn perceel ingepland dat het land niet meer gemakkelijk te bewerken zal zijn."

"Ik ben er zeker van dat ik daar niet onder wil blijven wonen, maar er is momenteel geen oplossing. Je kunt niet uit je eigen woning verhuizen zolang er geen definitieve vergoeding is afgesproken of uitbetaald. Elia wil niemand uitbetalen zolang de werken niet zijn opgeleverd. Het kan zeker nog 5 jaar duren voordat de werken afgerond zijn."

De Vlaamse regering en Elia hebben afgesproken dat er compensaties zijn voor mensen die dicht bij het tracé van Ventilus wonen. Wie binnen een straal van 100 meter van de lijnen woont, kan zich door Elia laten uitkopen. Francky Snaet kreeg een voorstel van Elia, maar weigert daarop in te gaan.

"Het voorstel gaat erg kort door de bocht en is minimaal. Het was op zijn zachtst gezegd niet meer dan het papiertje van een snoepje. Het was te nemen of te laten; er was geen keuze. 's Avonds stuurden ze me een e-mail met de mededeling dat ze het dossier zouden intrekken als ik niet akkoord ga. Dat betekent dat je dan via de rechtbank maar moet zien wat je te pakken krijgt."

"We zullen de juridische strijd blijven voeren zolang het kan. Dit is geen manier van onderhandelen; dit is gewoon het mes op de keel zetten."

De tegenstanders van Ventilus wijzen erop dat er nog juridische procedures lopen tegen de vergunning, zowel bij de Raad van State als bij de Raad voor Vergunningsbetwistingen.

"Het is onbegrijpelijk dat Elia toch al begint met de werken", zegt Andy Tommeleyn. "Er is geen respect voor de burgers en de bedrijven. Zolang alles niet definitief is, geven we ons zeker nog niet gewonnen."

Snaet noemt de start van de werken 'een zwarte dag'. "Ik vraag me nog altijd af waarom men start zonder de uitspraak van de juridische procedures af te wachten. We blijven de juridische strijd voeren. We hebben geen keuze: we mogen nooit opgeven."

Elia beseft uiteraard dat er nog procedures lopen, maar wijst erop dat die niet opschortend werken. "We hebben een vergunning voor de werken die uitgevoerd zullen worden", zegt woordvoerder Lotte Van der Stockt. "Juridische procedures vragen tijd. Maar daarop willen we niet wachten, gezien het maatschappelijk belang van Ventilus. We moeten vandaag al bouwen aan de energie van morgen."