"Al 3 jaar is hij het lief van Céline Dion": vader van Karla is slachtoffer van 'lovescamming' 

"Op oudejaar 2025 zat mijn vader een hele dag met zijn koffers klaar aan de voordeur", vertelt Karla. "Hij zou met een taxi naar de luchthaven gebracht worden. Daar zou een privéjet van Céline Dion hem naar de VS brengen. Hij had daar zelf veel geld voor betaald. Natuurlijk kwam er niemand opdagen."

Karla weet dat haar vader wordt opgelicht door zogenaamde love- of romancescammers. Maar hem daarvan overtuigen blijkt bijzonder moeilijk. Dat vertelt ze in 'WinWin' op Radio 2. Het consumentenprogramma maakte er ook een reportage over op VRT1, waarin getoond wordt hoe de oplichters te werk gaan en wie ze zijn. 

Bij lovescamming doen oplichters alsof ze een romantische relatie hebben met hun slachtoffer. Na verloop van tijd vragen ze geld, bijvoorbeeld omdat ze - zogezegd - in financiële problemen zitten of dringend hulp nodig hebben.

Dat is ook zo bij Karla's vader.

"Hij moet Céline Dion zogezegd vaak uit de nood helpen, want haar management beheert haar geld. Daardoor zou ze regelmatig in geldnood zitten. Hij maakt geld over door in de Carrefour cadeaukaarten te kopen van 200 à 300 euro, waarvan hij dan de codes overmaakt in hun chat. Op die manier heeft hij al minstens 10.000 euro weggegeven."

De praktijken zijn Catherine Van de Heyning niet vreemd. Ze krijgt als procureur des Konings bij de cybercrimesectie van Antwerpen elke dag dossiers over slachtoffers van lovescamming op haar bureau.

"Alleen de ergste gevallen, waarbij het slachtoffer zijn spaargeld en soms ook bezittingen is kwijtgeraakt, komen bij mij terecht", zegt Van de Heyning. "Veel gevallen worden niet gemeld, omdat mensen zich schamen en het verlies soms niet opweegt tegen die schaamte."

Karla wil haar vader respecteren en hem in zijn waarde laten. Maar zijn online relatie met iemand die zich voordoet als Céline Dion, maakt haar radeloos.

"Wat hij met zijn geld doet, is zijn zaak. Maar wij konden al berichten onderscheppen waarin we zien dat hij alles deelt met de oplichters. Ook informatie over ons: foto's, adressen en verhalen over de kleinkinderen. Wij voelen ons daardoor onveilig. Wij hebben al van alles geprobeerd om het te stoppen, maar niets helpt."

"Vaak wordt het slachtoffer wakker geschud wanneer de bank de geldkraan dichtdraait", zegt Van de Heyning. "Maar ik heb het al meegemaakt dat de oplichting zo hardnekkig is dat slachtoffers nog eerder de bank aanklagen dan de oplichter." Toch kan de actie van de bank een belangrijke eerste stap zijn naar inzicht, naast gesprekken met de familie én een aangifte bij de politie door naasten. 

Maar dat inzicht komt soms als het veel te laat is, of zelfs nooit. "Als slachtoffers al die confrontaties negeren, zijn ze vaak een vogel voor de kat. Je kan het vergelijken met een verslaving," zegt de parketmagistraat.

Hoe langer dit soort oplichting blijft doorgaan, hoe erger het ook wordt voor de omgeving. "Het is niet alleen financieel maar ook emotioneel uitputtend. De familie is medeslachtoffer en heeft 100 procent het recht om zich te laten ondersteunen."

Sommige slachtoffers hervallen of kunnen niet stoppen met geld geven, zelfs wanneer ze eigenlijk weten dat er iets niet klopt.

Van de Heyning verwijst naar de zogenoemde 'sunk cost fallacy', een cognitieve denkfout. "Je blijft investeren in een verloren zaak, puur omdat je er al veel tijd, geld of energie in hebt gestoken."

"Rationeel gezien kan je die investering nooit meer terugkrijgen: de kosten zijn 'verzonken'. Maar emotioneel voelt stoppen veel erger aan dan gewoon doorgaan."

Kan je als familie gerechtelijke stappen ondernemen om de oplichting te doen stoppen? 

"Jazeker", zegt advocaat en specialist familierecht Claudia Van de Velde. "Wanneer je vaststelt dat iemand niet meer in staat is om de juiste beslissingen te nemen over zijn gezondheid en bezittingen, kan je vragen om die persoon onder bewind te laten stellen."

Daarvoor moet je een verzoek indienen bij de vrederechter. In principe is daarbij een attest van een arts nodig. Als dat ontbreekt, kan de vrederechter een arts aanstellen om de situatie te beoordelen.

"Als je verzoek wordt toegekend, wordt een bewindvoerder aangesteld. Dat kan iemand uit de familie zijn, maar ook een professionele bewindvoerder."

In dat geval wordt de handelingsbekwaamheid van de persoon beperkt. Zo kan die bijvoorbeeld niet langer zelfstandig bepaalde bankverrichtingen uitvoeren, zoals overschrijvingen. De maatregel wordt ook geregistreerd, zodat onder meer banken ervan op de hoogte zijn.

Van de Velde begrijpt dat zo'n procedure een grote stap is: "Maar als iemand zijn volledige hebben en houden aan oplichters weggeeft, heb je als familie bijna de plicht om dat tegen te houden."