"Als ik nu alles vertel, vraag ik me af hoe ik daar ooit in kon trappen. Maar toen leek alles zo logisch", getuigt Marianne*. Ze leende 120.000 euro aan haar grote liefde die ze online leerde kennen. In werkelijkheid wordt ze slachtoffer van vriendschapsfraude. Het consumentenprogramma 'WinWin' op VRT1 laat deze week niet alleen getuigen zoals Marianne hun verhaal vertellen, maar onderzoekt ook hoe oplichters te werk gaan én ontmaskert ze.
Marianne verliest 120.000 euro aan 'droomman' uit Bordeaux: "Oplichters weten perfect hoe ze je moeten hersenspoelen"
Els Kesteleyn
Gepubliceerd:
WinWin is het consumentenprogramma van VRT op Radio 2 en VRT 1. Xavier Taveirne maakt jouw leven met slimme tips en goed advies net iets betaalbaarder. Heb je een vraag, tip of probleem? Mail naar winwin@radio2.be.
Marianne is 60 wanneer haar relatie na 20 jaar strandt. Daarna breekt de coronacrisis uit. Zoals veel alleenstaanden gaat ze op zoek naar online contact.
"Via de datingapp Tinder leerde ik een man kennen die zich voorstelde als een welgestelde Franse weduwnaar uit de regio Bordeaux. Hij vertelde dat hij actief was in de auto-export, geen kinderen had en op zoek was naar een vriendin. De gesprekken werden snel intens. Elke dag stuurde hij berichten en complimenten en gaf hij me aandacht."
Als ik het nu vertel, vraag ik me af hoe ik daarin ben getrapt. Maar toen leek alles logisch
Marianne*, slachtoffer vriendschapsfraude
Zogenoemde 'love scammers' gaan altijd volgens hetzelfde scenario te werk: met lieve woorden winnen ze je vertrouwen en daarna volgt onherroepelijk de vraag: "Kan je mij wat geld lenen?"
"Het was te mooi om waar te zijn", weet Marianne* vandaag. "Maar op dat moment geloofde ik het. We hadden zogezegd dezelfde interesses en hij wist perfect waar hij op moest inspelen."
Kijk hier naar de eerste WinWin-aflevering van Klacht van de Week over vriendschapsfraude, of 'lovescams'
Van lieve woordjes naar geld overschrijven
Het contact verloopt vooral via chatberichten en foto's. Videobellen doen ze niet. Toch voelt het voor Marianne aan als een echte relatie. Na een tijdje stelt ze voor om af te spreken in Bordeaux en boekt ze een vlucht. Maar de man zegt de afspraak last minute af. "Hij moest plots vertrekken wegens problemen met vrachtwagens in het buitenland."
Ik bleef in hem en ons geloven, zelfs nadat ik 120.000 euro armer was geworden
Marianne*, slachtoffer vriendschapsfraude
Niet veel later komen de eerste geldvragen: "Eerst was er een probleem met een hotelrekening. Daarna werd hij zogezegd beroofd van zijn documenten en geld." Later duiken er steeds nieuwe moeilijkheden op waardoor hij niet naar huis kan.
"Als ik dat nu allemaal vertel, vraag ik me af hoe ik daarin kon trappen. Maar toen leek alles logisch."
120.000 euro kwijt
De bedragen die ze overschrijft zijn in het begin eerder klein, maar lopen snel op. Marianne* maakt geld over via betaalkaarten en later via overschrijvingen op bankrekeningen op verschillende namen. "Elke keer was er weer een nieuwe crisis die dringend opgelost moet worden."
In totaal geeft Marianne* de oplichters zo'n 120.000 euro. Als haar bankrekening stilaan leeg geraakt, proberen ze haar te overtuigen om haar bezittingen, zoals haar auto, te verkopen. "Ergens begon ik toen te voelen dat er iets niet klopte. Maar tegelijkertijd bleef ik in ons geloven."
De oplichters kunnen je perfect hersenspoelen, zegt ze. "Je geeft op den duur 20.000 euro uit alsof het 200 euro is. Je beseft niet meer wat je aan het doen bent."
Keerpunt: bank blokkeert rekening
Het stopt pas voor Marianne* wanneer haar bank beslist om tussenbeide te komen. Maar niet omdat ze denken dat ze slachtoffer is geworden van oplichters. Omdat ze maar geld blijft overschrijven naar verschillende buitenlandse rekeningen, verdenkt de bank haar van witwaspraktijken. Haar rekening wordt geblokkeerd."Ik kon enkel weer toegang krijgen tot mijn rekening als ik klacht zou indienen bij de politie. Pas dan begon ik te beseffen dat mijn vriend uit Bordeaux wellicht helemaal niet bestaat, en dat ik werd opgelicht."
Gestolen profielfoto's
Uiteindelijk gaat Marianne zelf op onderzoek uit. Ze checkt de foto's die haar online vriend gebruikt. Die blijken van een Amerikaans fotomodel te zijn. Ze neemt contact op met de Amerikaan en die vertelt haar dat hij slachtoffer is geworden van identiteitsfraude. Oplichters misbruiken foto's van hem. "Toen viel alles op zijn plaats. Ik confronteerde de oplichter, maar hij ontkende alles. Ik heb toen het contact voorgoed verbroken."
Financiële en emotionele schade
Niet enkel de financiële, maar ook de psychologische impact is groot voor Marianne*. "Ik vraag mezelf voortdurend af hoe ik daar allemaal kon intrappen. Maar intussen weet ik dat dit niets te maken heeft met dom of slim zijn. Die oplichters weten exact hoe ze slachtoffers moeten manipuleren."
WinWin ontmaskert in de 'Klacht van de Week' oplichters van zulke romancescams. Wil je zien hoe dat soort oplichters te werk gaan, kijk deze week naar VRT1, na het journaal van 19 uur en op VRT Max.
Marianne* is een schuilnaam. Het slachtoffer maakt bewust de keuze om anoniem met haar verhaal naar buiten te komen. Haar echte naam is bekend bij de redactie.
Zo herken je een love scammer
Ze zoeken online contact, vooral via sociale media en dating apps, maar ook via puzzelforums, bijvoorbeeld.
Het contact wordt heel snel intiem. Je krijgt veel complimenten en liefdesverklaringen in korte tijd.
De persoon wil niet videobellen of heeft altijd een excuus.
Een geplande ontmoeting wordt telkens uitgesteld.
Er duikt plots een noodgeval op waarvoor geld nodig is.
Geld moet worden overgeschreven naar andere personen of buitenlandse rekeningen, of moet worden doorgegeven via cadeaukaarten.
Je wordt onder druk gezet om snel te handelen.
'Wij tegen zij' - Familie of vrienden uiten hun twijfels, maar de oplichter probeert je van hen af te schermen
Slachtoffers van dit soort fraude kunnen terecht bij verschillende organisaties, zoals Slachtofferhulp en Tele-onthaal . Dan is er ook nog vzw Neniu , die gespecialiseerd is in de opvang en begeleiding van slachtoffers én hun familie bij dit soort fraude.
