"Er zijn al vaker publicaties geweest waaruit blijkt dat de Israëlische premier Netanyahu geweten zou hebben van een mogelijke Hamasaanval en dat hij niet snel en goed genoeg gehandeld heeft." Dat zegt correspondent Lennard Swolfs, een dag na nieuwe onthullingen van 2 journalisten. Die schrijven dat Netanyahu anderhalve week voor de terreuraanval van Hamas gewaarschuwd zou zijn door de president van de Verenigde Arabische Emiraten.
"Twijfelachtig of dit zijn achterban doet verschuiven": nieuwe onthulling over Hamas-aanval zal Netanyahu niet meteen stemmen kosten
Ann Willems
Gepubliceerd:
De Israëlische krant Haaretz meldde gisteren dat Netanyahu 10 dagen voor de terreuraanslag van Hamas op 7 oktober 2023 persoonlijk gewaarschuwd zou zijn door de president van de Verenigde Arabische Emiraten, sjeik Mohamed bin Zayed. Volgens 2 Israëlische journalisten zou die hem hebben verteld dat de toenmalige Hamas-leider Yahya Sinwar een grote operatie tegen Israël voorbereidde.
Volgens het onderzoek reageerde de Israëlische premier daar bijzonder kalm op. Hij zou hebben gezegd dat de grootste dreiging niet vanuit Gaza maar vanuit de Westelijke Jordaanoever kwam en dat Israël voorbereid was op verschillende scenario's. Netanyahu zou de waarschuwing vervolgens niet hebben doorgegeven aan de veiligheids- en inlichtingendiensten.
Het kabinet van Netanyahu noemt de beschuldigingen een "absolute leugen".
Niet helemaal nieuw
Dat Netanyahu vooraf signalen over een aanval zou hebben gekregen, is volgens Swolfs op zich geen nieuwe informatie.
"Er zijn al vaker publicaties geweest waaruit blijkt dat Netanyahu geweten zou hebben van een mogelijke aanval, en dat hij niet snel en goed genoeg gehandeld heeft", vertelt hij in VRT NWS De Ochtend op Radio 1.
Het nieuws zit volgens Swolfs vooral in het feit dat Netanyahu rechtstreeks door de president van de Emiraten zou zijn gewaarschuwd. "Dat hij direct zo'n telefoontje heeft gehad, op het hoogste niveau, is wel nieuw."
Dat de president van de Verenigde Arabische Emiraten zelf Netanyahu opbelt, is heel uitzonderlijk
Lennard Swolfs, correspondent Israël
Dat Bin Zayed de waarschuwing wel ernstig nam, is volgens Swolfs overigens niet opmerkelijk. De Verenigde Arabische Emiraten hebben sinds 2020 diplomatieke betrekkingen met Israël en hebben er alle belang bij dat de regio stabiel blijft. "De Emiraten willen economisch groeien en bedrijven en toerisme aantrekken. Dat kan natuurlijk niet als de hele regio in oorlog is."
Ook wisselen Israël en de Emiraten geregeld informatie uit over veiligheid en defensie. "Maar dat de president zelf Netanyahu opbelt, is toch wel heel uitzonderlijk."
Waarom deed Netanyahu niets?
Waarom Netanyahu de waarschuwing volgens het onderzoek naast zich zou hebben neergelegd, blijft onduidelijk.
Een mogelijke verklaring is dat Netanyahu dacht dat Hamas vooral druk probeerde uit te oefenen om tot een akkoord te komen. In de maanden voor 7 oktober waren er in het diepste geheim onderhandelingen over onder meer de blokkade van Gaza en de vrijlating van gijzelaars en Palestijnse gevangenen.
"Het kan zijn dat Netanyahu dacht: dit is een drukmiddel van Hamas en Sinwar om tot een deal te komen. En dat hij dacht dat Sinwar niet echt een grote oorlog zou beginnen."
Gevoelig onderwerp in verkiezingscampagne
Dat de nieuwe onthulling nu verschijnt, is wellicht geen toeval: over anderhalve maand, op 27 oktober, trekken de Israëli's naar de stembus. Veiligheid is traditioneel een van de belangrijkste thema's tijdens verkiezingen.
Netanyahu ligt al langer onder vuur over de vraag hoe de aanval van 7 oktober is kunnen gebeuren. Een groot deel van de Israëlische bevolking wil een onafhankelijk onderzoek naar die gebeurtenissen. Netanyahu is daar echter al jaren tegen gekant.
Ik vraag me ten zeerste af of dit onderzoek tot verschuivingen bij de achterban van Netanyahu zal leiden
Lennard Swolfs, correspondent Israël
De nieuwe onthulling wordt dan ook meteen politiek gebruikt. 4 belangrijke oppositieleiders, onder wie Gadi Eisenkot, roepen opnieuw op tot een onafhankelijk onderzoek. Eisenkot, een voormalig legerleider en volgens de huidige peilingen een van Netanyahu's belangrijkste uitdagers, beschuldigde de premier er eerder al van Israël "blindelings naar de ramp van 7 oktober" te hebben geleid.
Toch verwacht Swolfs niet meteen een grote impact op de verkiezingsstrijd. "Of dit onderzoek nu tot verschuivingen bij zijn achterban zal leiden, vraag ik me ten zeerste af, omdat het verhaal dus niet helemaal nieuw is."
Volgens de huidige peilingen zou Netanyahu met zijn huidige coalitie geen meerderheid behalen. Maar ook de oppositie zou daar voorlopig niet in slagen. "Het wordt echt een nek-aan-nekrace", aldus Swolfs nog.
Wist Netanyahu al voor de aanslag van 7 oktober van de plannen? "De vraag is waarom hij er niets mee heeft gedaan"
