"Vreemden roepen al mijn hele leven 'ching chang chong' naar me": Belgen met Aziatische roots over waarom lied FabioW hen kwetst

Sebastiaan Van Thilborgh, beter bekend als FabioW, zingt in het nummer 'Praat Nederlands' over een reis die hij maakte naar Vietnam. Daar ontmoet hij een meisje, dat hij door de taalbarrière niet begreep. Ze klonk als "ching chang chong", rapt hij. 

Online kon hij rekenen op veel kritiek. Ook bij Unia, het interfederaal gelijkekansencentrum zijn verschillende meldingen binnengekomen over de kwestie.

Julia Zhu (27) plaatste op Instagram een video waarin ze uitlegt waarom de uitspraak haar raakt. De reel werd duizenden keren gedeeld en zette de discussie over het nummer van FabioW op scherp.

"Terwijl ik opgroeide werden de woorden 'ching chang chong' voortdurend naar me geroepen op straat", vertelt ze. "Door volslagen vreemden. Kan je je inbeelden wat dat doet met je zenuwstelsel?"

"Als je dat dagelijks meemaakt, creëert je lichaam eigenlijk een soort paniekreactie elke keer je dat hoort. Waarom geeft mijn gezicht iemand het recht om naar me te roepen, waardoor ik me onveilig voel?"

"Wanneer ik voorbij een groepje kinderen wandel, bereid ik me al voor op wat ze mogelijk tegen me zouden kunnen zeggen. Ik hoor dit ook van andere vrienden met Aziatische roots. Want het gebeurt gewoon elke keer."

Volgens Zhu is de impact van een lied als dat van FabioW niet te onderschatten. "Het begint met kleine opmerkingen als 'ching chang chong', 'vuile Chinees', 'ga terug naar je eigen land'. Maar door dit te normaliseren, creëer je een omgeving waarin mensen vinden dat ze het recht hebben om een volledige groep mensen anders te behandelen, op basis van hoe ze eruitzien of hun etniciteit. 

"De volgende stap is discriminatie, uitsluiting - bijvoorbeeld bij het zoeken naar een woning of een job - of zelfs geweld."

Om dit aan te kaarten, nam Zhu zelf contact op met FabioW. Zijn eerste reactie stelde haar naar eigen zeggen niet gerust. "Dat gesprek was heel zinloos", zegt ze. "Hij heeft zich vooral verdedigd, maar heeft zijn excuses niet aan mij aangeboden."

"Ik zeg niet dat hij een racist is, maar mensen kunnen wel onbedoeld racistische dingen doen of zeggen. Als mensen je daarop wijzen, dan kun je nog veranderen en bijleren", besluit Zhu.

Ook Asher Serrana (31), die in Ukkel woont en van Filipijnse afkomst is, herkent zich in de ervaringen van Zhu. Hij zag haar video en beluisterde daarna zelf het nummer van FabioW.

"Ik vond het gewoon hallucinant. Er kwamen veel emoties boven toen ik naar de video keek."

Voor Serrana raakt het nummer aan een breder stereotype waar hij zich sterk aan stoort: het idee dat alle Aziatische mensen er hetzelfde uitzien, Chinees zijn of Chinees spreken.

Zelf wordt hij geregeld door onbekenden in het Chinees aangesproken. "'Nihao' zeggen ze dan, Chinees voor 'hallo'. Hoewel ik Filipijns en dus Zuidoost-Aziatisch ben, word ik vaak gezien als iemand met een Oost-Aziatische afkomst."

Volgens Serrana komt die veralgemening ook terug in het nummer van FabioW. "De artiest verwijst naar een meisje uit Vietnam dat 'ching chang chong' zegt, een klank die in geen enkele taal betekenis heeft, maar vaak wordt gebruikt om Chinees na te bootsen." Volgens Serrana een illustratie van hoe verschillende Aziatische nationaliteiten en talen op één hoop worden gegooid.

Serrana krijgt ook geregeld te maken met wat hij microracisme of micro-agressies noemt.

"Opmerkingen als ‘maar waar kom je echt vandaan?’ of ‘wat spreek je goed Nederlands’ zijn misschien goedbedoeld, maar vertrekken vanuit de veronderstelling dat je hier niet vandaan kán komen of dat het niet vanzelfsprekend is dat je goed Nederlands spreekt."

"Terwijl ik 14 jaar geleden naar België ben verhuisd en het net belangrijk vond om meteen Nederlands te leren, om me hier te integreren.”

Nog een vorm van microracisme waar personen met een Aziatische achtergrond vaak mee te maken krijgen is volgens Serrana het idee van de 'modelminderheid'. "Over Aziaten leeft het veralgemenende stereotype dat ze hardwerkend, succesvol en gedisciplineerd zijn."

"Er wordt vaak gedacht: jullie doen het toch goed, jullie hebben het minder moeilijk met integreren dan andere etniciteiten. Die vooroordelen worden van de ene op de andere generatie doorgegeven. Dat patroon moeten we doorbreken."

Ook bij Sophia Honggokoesoemo (47) raakt het nummer van FabioW een gevoelige snaar. 

Honggokoesoemo is Belgische met Chinees-Indonesische roots en stond mee aan de wieg van Untold Asian Stories, een vereniging die verhalen en ervaringen van Aziatische Belgen onder de aandacht brengt en strijdt tegen racisme en stereotypering.

De organisatie ontstond tijdens de coronapandemie, toen de vijandigheid tegenover mensen met Aziatische roots enorm toenam.

"Blijkbaar was er toen een zondebok nodig. Omdat het virus in China is ontstaan, kwamen velen al snel bij de Chinese - en bij uitbreiding de Aziatische - bevolking terecht met hun frustraties. Helaas zijn er daarbij wereldwijd zelfs doden en gewonden gevallen. Ook in België werd destijds verbaal en fysiek geweld gebruikt tegen personen van Aziatische afkomst."

Maar negatieve ervaringen waren er volgens Honggokoesoemo al lang voor corona, en zijn er ook nu nog. "Het gaat om een opeenstapeling van vooroordelen, stereotypen, exotisering, erotisering en zelfs criminalisering."

"Aziatische Belgen krijgen al generaties lang te maken met pesterijen en racistische opmerkingen. Het breekt mijn hart dat onze kinderen nu dezelfde dingen te horen krijgen als wij."

Humor is daarbij volgens haar geen sluitend excuus. "Racistische opmerkingen worden vaak verpakt als grap, maar daardoor onderschatten we de impact ervan." 

Ondanks die emotionele impact, hoopt Untold Asian Stories dat de commotie rond het lied van FabioW wat bewustzijn teweegbrengt.

"We vragen om empathie te tonen en de gevolgen van deze ervaringen ernstig te nemen. Het gaat voor velen niet om één losstaande opmerking, maar om een levenslange opeenstapeling van feiten. Met Untold Asian Stories willen we dat discours veranderen op een positieve manier. Want we kunnen beter als samenleving."