Zit er PFAS in je airfryer? En hoe bezorgd moet je daar dan over zijn? 

Onze redactie kreeg heel wat vragen omdat op Instagram werd beweerd dat laboratoriumtesten aantonen dat schadelijke PFAS-deeltjes in airfryers zouden lekken naar je voeding.

Er zijn verschillende soorten PFAS-stoffen. Die zijn niet allemaal even schadelijk en over de risico's van nogal wat varianten is eigenlijk nog weinig bekend. Sommige andere soorten zijn dan weer uitdrukkelijk verboden.

In 2025 onderzocht  de Nederlandse Consumentenbond vijf populaire airfryermodellen: Inventum, Ninja, Philips, Princess en Tefal.

De coating van de baklade van vijf modellen werd specifiek getest op een vijftigtal stoffen die al verboden zijn of die binnenkort verboden zullen worden in de EU. Geen van deze stoffen werd aangetroffen. Alle geteste toestellen voldeden dus aan de Europese wetgeving, zelfs voor stoffen die pas over een tijdje niet meer toegelaten zouden worden.  

Toch betekent dat niet dat alle airfryers volledig PFAS-vrij zijn. Twee van de vijf fabrikanten, Philips en Tefal, bevestigden namelijk dat hun toestellen een antiaanbaklaag van PTFE hebben. PTFE is een PFAS-soort die momenteel wettelijk is toegestaan . PTFE zit ook in de antiaanbaklaag van heel wat pannen . Maar het gaat dus niet om verboden soorten PFAS. Volgens de drie andere producenten bevatten hun airfryers geen PFAS.

Ondanks de bewering dat er geen PFAS in de andere modellen zit, troffen de onderzoekers bij alle airfryers wel hoge waarden voor fluorhoudende stoffen aan. Fluor is een sterke aanwijzing voor de aanwezigheid van PFAS, maar levert geen 100% bewijs.

Om met zekerheid te zeggen of het om PFAS gaat, is een specifieke laboratoriumtest nodig. Daar zit meteen het probleem. Er bestaan duizenden PFAS-soorten waarvoor simpelweg nog geen betrouwbare meetmethoden bestaan. Een test die alle mogelijke PFAS uitsluit of aantoont bestaat dus niet.

Dat zegt ook prof. dr. Greet Schoeters , toxicoloog aan de UAntwerpen. "Momenteel is het niet mogelijk om te bepalen welke PFAS in consumentenproducten zitten. De analytische capaciteit en meetmethodes daarvoor zijn er niet. We moeten vertrouwen op wat de producenten daarover melden."

Niels van der Wel, CEO van Iventum, liet in een reactie weten dat hun toestellen een siliconencoating hebben. Siliconen zijn niet-gefluoreerde verbindingen en bevatten volgens Iventum dus geen PFAS. Van der Wel nuanceert wel: “Geen enkele fabrikant kan op basis van de huidige stand van de analytische techniek met absolute zekerheid uitsluiten dat er ergens in een product een spoor van een niet-meetbare PFAS-verbinding aanwezig is.” Iets wat ook de woordvoerder van Versuni, officiële Phillips-partner bevestigt.

Het blijft dus voor sommige modellen een grijs gebied. Ze kunnen mogelijk PFAS bevatten, al betekent dat nog niet noodzakelijk dat er ook gezondheidsrisico's zijn. 

Zowel de Nederlandse Consumentenbond als het Belgische Testaankoop stellen gerust: uit onderzoek is gebleken dat bij normaal gebruik een airfryer geen direct gezondheidsrisico vormt.

Airfryers bereiken namelijk doorgaans temperaturen tot ongeveer 200 °C. Bij die temperatuur is de afgifte van stoffen zoals PFAS klein. Bevoegde autoriteiten zoals het Duitse Federaal Instituut voor Risicobeoordeling (BfR ) en de Amerikaanse Food and Drug Administration (FDA ) concluderen dat slechts verwaarloosbare hoeveelheden PFAS uit de coating naar voedsel migreren. 

Dat betekent dus niet dat er helemaal geen stoffen vrijkomen. Wel is de bijdrage van kookgerei aan de totale PFAS-blootstelling volgens de European Food Safety Authority (EFSA) beperkt. Een van de belangrijkste manieren waarop PFAS voedsel verontreinigen, is doordat ze zich vanuit het milieu geleidelijk kunnen ophopen in drinkwater, vissen, schaaldieren, planten en dieren.

Kankerexpert prof. dr. Nicolas Van Larebeke (UGent) pleit wel voor voorzichtigheid. Volgens hem kun je niet zomaar zeggen dat een airfryer “volledig veilig” is zolang niet alle mogelijke effecten zijn uitgesloten. “Als wetenschapper moet ik gegevens hebben die aantonen dat iets absoluut veilig is. Voor een industrie is iets veilig zolang niet bewezen is dat het níét veilig is.”

Hij benadrukt dat de bekende en meest voorkomende PFAS inmiddels verboden zijn, en dat we die goed kunnen meten. Over onbekende PFAS blijft een klein risico bestaan, maar volgens hem is de hoeveelheid die eventueel naar voedsel kan lekken waarschijnlijk geen betekenisvol gevaar.

Bij beschadigingen is wel enige voorzichtigheid geboden. “Als de antiaanbaklaag beschadigd raakt, kunnen PFAS in het voedsel terechtkomen, zoals bij andere pannen”, zegt dr. Schoeters. Om beschadiging te voorkomen, kun je beter geen metalen keukengerei of schurende schuursponsjes gebruiken. Daarmee beperk je bovendien de kans dat loskomende deeltjes via het afwaswater in het milieu terechtkomen.

Het is ook belangrijk om pannen en airfryers op de juiste manier af te danken. PFAS kunnen wel een probleem zijn als ze in het milieu terechtkomen.

Sommige fabrikanten claimen dat hun airfryer PFAS-vrij is, maar zo’n claim valt dus moeilijk te controleren. De wetenschap kan het namelijk simpelweg nog niet voor alle stoffen met zekerheid meten.

En daar kan misbruik van gemaakt worden, zegt Testaankoop: "Producenten kunnen dergelijke claims doen omdat de meest bekende PFAS-verbindingen niet in hun airfryers zitten en ze weten dat de controleurs vooral daarop testen. Er bestaan echter ontelbare varianten."

Zo wees de Nederlandse Consumentenbond ons ook op een gezamenlijk onderzoek met zeven andere organisaties naar PFAS in meer dan 200 alledaagse consumentenproducten. In 65 van de 221 producten (29%) werd PFAS aangetroffen. 46 producten (21%) overschreden de Europese normen, en in 19 gevallen (9%) ging het om PFAS‑varianten die niet meer gebruikt mogen worden in consumentenartikelen. Maar voor airfryers werd dus geen probleem gemeld.

Op dit moment zijn alleen enkele specifieke PFAS-soorten verboden of aan beperkingen onderhevig, zoals het bekende PFOS en PFOA. Zodra zo’n specifieke stof aan banden wordt gelegd, kunnen fabrikanten overstappen op een andere variant die wettelijk wel nog mag. Zo kan een product perfect aan de wet voldoen, maar alsnog PFAS bevatten. Hoewel de risico's bij normaal gebruik dus beperkt zijn, pleiten experts en de Europ ese Commissie daarom voor een strengere aanpak en een algemeen verbod.

"Er zijn inmiddels enkele PFAS-soorten verboden, maar dat betekent niet dat een product daardoor automatisch veilig is. Van de meeste PFAS-verbindingen kennen we de toxiciteit namelijk nog niet. Daarom zou het goed zijn dat ze als complete chemische groep worden verboden", zegt dr. Schoeters.

Die bezorgdheid deelt ook dr. Van Larebeke. Daarom pleit hij voor het zoveel mogelijk uitfaseren van PFAS: “Ik ben voorstander van PFAS uit onze consumptie te halen. Een totaalverbod is wenselijk, maar in de mate dat het mogelijk is.”

Kortom: zit er PFAS in je airfryer, dan zou dat bij normaal gebruik geen direct gezondheidsrisico vormen. Of een toestel dat claimt PFAS-vrij te zijn, dat ook echt is, kunnen we vandaag niet met zekerheid testen. Het gaat er daarbij dus ook om welk merk je wil vertrouwen. Wie PFAS toch zoveel mogelijk zou willen vermijden, kan daarom kiezen voor PFAS‑vrije alternatieven met bijvoorbeeld een keramische anti-aanbaklaag.