Ambitieuze ruimtemissie van China naar zuidpool van de maan uitgesteld naar volgend jaar

"De Chinese maanlander Chang'e 7 voldoet niet aan de lanceervoorwaarden en de lancering kan daarom niet plaatsvinden binnen het geplande tijdvak dit jaar." Met die korte aankondiging liet het Chinese ruimtevaartagentschap gisteren plots weten dat er dit jaar geen Chinese maanlanding meer komt.

De reden? Uit veiligheidsoverwegingen en "omdat er geen garantie is op een absoluut succes van de missie", klinkt het. Meer informatie komt er niet.

Normaal moest de onbemande maanmissie Chang'e 7 zondag vertrekken met een Long March 5 Y14-raket, vanop de lanceerbasis van Wenchang.

Die zou in de ruimte hebben gelanceerd: een orbiter (een ruimtevaartuig dat rond de maan kan blijven draaien), een lander (een toestel dat ontworpen is om zacht te landen op het maanoppervlak), een rover (een voertuig dat op de maan kan rondrijden), een hopper (een nieuw soort 'springende' robot die in en uit kraters kan springen) en een hele hoop internationale wetenschappelijke experimenten en instrumenten.

De Chinezen mikken met hun onbemande missie op een landing op de zuidpool van de maan, in het bijzonder de rand van de Shackleton-krater daar, een deuk in het maanoppervlak van 21 kilometer doorsnede en 4,2 kilometer diep. Na enkele maanden rondjes draaien rond de maan zou die landing een feit moeten zijn.

De rover en de hopper moeten daar vooral op zoek gaan naar waterijs. Dat dat daar te vinden is, weten wetenschappers al langer. Door de schaduwen van de kraterranden komt de temperatuur er niet boven de -173 graden Celsius uit. Waterdamp van komeetinslagen zou er permanent bevroren blijven.

Chang'e 7 moet vooral meer inzicht bieden in de exacte locaties, de omvang van de reservoirs en de stabiliteit van het ijs. Dat is dan weer cruciale informatie voor toekomstige ruimtemissies, in het bijzonder voor de bouw van een permanente maanbasis. 

Zowel de NASA (met het Artemisprogramma) als China heeft zijn oog laten vallen op de zuidpool van de maan - en ook India en Rusland hebben bovenmatige interesse - precies door die aanwezigheid van waterijs. Want wil je daar ooit astronauten kunnen huisvesten, is water nu eenmaal een cruciale grondstof. 

Een tweede troef is dat de rand van de Shackleton-krater dan weer bijna permanent belicht is door de zon, ideaal voor elektriciteitsvoorziening via zonnepanelen. In die belichte delen schommelen de temperaturen tussen de -50 graden en 10 graden Celsius.

Met Chang'e 7 kan China een stevige voorsprong nemen in de nieuwe ruimterace, zeggen experts. Als de Chinese maanmissie slaagt, "steken ze iedereen voor minstens een jaar - en wellicht meerdere jaren - voorbij in de exploratie van de maan", stelt Norbert Schörghofer van het Planetary Science Institute in de Amerikaanse media.

Chang'e 8 staat in dat opzicht al in de steigers: die moet onderzoeken hoe daar in de praktijk een ruimtestation kan worden gebouwd. De Chinezen hopen daar in de jaren 30 al mee te kunnen beginnen.

De NASA wil overigens ergens in de loop van volgend jaar ook op de zuidpool van de maan kunnen landen. Daarvoor wordt al jaren gewerkt aan een geavanceerde rover, de Volatiles Investigating Polar Exploration Rover (VIPER) om precies te zijn. Blue Origin, het ruimtebedrijf van Amazon-baas Jeff Bezos, moet ervoor zorgen dat die maanbuggy er veilig kan landen.

Opmerkelijk trouwens: als China daar effectief ijs vindt, heeft dat gevolgen voor die toekomstige Amerikaanse missies. Niet dat China dat territorium kan claimen, daarvoor is in 1967 een VN-verdrag afgesloten, maar landen zijn wel verplicht rekening te houden en respect te hebben voor elkaars missies en toestellen daar.

Een landing van een Amerikaans ruimtetoestel moet dus liefst enkele kilometers verwijderd zijn van Chinese maanrobots, zodat stof of ander puin de wetenschappelijke experimenten niet kan schaden.