Pukkelpop is voor veel Belgische en Nederlandse artiesten zowel een hoogtepunt als een cruciaal moment in hun festivalzomer. VRT NWS sprak met 3 managers van 5 acts die er dit weekend spelen over de waarde van hun show in Kiewit. Conclusie: voor het geld speel je niet per se op Pukkelpop, wel voor je cv.
Niet voor het geld, wel voor hun cv: daarom is Pukkelpop belangrijk voor artiesten uit de Lage Landen
Kirsten Sokol
Gepubliceerd:
Samenvatting:
Belgische en Nederlandse artiesten spelen op Pukkelpop meer in functie van hun carrière dan voor het geld. Vaak spelen ze die zomer exclusief in Kiewit, wat inkomsten uit andere festivalshows uitsluit.
Liveshows zijn de belangrijkste bron van inkomsten voor Belgische artiesten: naar schatting 70% van hun inkomsten halen ze uit optredens, waarvan voor sommigen meer dan de helft uit de festivalzomer komt.
Belgische en Nederlandse artiesten investeren bovendien extra in hun Pukkelpop-show om op te vallen tussen alle andere acts en zo de aandacht te trekken van andere organisatoren en boekers.
Van de 215 artiesten op Pukkelpop zijn er dit jaar 89 Belgische acts, zo meldt het festival aan VRT NWS. Pukkelpop staat bij veel artiesten hoog op hun bucketlist, door de grote aandacht van pers en publiek.
"Bazart heeft dit jaar een nieuwe plaat uitgebracht, dus het is een belangrijke promokans om nu op de Main Stage te spelen. Het is een ankerpunt waarop we hopelijk in 2027 verder kunnen bouwen", vertelt manager Alexander Vandriessche.
Hetzelfde geldt voor Kids With Buns, die dit najaar hun 2e album uitbrengen. "Na hun last-minute invalbeurt vorig jaar hebben Amber en Marie nu wél naar hun show op de Main Stage kunnen toewerken. Ze willen het publiek tonen waar ze staan. Als dit goed loopt, kan het veel betekenen voor hen", licht manager Hanne Valckenaers toe.
Voor de Belgische drum and bass-dj Used, die voor het eerst op de Main Stage staat, speelt er ook iets persoonlijks. "Jo gaat al sinds zijn 15e naar Pukkelpop als bezoeker. Als je zelf als artiest op het grootste podium mag staan, dan ga je daar voluit voor", zegt zijn manager Hans Machiels.
Gages stijgen traag
Hoeveel artiesten verdienen aan hun show op een van de grootste Belgische festivalpodia, blijft een goedbewaard geheim. "Financiële afspraken zijn vertrouwelijk", horen we.
"De gages zijn oké, maar stijgen relatief traag over de jaren heen. Behalve voor een handvol Belgische headliners", aldus manager Hanne Valckenaers.
Wat is een gage?
Dat is het bedrag dat door de boeker van de artiest onderhandeld wordt met een festivalorganisator voor een optreden. Doordat die gage afhangt van factoren als de populariteit van een artiest, het tijdstip en de grootte van het publiek, zijn die bedragen moeilijk te vergelijken of te veralgemenen.
Van de gage betaalt een artiest zijn muzikanten en crew, het management, de ontwikkeling van eventuele visuals en decor en de repetitieperiode. Het nettobedrag dat overblijft voor de artiest zelf is dus altijd een percentage van die gage, na aftrek van de kosten en belastingen.
Slechts een handvol Belgische artiesten houdt na een Main Stage-show zelf 10.000 euro of meer over
Lucas Declercq, VI.BE, steunpunt voor artiesten en de muzieksector
"In de media circuleren soms zonder context bedragen van duizenden euro's tot miljoenen: dat geeft het vertekend beeld dat een artiest zelf zo veel verdient aan 1 show", nuanceert Lucas Declercq van VI.BE, steunpunt voor artiesten en de muzieksector.
"Laat ons zeggen dat er maar een handvol Belgische artiesten is die na een Main Stage-show op een groot Belgisch festival zelf 10.000 euro of meer overhoudt."
Exclusiviteit
Correct betaald worden voor liveshows is belangrijk voor artiesten. Het is hun belangrijkste bron van inkomsten, naast in mindere mate auteursrechten en inkomsten uit de streaming en verkoop van muziek en merchandising.
"Onze artiesten halen naar schatting 70 procent van hun inkomsten uit liveshows, waarvan 60 tot 70 procent uit de festivalzomer", verduidelijkt Hanne Valckenaers. Ze baseert zich op haar 15 jaar ervaring als manager van vooral alternatieve Belgische artiesten.
"Voor de artiesten die op eigen kracht meerdere AFAS Dome's uitverkopen, ligt dat anders. Zij draaien een hogere omzet per avond."
Eefje de Visser en Kids With Buns komen uit de kosten voor hun Pukkelpop-show, maar ze spelen er niet voor het geld
Hanne Valckenaers, manager van beide artiesten
"Het is onder meer mijn job als manager om ervoor te zorgen dat mijn artiesten geen financiële put graven. Zowel Eefje de Visser als Kids With Buns speelt niet op Pukkelpop voor het geld. We komen uit de kosten, dat wel."
De meeste grote festivals proberen elk jaar enkele artiesten exclusief te strikken. Ook Pukkelpop doet dat vaak met Belgische acts.
"Eefje de Visser (een Nederlandse artieste die al jaren in Gent woont en een Belgische entourage heeft, red.) speelt op Pukkelpop een exclusieve Belgische festivalshow (al viel ze op Live is Live eind juni in ter vervanging van Lykke Li, red.). Ze krijgt daarvoor een hoger bedrag, maar ze houdt er niet per se meer aan over."
"We investeren in een eenmalige productie met visuele extraatjes, omdat Eefje na deze zomer een tijdje niet gaat optreden. Dat maakt het duur, omdat je de kosten niet kan spreiden over veel shows."
Als je buzz kan creëren op Pukkelpop, dan zie je een effect op de aanvragen voor een artiest en de ticketverkoop
Hanne Valckenaers, manager van Eefje de Visser en Kids With Buns
"Door haar carrièreontwikkeling wordt Eefje nu uiteraard beter betaald dan toen ze op Pukkelpop 2019 de Marquee heeft geopend voor een appel en een ei. Maar die show heeft veel deuren geopend en was de investering waard."
"Er werd achteraf veel over gepraat, omdat Eefje voor het eerst haar nieuwe sound liet horen, in combinatie met dans. Als je buzz kan creëren – wat elke artiest wil – dan heeft dat een positief effect op zowel de aanvragen als de ticketverkoop."
Bazart speelt dit jaar niet exclusief op Pukkelpop, maar combineert het volgens hun manager "in samenspraak met het festival" enkel met Rijvers Festival en Crammerock, allebei in Oost-Vlaanderen. Dit jaar ligt hun gage hoger dan vorig jaar, toen Bazart als verrassingsact geboekt was onder de schuilnaam 'EXIT'.
"Toen stonden we geprogrammeerd op de openingsavond, met minder volk op het terrein én in de Marquee in plaats van op de Main Stage. Als verrassingsact kon de naam van Bazart commercieel niet uitgespeeld worden. We hebben een goede relatie opgebouwd met Pukkelpop, dus de gages zijn fair."
Voor Oliver Symons van Bazart, die ook solo op Pukkelpop speelt, is die gage nog van een andere orde. "Hij bouwt volop aan zijn soloverhaal, dus zijn openingsshow op zaterdagmiddag doen we met een ander doel. Je wil je als artiest live tonen en je bereik vergroten."
Die redenering bevestigt ook Hans Machiels, de manager van de Belgische drum and bass-dj Used. "Die grote kleppers van festivals zijn vooral voor je profilering als artiest interessant. Andere organisatoren volgen met argusogen wat er daar gebeurt. Als je daar kan pieken, levert dat automatisch nieuwe kansen op."
Ik zeg het vaak tegen artiesten: speel op Pukkelpop de show van je leven, en misschien volgen er kansen in het buitenland
Eppo Janssen, programmator Pukkelpop
Vaak zijn dat ook buitenlandse kansen, benadrukt Pukkelpop-programmator Eppo Janssen in een vooruitblik op het festival bij Studio Brussel .
"Ik zeg het graag tegen de Belgische bands: speel hier bij ons de show van je leven en wie weet word je internationaal opgepikt. Er komen immers veel internationale boekingsagenten naar Pukkelpop. Belgische acts doen daarom graag extra hard hun best."
Optreden volgens het 'drieslagstelsel'
Artiesten zouden in theorie elk jaar op een groot festival willen spelen, maar in de praktijk gebeurt dat niet.
Het livecircuit werkt volgens het zogenoemde 'drieslagstelsel', naar analogie met het systeem uit de middeleeuwse landbouw. Akkers werden toen bewust niet altijd met dezelfde gewassen ingezaaid en lagen na 2 oogsten minstens 1 jaar braak om te herstellen.
Elke artiest heeft een meerjarenplan: je verdient een gage nooit voor 1 concert, maar ook voor de periodes waarin je niet optreedt
Hanne Valckenaers, manager van verschillende artiesten
"Eerst is er de A-zomer, waarin een artiest weinig concerten speelt op relatief grote podia, vaak met een exclusiviteitsafspraak. Die grote festivals hebben een machtspositie, omdat letterlijk elke Belgische artiest daar wil spelen en liefst meer dan 1 keer", legt Hanne Valckenaers uit.
"Daarna volgt de B-zomer, met meer speelkansen op meer plekken. Organisatoren van andere festivals laten zich vaak inspireren door wat ze het jaar ervoor gezien hebben op de grote festivals. Deze B-zomer is financieel de meest interessante, want meer optreden brengt altijd meer op."
"Daarna volgt minstens 1 C-zomer, waarin een artiest niet optreedt en werkt aan nieuwe muziek. Die fase zonder inkomsten uit shows moeten we financieel overbruggen met eerdere inkomsten."
"Als manager werken we daarom voor elke artiest een meerjarenplan uit. Een gage verdien je in de praktijk dus nooit voor 1 show, maar ook voor de maanden repetitietijd ervoor en ter compensatie van de periode zonder shows daarna. Daarom werken muzikanten en crew vaak voor meerdere artiesten."
Extra investeringen
Wat de 3 managers ook benadrukken: een show op Pukkelpop vraagt - ongeacht je gage - altijd om een investering. Belgische artiesten willen opvallen tussen de andere acts door iets extra te laten zien. En dat kost geld.
Bazart haalde vorig jaar een grote stellingenconstructie op het podium en nodigde onder meer Dana Winner en Novastar uit als gasten.
De productiekosten van een show zijn enorm gestegen na de coronacrisis: een uitdaging voor zowel artiesten als festivals
Alexander Vandriessche, manager Bazart
"Ook nu willen we visueel uitpakken, want die investering is altijd een meerwaarde. De uitdaging is dat alle productiekosten na de coronacrisis gigantisch gestegen zijn. Dat zet zowel festivalorganisatoren als artiesten onder druk", merkt manager Alexander Vandriessche op.
"Het dwingt je om kritisch te kijken welke visuele elementen op het podium overbodig zijn en of het eventueel met een kleinere crew lukt."
Een liveshow is duurder dan een klassieke dj-set, maar Pukkelpop is die investering zeker waard
Hans Machiels, manager dj Used
Dj Used speelt zelfs eenmalig een semi-liveshow op Pukkelpop, anders dan zijn klassieke dj-sets tijdens de rest van de zomer.
"Jo gaat zelf zingen en drummen op een drumpad en er zijn speciale visuals ontwikkeld. Op Pukkelpop krijgen we een enorme kans om eruit te springen. Dit vraagt om een grotere investering dan een klassieke dj-set. Maar het is het op elk vlak waard."
