De populaire YouTuber Acid deelde na een maand afwezig te zijn op het platform, weer een video deze week. Daarin vertelt hij dat de reden van zijn radiostilte, zijn mentale gezondheid is. Om dat aan te pakken zocht hij hulp bij ChatGPT. Hij is hier niet alleen in. Meer en meer jongeren gebruiken AI-chatbots als psycholoog. Maar dat is niet zonder risico’s waarschuwen experten.
Na openhartige video van YouTuber Acid: kan ChatGPT een goede psycholoog zijn?
Lara Richir
Gepubliceerd:
"Je moet spreken", zegt Nathan Vandergunst, bekend als Acid, zelf in zijn video. Een video zoals zijn volgers vaker van hem zien: hij in zijn kamer aan zijn computer. Hij is rechtuit, zoals altijd, maar deze keer oprecht over zijn worstelingen met zijn mentale gezondheid na een moeilijk jaar met veel veranderingen.
Hij ging in gesprek met ChatGPT omdat hij hulp wou van 'iemand' die niets van hem afwist en een eerlijke mening kon geven: "ChatGPT heeft gezegd wat ik moest horen op het goeie moment. En dat heeft heel veel rust gebracht in mijn hoofd."
De video van Acid is voor experten een goede aanleiding om te herhalen hoe belangrijk het is dat jongeren praten wanneer ze ergens mee zitten.
Naar een psycholoog stappen kan voor jongeren een drempel zijn. Ook de wachtlijsten in de geestelijke gezondheidszorg maken het niet altijd evident om snel bij een professional terecht te kunnen. Een chatbot is daarentegen altijd beschikbaar en anoniem.
Anno 2026 is het een nieuwe realiteit dat almaar meer jongeren de weg vinden naar AI-taalmodellen wanneer het even niet goed gaat, zeggen verschillende experten in de jeugdzorg en de psychologie.
Wat zijn de risico’s om AI te gebruiken als psycholoog?
Volgens Martijn Van Heel, professor Ontwikkelingspsychologie aan de VUB, is er veel nuance rond jongeren die een chatbot gebruiken om te praten over hun gevoelens.
"Het geeft vooral aan hoe jongeren AI vandaag gebruiken. Dat is de realiteit. Of het een goed idee is, is een andere vraag. Het mag geen therapie zijn, maar het kan wel een stap zijn richting hulp."
Van Heel wijst wel op een aantal gevaren. "Er zit geen persoon achter en er is geen verantwoordelijkheid. Niemand is verantwoordelijk als ChatGPT slecht advies geeft."
Ook het risico op een zogenoemde echokamer is reëel, zegt hij: "Een AI heeft het risico te zeggen wat je wilt horen, terwijl een psycholoog dat niet zal doen." Van Heel pleit voor meer bewustzijn en opvoeding rond wat een chatbot wél en niét kan als hulpmiddel.
ChatGPT heeft gezegd wat ik moest horen op het goeie moment. En dat heeft heel veel rust gebracht in mijn hoofd.
Nathan Vandergunst (Acid)
Ook Lotte De Schrijver, directeur bij de Vlaamse Vereniging voor Klinisch Psychologen, merkt in haar praktijk dat patiënten meer en meer transparant zijn over het gebruik van AI.
"Het is niet altijd onzinnig wat AI antwoordt, want AI baseert zich ook op wat al bestaat. Maar AI houdt geen rekening met de volledige context of achtergrond van je vraag. Het reageert alleen op wat jij zelf ingeeft. Dat is het grote verschil met een psycholoog, die wél met je hele verhaal aan de slag gaat."
Ze ziet wel dat het kan helpen om spanningen even van je af te schrijven of gerust te stellen, "maar je moet er voorzichtig mee zijn".
Bij jongerenorganisatie TEJO, therapeuten voor jongeren, zijn ze genuanceerd. "In 2026 kunnen we er niet omheen dat jongeren AI gebruiken, ook wanneer ze vragen hebben over hun mentaal welzijn. Zo’n chatbot kan voor sommigen een laagdrempelige eerste stap zijn om informatie te zoeken of gedachten te ordenen, maar vervangt geen persoonlijk gesprek wanneer daar nood aan is", zegt Gino Ibie, algemeen coördinator bij TEJO.
Volgens Ibie kan een chatbot voor sommige jongeren de drempel verlagen om ook met iemand in hun omgeving of met een hulpverlener in gesprek te gaan. "De kracht van een persoonlijk gesprek mogen we niet onderschatten, maar verschillende vormen van ondersteuning kunnen naast elkaar bestaan."
Een chatbot is niet de eindbestemming
Alle experten die we spreken zijn het erover eens: als je ergens mee zit, mag het zeker niet stoppen bij een chatbot. "AI is niet ontwikkeld om je psychotherapeut te zijn", benadrukt De Schrijver.
Voor jongeren die ergens mee zitten, blijft de raad om te gaan praten. Bij TEJO, dat gratis en laagdrempelige therapie aanbiedt aan jongeren van 10 tot 20 jaar, kan je zonder wachtlijst en anoniem terecht.
"We zien dat jongeren wel graag naar TEJO komen en dat anonimiteit voor hen ook belangrijk is", zegt Ingrid De Jonghe, oprichtster van TEJO. Therapeuten zijn er gebonden aan het beroepsgeheim; enkel bij gevaar wordt in overleg met de jongere bekeken wie er wél ingelicht wordt.
"Het is moedig en waardevol dat Acid zo open spreekt over zijn mentaal welzijn en over hulp zoeken", benadrukt Ibie van TEJO nog. "Dat kan de deur naar hulp zoeken voor anderen openzetten."
En ja, chatbots zoals ChatGPT kunnen daarbij een laagdrempelige eerste stap zijn: ze zijn altijd beschikbaar, oordelen niet en kunnen geruststellen. Maar ze blijven, zoals de experten benadrukken, algemeen, afstandelijk en zonder enige verantwoordelijkheid.
Voor wie er echt doorheen zit, blijft een gesprek met een mens, een vriend, een ouder, een leerkracht of een professional onvervangbaar. AI kan de wachtkamer verlichten, maar niet de deur naar hulp vervangen.
Zit je zelf met vragen over je mentaal welzijn, of maak je je zorgen om iemand anders? Op de website van Spreek erover vind je alle informatie waar je terecht kan. Zo kan je o.a. als jongere tot 20 jaar gratis en anoniem terecht Bij Tejo en ook Awel (102) staat klaar om te luisteren.
