Niet zozeer de zonsverduistering zelf, maar vooral het gedrag van baasjes die ernaar uitkijken, kan huisdieren onrustig maken. Dat zegt dierengedragsdeskundige Joni Delanoeije (KU Leuven en FWO Vlaanderen). Honden en katten reageren volgens haar veel sterker op veranderingen in het gedrag van mensen dan op het tijdelijk afnemen van het daglicht. Wie zich zorgen maakt om een gevoelig huisdier, gedraagt zich daarom best zo normaal mogelijk.
Wat merken honden en katten van de zonsverduistering en hoe reageer je best als baasje?
Giel Bosmans
Gepubliceerd:
Aan de stormloop op eclipsbrilletjes kun je het al merken: heel wat mensen kijken uit naar de zonsverduistering van morgenavond.
Vanaf 19.18 uur schuift de maan langzaam voor de zon, waardoor het geleidelijk donkerder wordt. Tenminste, als de wolken geen roet in het eten gooien.
Om 20.13 uur bereikt de verduistering haar hoogtepunt. Dan zal de maan ongeveer 90 procent van de zon afdekken. Pikdonker wordt het niet, want het gaat niet om een totale zonsverduistering, maar het lijkt wel even alsof het schemert. Daarna zal de maan geleidelijk van voor de zon verdwijnen.
Voor veel mensen is die zonsverduistering een spannende gebeurtenis, maar welk effect zal het plots afnemende daglicht op onze huisdieren hebben?
"Veel mensen hebben misschien grote ideeën over hoe onze honden en katten beïnvloed worden door de zon, het licht en de temperatuur", zegt dierengedragsdeskundige Joni Delanoeije.
Het gevoel van honden om op het licht en op de zon te reageren is veel minder ontwikkeld dan bij wilde dieren
Joni Delanoeije, dierengedragsdeskundige
"Zeker honden zijn eigenlijk zo hard aangepast aan het samenleven met mensen, dat ze voor bijna al hun inschattingen kijken naar ons gedrag. Neemt mijn baasje de leiband? Dan gaan we wandelen. Neemt die het voer? Dan ga ik eten", legt ze uit.
"Hun gevoel om op het licht en op de zon te reageren is veel minder ontwikkeld dan bij wilde dieren." Delanoeije verwacht dan ook dat de zonsverduistering voor de meeste honden weinig merkbare gevolgen zal hebben.
"Ook voor binnenkatten zal de zonsverduistering waarschijnlijk nauwelijks verschil maken", zegt ze.
"Katten die naar buiten kunnen, worden rond de schemering wel vaak actiever, omdat ze dan op jacht gaan. Mogelijk merken zij dus eerder dat het even donkerder wordt, maar ook bij hen zal het effect op hun gedrag waarschijnlijk beperkt blijven."
"Hoe ze zich zullen gedragen, verschilt van kat tot kat. Misschien blijven ze wat dichter bij huis, of ze zijn net wat actiever. Katten die plots dagen van huis zijn of niet meer terugkomen, dat lijkt me sterk."
Een onrustig baasje?
Volgens Delanoeije zullen eventuele gedragsveranderingen bij honden en katten niet door de zonsverduistering zelf, maar vooral door hun baasjes veroorzaakt worden. "We onderschatten vaak hoe gevoelig dieren zijn voor veranderingen in ons gedrag", vertelt ze.
"Vrienden die samenkomen om de eclips te bekijken, stress om nog een eclipsbrilletje te bemachtigen, ouders die vroeger stoppen met werken en iets met de kinderen of de familie op poten zetten... Honden en katten voelen dan wellicht overdag al dat er iets gaande is."
Als je weet dat je van alles rond de eclips gaat doen, hou je dier dan extra in de gaten en probeer zo normaal mogelijk te doen
Joni Delanoeije, dierengedragsdeskundige
"Als je als baasje zelf in rep en roer staat, zullen je dieren die onrust ook oppikken. Dat geldt ook als je stress hebt omdat je hen koste wat kost binnen wilt houden", zegt ze. "Als je dus weet dat je zelf van alles rond de eclips gaat doen en je hebt een gevoelige hond of kat die veel aandacht voor jou heeft, hou je dier dan extra in de gaten en probeer zo normaal mogelijk te doen."
"Laat je hond ook niet angstig alleen thuis achter terwijl jij al de hele dag enthousiast over de eclips praat en daarna vertrekt om te gaan kijken. Probeer je dier er liever bij te betrekken."
Wat met wilde dieren?
"In onze natuur leven de dieren wel veel meer op het ritme van het licht, want zij hebben niks anders om op af te gaan", voegt Delanoeije nog toe.
"Dat directe effect verschilt natuurlijk van diersoort tot diersoort, maar dat zal op de lange termijn verwaarloosbaar zijn. Dieren hebben net als mensen natuurlijk enige flexibiliteit", legt ze uit. "Al hangt alles in de natuur wel aan elkaar, en kan er dus een kleine kettingreactie zijn. Vogels die niet meer vliegen omdat het even donker is, dat heeft een indirect effect op dieren die op vogels jagen bijvoorbeeld."
