De Amerikaanse president Donald Trump heeft 2 nieuwe presidentiële besluiten ondertekend in een poging om het geboorterecht in te perken. Eind juni had het Hooggerechtshof eerdere plannen nog ongrondwettelijk verklaard. Volgens de regering vallen de nieuwe besluiten buiten de bepalingen van het Hof, maar volgens burgerrechtenactivisten zullen ook deze verworpen worden.
Trump tekent 2 nieuwe besluiten om geboorterecht in te perken, nadat Hooggerechtshof vorige had verworpen
Freek Willems
Gepubliceerd:
Het geboorterecht of burgerschap door geboorte (birthright citizenship in het Engels) inperken, is een van de topprioriteiten van de regering-Trump II om de immigratie te beperken.
Al op zijn eerste dag in het Witte Huis ondertekende hij een presidentieel besluit met striktere regels. In de VS geboren kinderen zouden niet meer automatisch Amerikaans staatsburger worden, als beide ouders geen Amerikanen zijn of niet permanent in de VS verblijven. Op zijn minst 1 van de ouders zou aan die voorwaarden moeten voldoen.
Maar dat besluit werd onmiddellijk juridisch aangevochten en door verschillende lagere rechtbanken geblokkeerd, waardoor het nooit werd uitgevoerd. Op 30 juni verklaarde ook het Hooggerechtshof het besluit ongrondwettelijk.
Zo staat het in de Grondwet (14e Amendement)
"Alle personen die in de Verenigde Staten zijn geboren of genaturaliseerd en onder de rechtsmacht daarvan vallen, zijn burgers van de Verenigde Staten en van de staat waarin zij woonachtig zijn."
Bovenstaande regel geldt echter niet voor kinderen van diplomaten en die van vijandige troepen in oorlogstijden.
Trump riep daarop het Congres op om in actie te schieten, maar kiest nu toch voor 2 nieuwe presidentiële besluiten. Die kunnen het beleid bepalen, maar wegen minder zwaar door dan wetten die door het Congres zijn goedgekeurd.
Het ene besluit verbiedt het zogenoemde geboortetoerisme: zwangere buitenlandse vrouwen die naar de VS reizen om daar te bevallen, zodat hun kind automatisch Amerikaans staatsburger is.
Het andere besluit herinterpreteert de beperkte uitzonderingen op het geboorterecht in de Grondwet en breidt de groep van personen die daarvoor niet in aanmerking komen uit.
"We voeren een aanpassing door omdat het erg oneerlijk is"
Trump focust vooral op dat geboortetoerisme. Tijdens de ondertekeningsceremonie noemde hij de uitspraak van het Hooggerechtshof een "zeer ongelukkige beslissing". "Rijke mensen bouwen bedrijven rondom het burgerschap door geboorte. Zo hoort het niet te werken. Het is een schande. Ze kopen zich een weg naar binnen en dat gaan we niet toestaan."
Volgens de regering-Trump is het geboortetoerisme een wijdverspreid probleem in de VS. Officiële cijfers zijn er niet, maar het Migration Policy Institute schat dat per jaar ongeveer 26.000 kinderen op die manier in de VS worden geboren, op een totaal van 3,5 miljoen geboortes per jaar.
Nieuwe juridische strijd?
Trump legt de uitspraak van het Hooggerechtshof van juni dus naast zich neer en respecteert op die manier de scheiding der machten niet. Maar zelf zegt hij dat zijn nieuwe besluiten buiten de bepalingen van het Hooggerechtshof vallen en dus wel grondwettelijk zijn. Ze zijn alvast minder ruim dan het vorige besluit. Toch voorspellen burgerrechtenactivisten dat ook deze besluiten door een rechter verworpen zullen worden.
"Het Hooggerechtshof heeft zich hier al over uitgesproken: het geboorterecht wordt gegarandeerd door de Grondwet. Geen enkel bijkomend presidentieel besluit kan de betekenis van de Grondwet veranderen", reageert de American Civil Liberties Union. "Elk presidentieel besluit dat het geboorterecht probeert te herschrijven, zal hetzelfde lot ondergaan als het vorige."
"Nog maar 5 weken geleden maakte het Hooggerechtshof duidelijk dat het geboorterecht niet onderhevig is aan de grillen van een president, het is een grondwettelijke garantie die al meer dan 150 jaar standhoudt", reageert ook UnidosUS, een organisatie die zich inzet voor de burgerrechten van Spaanstaligen. Deze nieuwe besluiten zijn volgens UnidosUS "niets meer dan een poging om de uitspraak van het Hooggerechsthof te omzeilen".
Maar de regering-Trump vindt dat het geboorterecht aan een herziening toe is en het 14e Amendement te ruim geïnterpreteerd wordt. Toen dat amendement bepaald werd, kon de overheid van toen de huidige migratiegolf niet voorspellen, argumenteerde een advocaat van de regering onlangs tijdens een hoorzitting voor het Hooggerechtshof.
"We bevinden ons in een nieuwe wereld, waarbij 8 miljard mensen een vliegtuigticket verwijderd zijn van een kind met Amerikaanse papieren", klonk het toen. Maar een meerderheid van de rechters van het Hooggerechtshof stapte daar niet in mee. "Het is een nieuwe wereld, maar de Grondwet is nog steeds dezelfde", was de reactie van opperrechter John Roberts.
