Het Amerikaanse Hooggerechtshof heeft geoordeeld dat plannen van Donald Trump om het geboorterecht te beperken, niet wettig zijn. De Amerikaanse president vond dat alleen kinderen van wie 1 van de ouders permanent in het land verblijft of Amerikaan is het burgerschap verdienen, maar de hoge rechters gaan daar niet in mee. De uitspraak is een belangrijke nederlaag voor de regering, die immigratie de kern van haar binnenlands programma heeft gemaakt.
Amerikaanse Hooggerechtshof weigert geboorterecht in te perken, Trump reageert strijdlustig
Maarten Bockstaele
Gepubliceerd:
Bijgewerkt:
De rechtszaak over het geboorterecht begint met een presidentieel besluit dat Donald Trump op 20 januari 2025 ondertekent, genaamd: 'De bescherming van de betekenis en de waarde van het Amerikaanse burgerschap'.
In dat besluit stelt de president dat kinderen geen Amerikaans staatsburgerschap kunnen krijgen als beide ouders zonder papieren of slechts tijdelijk in het land verblijven. Minstens 1 ouder moet dus wel aan die voorwaarden voldoen. Kinderen van mensen die een tijdelijk werk-, school- of reisvisum hebben, of mensen die om humanitaire redenen in het land verblijven, zouden dus geen papieren meer krijgen.
De rechters oordelen nu met 6 tegen 3 dat het presidentieel besluit onwettig is. Het Amerikaanse geboorterecht mag niet worden ingeperkt, klinkt het.
Trump reageert strijdlustig
Trump reageerde via zijn socialemediakanaal Truth Social ontgoocheld maar strijdvaardig: "Het Hooggerechtshof heeft het geboorterecht bekrachtigd, wat jammer is voor ons land, maar we kunnen dat in het Congres gemakkelijk ongedaan maken door middel van wetgeving, met de steun van de president, zoals nu tijdens dit proces is vastgesteld."
"Er is geen langdurige en omslachtige grondwetswijziging nodig! Het Congres moet vandaag nog aan de slag gaan om een einde te maken aan het geboorterecht, dat duur en oneerlijk is voor ons land. Ze kunnen rekenen op mijn volledige en totale steun."
"Het is helemaal niet zeker dat er in het Congres een meerderheid gevonden zou kunnen worden", duidt correspondent Thomas De Graeve.
Het is niet de eerste keer dat de president zich ontevreden uitlaat tegen rechters. Dat deed hij onder meer ook al toen de rechters zijn beleid rond importtaksen illegaal verklaarden.
Ook Neil Gorsuch en Amy Coney Barrett - die door hem zijn benoemd - kregen toen de volle laag. Hij verweet hen een gebrek aan loyaliteit en noemde hun beslissing "beschamend".
Trump verwacht dat de rechters hem trouw zijn en dankbaar blijven voor hun aanstelling, maar vergeet daarbij de scheiding tussen de rechterlijke en uitvoerende macht. Het is niet de bedoeling dat de rechters een politieke partij vertegenwoordigen: ze interpreteren het Amerikaanse recht en vertegenwoordigen een eigen juridische filosofie.
'Ius soli', het Amerikaanse geboorterecht
De uitspraak van het Hooggerechtshof is geen verrassing. De grondwet is duidelijk: "Alle personen die in de Verenigde Staten zijn geboren of genaturaliseerd en onder de rechtsmacht daarvan vallen, zijn burgers van de Verenigde Staten en van de staat waarin zij woonachtig zijn", staat te lezen in het 14e Amendement.
Alle personen die in de Verenigde Staten zijn geboren of genaturaliseerd en onder de rechtsmacht daarvan vallen, zijn burgers van de Verenigde Staten en van de staat waarin zij woonachtig zijn
De burgerschapsclausule van het 14e Amendement
Het is de basis van het Amerikaanse 'ius soli' of geboorterecht: wie op het grondgebied van de Verenigde Staten geboren is, is automatisch een Amerikaanse burger. Alleen voor kinderen van diplomaten en die van vijandige troepen in oorlogstijden geldt de regel niet.
De Amerikanen gebruiken die definitie van het geboorterecht sinds de rechtszaak 'United States v. Wong Kim Ark' uit 1898. De ouders van Wong Kim Ark waren vanuit China naar de Verenigde Staten verhuisd en woonden meer dan 20 jaar in San Francisco. Destijds verhinderde de 'Chinese Exclusion Act' dat Chinezen het Amerikaanse staatsburgerschap konden krijgen, dus Wong Kim Ark had bij zijn geboorte geen Amerikaanse ouders. In 1890 keerden zij terug naar China.
Enkele jaren later bezocht Wong Kim Ark zijn ouders in China. Bij zijn terugkeer naar huis, houden Amerikaanse agenten hem tegen aan de grens, omdat hij geen Amerikaanse burger is. Wong Kim Ark argumenteerde dat hij een burger was op grond van zijn geboorterecht, omdat hij op Amerikaans grondgebied was geboren. Het Hooggerechtshof was het daarmee eens en oordeelde dat het 14e Amendement inhield dat Wong Kim Ark een burger was op grond van zijn geboorte.
Naast het 14e Amendement is er nog de 'Immigration and Nationality Act' van 1952. Ook die wet verzekert dat "eender wie geboren wordt in de Verenigde Staten en onderworpen is aan de wetgeving daarvan" het recht heeft op het staatsburgerschap.
Interpretatie, illegaliteit en geboortetoerisme
Donald Trump wil die definitie van het geboorterecht dus aanvechten. Enkele maanden geleden kreeg de regering de kans om haar standpunten uit te leggen aan het Hof.
Advocaat-generaal D. John Sauer geeft uitleg over de argumenten van de regering. Hij stelt dat de overheid van toen de huidige migratiegolf niet kon voorspellen bij de totstandkoming van het 14e Amendement. "We bevinden ons in een nieuwe wereld, waarbij 8 miljard mensen een vliegtuigticket verwijderd zijn van een kind met Amerikaanse papieren." De huidige interpretatie van de grondwet is dan ook te uitgebreid, klinkt het.
Dat sluit aan bij een ander fenomeen dat de regering-Trump wil bestrijden: geboortetoeristen. Dat zijn mensen die tijdens hun zwangerschap naar de VS reizen, om daar te bevallen en zo te verzekeren dat hun kind het Amerikaanse burgerschap krijgt. "Dat doet afbreuk aan het onschatbare, diepgaande geschenk dat het burgerschap moet zijn", klinkt het.
Jaarlijks zouden zo'n 20.000 tot 26.000 kinderen in de VS geboren worden als onderdeel van geboortetoerisme, op een totaal van 3,5 miljoen geboortes per jaar.
Het fenomeen blijft dus beperkt, maar kan wel schrijnende taferelen veroorzaken. In Californië zijn enkele jaren geleden 'geboortehotels' opgedoekt, waar Chinese vrouwen tot 80.000 dollar betaalden om in de VS te bevallen. Ook in Florida zien de autoriteiten jaarlijks honderden zwangere Russische vrouwen aankomen die hetzelfde proberen.
"Grondwet is nog steeds dezelfde"
De rechters gaan vandaag niet mee met de argumenten van de regering. Ze zijn ook voor hun finale beslissing al sceptisch over de argumenten van de regering.
Hooggerechtshof fluit Trump terug: geboorterecht in de VS dan toch niet ingeperkt
Opperrechter John Roberts vindt dat de argumentatie van de regering "grillig" overkomt. Hij zegt ook dat geboortetoerisme in de 19e eeuw geen probleem was. Wanneer de hoofdadvocaat van de regering zegt dat de tijden veranderd zijn, is Roberts duidelijk: "Wel, het is een nieuwe wereld, maar de grondwet is nog steeds dezelfde."
Gorsuch stelt de verplichting van een officiële verblijfplaats voor burgerschap in twijfel. "Hoe kun je er zeker van zijn dat iemand hier een officiële verblijfsplaats heeft? En ga je dat voor elke persoon nagaan?" Elena Kagan is scherper: "De tekst (van het 14e Amendement, red.) biedt de argumentatie geen steun".
